Inleiding
Het isoleren van binnenmuren is een fundamentele stap in het verbeteren van de energie-efficiëntie en het wooncomfort van een woning. Veel bestaande woningen beschikken over ongeïsoleerde binnenmuren en scheidingswanden, wat leidt tot aanzienlijk warmteverlies, onnodig hoge energiekosten en geluidsoverlast. Volgens de beschikbare bronnen vindt warmteverlies in een woning met name via de daken en muren plaats, waardoor wandisolatie een effectieve maatregel is om deze verliezen te beperken.
Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van de verschillende methoden voor het isoleren van binnenmuren, de beschikbare materialen, en de specifieke toepassingen voor zowel thermische als akoestische isolatie. De informatie is gebaseerd op technische data en best practices binnen de bouwsector, gericht op zowel particulieren als professionals.
Verschillende Vormen van Muurisolatie
Hoewel de termen "wandisolatie" en "muurisolatie" vaak door elkaar worden gebruikt, is er een duidelijk onderscheid in de toepassingen. Over het algemeen wordt de term "muurisolatie" vaak geassocieerd met de isolatie van de buitenzijde van een gebouw (gevel), terwijl "wandisolatie" een bredere term is die alle soorten isolatie van muren omvat, inclusief de binnenzijde en binnenmuren.
Er zijn vier hoofdsoorten van muurisolatie te onderscheiden: 1. Scheidingswandisolatie (tussenwanden): Isolatie van muren die ruimtes binnen het huis van elkaar scheiden. 2. Spouwmuurisolatie: Isolatie van de holle ruimte (spouw) tussen het binnen- en buitenspouwblad van buitenmuren. 3. Voorzetwand isolatie: Het plaatsen van een extra wand tegen de binnenzijde van de buitenmuur. 4. Gevel impregneren: Een beschermende coating voor de gevel, welke vaak als een aparte categorie wordt gezien.
De focus van dit artikel ligt op het isoleren van binnenmuren, wat kan worden onderverdeeld in twee hoofdscenario's: muren die grenzen aan de buitenomgeving (zoals de voor- of achtergevel) en muren die grenzen aan de binnenomgeving (zoals scheidingswanden tussen kamers of muren grenzend aan buren). Een combinatie van beide methoden is eveneens mogelijk.
Methoden voor het Isoleren van Binnenmuren
Er zijn verschillende methoden om binnenmuren te isoleren, elk met hun eigen voor- en nadelen. De keuze hangt af van de specifieke eisen, de beschikbare ruimte en het gewenste afwerkingsniveau.
1. Isolatie met een Voorzetwand
Dit is de meest toegepaste methode voor binnenmuurisolatie. Bij deze werkwijze wordt er een extra wand geplaatst voor de bestaande muur. De ruimte tussen de bestaande muur en de voorzetwand wordt opgevuld met isolatiemateriaal.
Werkwijze: * Er wordt een rooster gemaakt van metalen C-profielen (metal-stud) of houten balken. Dit rooster wordt verankerd in de draagmuur. * Tussen de profielen wordt het isolatiemateriaal geplaatst. Materialen als steenwol, glaswol of MW-35 zijn hiervoor geschikt. * Voor het optimale resultaat is het belangrijk dat het isolatiemateriaal goed wordt vastgeklemd. Doordat het materiaal goed geklemd kan worden, ontstaan er geen naden en kieren, wat essentieel is omdat kieren voor veel energieverlies zorgen. Bij het op maat snijden van het isolatiemateriaal wordt aanbevolen enkele millimeters over te laten zodat het materiaal onder spanning blijft staan. * Als de isolatie is geplaatst, wordt de muur afgewerkt met materialen zoals gipsplaten.
Toepassing voor Geluidsisolatie: Voor een optimale geluidsisolatie wordt aanbevolen te werken met meerdere lagen. Een combinatie van glaswol of steenwol met dubbele lagen gips of Fermacell-platen vermindert geluidsoverlast aanzienlijk. Volgens de bronnen kan een tussenwand met isolatiemateriaal ongeveer 52 decibel aan geluid absorberen, wat vergeleken kan worden met het geluidsniveau van een persoon die op een meter afstand praat.
2. Isolatie met Isolatieplaten
Bij deze methode worden platen met isolatiemateriaal direct tegen de bestaande muur bevestigd. Dit is vaak een snellere methode dan het plaatsen van een voorzetwand.
Soorten Platen: * PIR Platen: PIR (Polyisocyanuraat) is een kunststof isolatiemateriaal met een zeer lage warmtegeleidingscoëfficiënt. Het is een perfect materiaal voor binnenmuren, vooral wanneer er weinig ruimte beschikbaar is, aangezien het een hoge isolatiewaarde heeft bij een geringe dikte. * PIR + Platen: Dit zijn PIR-platen die verlijmd zijn met andere materialen zoals gips of Fermacell. Het grote voordeel van deze platen is dat je kunt isoleren en afwerken met één enkele plaat, wat aanzienlijk veel tijd bespaart.
Alternatieve Platen: * Multipor-isolatieplaten: Deze platen kunnen gebruikt worden om een binnenmuur te isoleren zonder een voorzetwand te plaatsen. Ze zijn gemakkelijk te plaatsen door ze direct op de muur te lijmen. Een belangrijk kenmerk van Multipor-platen is dat ze damp-open zijn, wat zorgt voor een natuurlijke vochtregulatie. De warmtegeleidingscoëfficiënt van Multipor-platen bedraagt 0,045 W/mK, wat vergelijkbaar is met de meeste gangbare isolatiematerialen.
Vergelijking van Isolatiematerialen
De keuze voor een specifiek isolatiemateriaal is afhankelijk van diverse factoren, waaronder de gewenste isolatiewaarde, geluidsisolatie, brandveiligheid en kosten. Hieronder volgt een overzicht van de meest gangbare materialen voor wandisolatie.
Technische Specificaties en Eigenschappen
| Materiaal | Isolatiewaarde (λ-waarde) | Geluidsisolatie | Brandwerendheid | Prijs per m² | Gebruiksgemak |
|---|---|---|---|---|---|
| Glaswol | 0,035 - 0,040 W/mK | Goed | A1 (onbrandbaar) | €10 - €20 | Eenvoudig |
| Steenwol | 0,035 - 0,045 W/mK | Zeer goed | A1 (onbrandbaar) | €15 - €25 | Eenvoudig |
| PIR | 0,022 - 0,028 W/mK | Goed | B1 (moeilijk brandbaar) | €20 - €30 | Matig |
Toelichting op de termen: * Isolatiewaarde (λ-waarde): Deze waarde geeft de warmtegeleiding aan. Een lagere λ-waarde betekent een betere isolatie. * Brandwerendheid: De classificatie geeft de brandreactie aan. A1 betekent volledig onbrandbaar, B1 is moeilijk brandbaar en B2 is normaal brandbaar. * Gebruiksgemak: Dit geeft aan in hoeverre het materiaal makkelijk te verwerken is tijdens de installatie.
Uitgebreide Materialeigenschappen
Glaswol: Glaswol is een veelgebruikt isolatiemateriaal dat bekend staat om zijn eenvoudige installatie. Het is onbrandbaar (A1) en biedt een goede mate van geluidsisolatie. De relatief lage prijs maakt het een aantrekkelijke optie voor grotere projecten.
Steenwol: Steenwol is vergelijkbaar met glaswol, maar heeft over het algemeen een iets hogere dichtheid. Dit resulteert in een zeer goede geluidsisolatie, wat het ideaal maakt voor scheidingswanden waar akoestiek belangrijk is. Net als glaswol is steenwol onbrandbaar (A1). Het is makkelijk te installeren en duurzaam.
PIR (Polyisocyanuraat): PIR is een kunststof isolatieplaat met uitstekende thermische prestaties. De λ-waarde ligt beduidend lager dan die van steenwol of glaswol, wat betekent dat een dunnere plaat nodig is voor dezelfde isolatiewaarde. Dit is vooral voordelig in ruimtes waar elke centimeter telt. PIR is moeilijk brandbaar (B1) en heeft een matig gebruikscomfort vergeleken met wolachtige materialen, maar de tijdwinst bij het gebruik van PIR+ platen kan opwegen tegen dit nadeel.
Toepassingen en Dikte van Isolatiemateriaal
De keuze voor de dikte van het isolatiemateriaal (varierend van 20 mm tot 200 mm) hangt af van de specifieke eisen van het project. Factoren die hierbij een rol spelen zijn: * De gewenste thermische isolatiewaarde. * De gewenste geluidsisolatie. * De beschikbare ruimte (hoe dik mag de muur worden?).
Thermische Isolatie vs. Geluidsisolatie: Voor het isoleren van scheidingswanden (tussenwanden) heeft het isoleren van de wand alleen zin als deze een koude ruimte scheidt van een verwarmde ruimte. Wanneer het puur gaat om geluidsisolatie, zijn de bovengenoemde methoden en materialen (zoals steenwol in een voorzetwand) zeer effectief. Geluidsoverlast kan met de juiste materialen tot wel 50% worden verminderd.
Specifieke Situaties: * Buitenmuren: Wanneer de spouw al is volgeblazen met isolatiemateriaal, kan een voorzetwand worden geplaatst om de buitenmuur extra te isoleren. * Dunne binnenmuren: Voor muren met weinig ruimte is PIR isolatie een perfect materiaal vanwege de hoge isolatiewaarde bij geringe dikte.
Aandachtspunten en Praktische Overwegingen
Bij het uitvoeren van isolatieprojecten zijn er enkele praktische zaken die aandacht vereisen.
Dampfolie: Bij het isoleren van muren die in contact staan met de buitenmuur of het dak, is het belangrijk dampfolie te gebruiken. Dit voorkomt vochtproblemen. Bij binnenmuren die niet in contact staan met de buitenlucht (zoals scheidingswanden) is dampfolie over het algemeen niet nodig.
Subsidie: Gemeenten en de overheid stimuleren duurzame maatregelen. Er is een landelijke subsidieregeling geldig voor het isoleren van muren. Het is raadzaam om te informeren naar de mogelijkheden voor subsidie op het project.
Professionele Hulp: Hoewel veel isolatiematerialen eenvoudig te verwerken zijn, is het bij spouwmuurisolatie noodzakelijk een gespecialiseerd bedrijf in te schakelen. Dit bedrijf blaast het isolatiemateriaal (zoals EPS-parels of steenwol) via gaten in de gevel in de spouw. Bij scheidingswandisolatie kan het werk per kamer worden gedaan, waardoor het project gefaseerd kan worden uitgevoerd.
Conclusie
Het isoleren van binnenmuren is een effectieve investering die leidt tot een aanzienlijke verlaging van energiekosten, een verhoogd wooncomfort en een betere akoestiek in de woning. De keuze voor de juiste isolatiemethode en het juiste materiaal is afhankelijk van de specifieke situatie.
Voor de meeste toepassingen binnen het wooncomfort biedt het plaatsen van een voorzetwand met steenwol of glaswol een uitstekende balans tussen kosten, prestaties en brandveiligheid. Wanneer de ruimte beperkt is of maximale thermische isolatie nodig is, bieden PIR-platen een uitstekende oplossing. Door de juiste materialen te kiezen en rekening te houden met technische specificaties zoals de λ-waarde en brandwerendheid, kan een duurzame en veilige leefomgeving worden gecreëerd.