In de wereld van bouw en isolatie is geëxpandeerd polystyreen, beter bekend als EPS of tempex, een materiaal dat vaak ter sprake komt. Het is een lichtgewicht isolatiemateriaal dat bestaat uit ongeveer 98% lucht en slechts 2% polystyreen. Hoewel het wordt geprezen om zijn lage prijs en veelzijdigheid, is het essentieel voor professionals en woningeigenaren om de technische specificaties en prestaties grondig te begrijpen. Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van EPS, met specifieke aandacht voor de isolatiewaarden, druksterkte, en de afweging tussen verschillende isolatiechapes, uitsluitend gebaseerd op de verstrekte technische data.
Wat is EPS Isolatie?
EPS (geëxpandeerd polystyreen) is een kunststof isolatiemateriaal vervaardigd uit aardolie. Het materiaal staat bekend om zijn lichte gewicht, wat het hanteren en verwerken vergemakkelijkt. Ondanks het lage gewicht beschikt het over uitstekende eigenschappen voor diverse isolatietoepassingen.
Samenstelling en Structuur
De structuur van EPS bestaat uit gesloten polystyreenbolletjes. Deze bolletjes worden samengeperst, waardoor een stabiele en drukvaste plaat ontstaat. Doordat het materiaal voor het overgrote deel uit lucht bestaat, fungeert de lucht als een effectieve thermische barrière.
Veelzijdigheid in de Bouw
EPS wordt toegepast in vloerisolatie, wandisolatie, dakisolatie en kruipruimte isolatie. Daarnaast wordt het gebruikt als stabilisatielaag onder terrassen of straatwerk. De populariteit van EPS berust op een combinatie van prijs, functionaliteit en eenvoudige verwerking.
Technische Specificaties en Isolatiewaarden
Om de effectiviteit van EPS te beoordelen, moeten we kijken naar de lambdawaarde (λ), de Rd-waarde en de Rc-waarde. Deze waarden bepalen hoe goed het materiaal warmte tegenhoudt.
De Lambdawaarde (λ)
De lambdawaarde geeft de warmtegeleiding van een materiaal aan. Hoe lager deze waarde, hoe beter het materiaal isoleert. De waarden voor EPS variëren licht per bron en kwaliteit: - Volgens bron 4 ligt de lambda-waarde gemiddeld tussen 0,031 en 0,040 W/mK. - Bron 5 geeft een range van 0,030 tot 0,040 W/mK. - Bron 6 specificeert de lambdawaarde van EPS op 0,036 W/mK. - Bron 7 vermeldt een lambdawaarde van 0,040 W/mK voor EPS platen.
Deze waarden wijzen erop dat EPS een degelijk isolatiemateriaal is, hoewel er materialen zoals PIR of PUR zijn die een lagere lambdawaarde hebben en bijgevolg dunner toegepast kunnen worden voor dezelfde isolatiewaarde.
De Rd-waarde (Rd)
De Rd-waarde (thermische weerstand) combineert de lambdawaarde met de dikte van het materiaal. Het geeft de daadwerkelijke isolatieprestatie per vierkante meter. De formule is: Dikte (in meters) / Lambdawaarde.
Bron 6 biedt een uitgebreide tabel voor de Rd-waarden van diverse EPS-kwaliteiten (EPS 60, 100, 150, 200) bij verschillende diktes. Hieruit blijkt dat de Rd-waarde stijgt naarmate de dikte toeneemt. Voor een isolatielaag van 20 cm (200 mm) kunnen we de data als volgt interpreteren:
Voor EPS 200 (drukkersterkteklasse): - Bij 200 mm (150 mm + 50 mm? Nee, de tabel gaat per mm): - De tabel in bron 6 toont waarden per 10mm stap, tot 150mm. - Om een schatting te maken voor 200mm: De Rd-waarde voor EPS 200 bij 150mm is 4,41 m²K/W. - Indien we extrapoleren (wat met de nodige voorzichtigheid moet gebeuren), ligt de Rd-waarde voor 200mm EPS 200 vermoedelijk rond de 5,9 m²K/W (gebaseerd op lineaire schaling: 4,41 / 150 * 200).
Voor EPS 150: - Bij 150 mm is de Rd-waarde 4,41 m²K/W.
Voor EPS 100: - Bij 150 mm is de Rd-waarde 4,17 m²K/W.
De Rc-waarde (Rc)
De Rc-waarde is de totale thermische weerstand van een constructie. Voor vloerisolatie is een minimale Rc-waarde van 3,5 m²K/W vereist voor de Energiebespaarlening (bron 7). Uit de data van bron 6 volgt dat een laag van 20 cm EPS ruimschoots voldoet aan deze norm, zelfs met de lichtere kwaliteiten.
Druksterkte en Beloopbaarheid
Een belangrijk voordeel van EPS is de druksterkte. Dit maakt het materiaal geschikt voor toepassingen waar belasting optreedt, zoals vloeren.
- Specificaties: Volgens bron 3 heeft EPS isolatieplaten (200SE) een druksterkte van 200 kPa.
- Toepassing: Bron 1 vermeldt dat EPS-platen beloopbaar zijn zonder beschadiging. Bron 5 stelt dat EPS-platen "onmiddellijk beloopbaar na plaatsing" zijn.
Deze eigenschap is vooral relevant bij vloerisolatie of als stabilisatielaag.
Vergelijking: EPS-chape vs. Gespoten PUR
In de context van vloerisolatie, specifiek bij het opvullen van hoogteverschillen of het aanbrengen van een isolatielaag onder een chape, is er een discussie over het gebruik van EPS-chape (EPS-korrels in mortel) versus gespoten PUR.
Voordelen van EPS-chape
Volgens bron 2 biedt EPS-chape de volgende voordelen ten opzichte van gespoten PUR: - Geen inzakkingen: Er is geen risico op inzakkingen, wat bij gespoten PUR met name bij dikkere lagen (zoals 20 cm in een kelder) als een risico wordt gezien. - Minder vuiligheid: Er is geen overlast van het afschuren van gespoten PUR. - Kosten: EPS-chape lijkt goedkoper te zijn (geschatte besparing van 2000 euro in het voorbeeld). - Stevigheid: Het is stukken steviger dan gespoten PUR. - Isolatiewaarde behoud: EPS verliest zijn isolatiewaarde niet, in tegenstelling tot gespoten PUR (volgens bron 2).
Nadelen van EPS-chape
Bron 2 noemt ook twee nadelen: - Lagere isolatiewaarde: De lambdawaarde van EPS-korrels in chape wordt geschat op 0,040 / 0,049 W/mK. Dit is iets hoger (dus minder isolerend) dan die van gespoten PUR (ca. 0,030 W/mK volgens bron 7). - Meer gewicht: De zwaardere chape belast de constructie meer, wat relevant is voor draagkracht van vloeren of predallen.
Analyse van de gegevens
De keuze tussen EPS-chape en PUR hangt af van de specifieke situatie. Als het gaat om een keldervloer met een isolatielaag van 20 cm, is het gewicht van EPS-chape aanzienlijk. Echter, het argument van het behoud van isolatiewaarde is significant. Bron 2 stelt dat gespoten PUR zijn isolatiewaarde verliest; dit is een technisch aspect dat zorgvuldig moet worden gewogen tegenover de initiële kosten en verwerkingsgemak.
Toepassing van 20 mm EPS
Hoewel de focus in de vraag ligt op 20 cm, bieden de bronnen ook inzicht in dunnere platen. Bron 1 en 3 beschrijven EPS 20 mm platen. - Toepassing: Ideaal voor situaties waar dun isoleren vereist is. - Specificaties: Volgens bron 3 heeft een 20 mm plaat een Rd-waarde van 0,55 m²K/W en een lambdawaarde van 0,034 W/mK. - Gebruik: Geschikt voor onder andere vloerisolatie bij renovatie waar hoogtebeperkingen spelen.
Conclusie
EPS is een kosteneffectief en functioneel isolatiemateriaal met een breed toepassingsgebied. De technische data laat zien dat het materiaal met name scoort op het gebied van drukvastheid en verwerkingsgemak. De lambdawaarden variëren van 0,030 tot 0,040 W/mK, waarmee het een solide isolatiewaarde biedt, hoewel materialen als PUR en PIR efficiënter zijn per millimeter dikte.
Bij de keuze voor een isolatiestrategie, zoals het opvullen van een 20 cm laag in een kelder of gelijkvloers, is de vergelijking tussen EPS-chape en gespoten PUR doorslaggevend. De data suggereert dat EPS-chape voordelen biedt in termen van stabiliteit, kosten en behoud van isolatiewaarde op lange termijn, terwijl gespoten PUR lichter kan zijn en een iets betere lambdawaarde heeft. De uiteindelijke beslissing moet worden genomen op basis van de specifieke constructieve eisen en budgettaire randvoorwaarden.