Inleiding
De verduurzaming van de woningvoorraad is een prioriteit voor de Nederlandse overheid. Een belangrijk instrument hierbij is de subsidiëring van isolatiemaatregelen. Momenteel is de Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing (ISDE) de belangrijkste landelijke regeling voor particuliere woningeigenaren en Verenigingen van Eigenaren (VvE's). De regeling heeft een significante ontwikkeling doorgemaakt. Waar voorheen de Subsidie Energiebesparing Eigen Huis (SEEH) gold, is deze per 31 december 2020 beëindigd en sinds 1 januari 2021 geïntegreerd in de ISDE.
Een cruciale wijziging trad op 2 april 2022, waardoor het niet langer verplicht is om minimaal twee isolatiemaatregelen uit te voeren om in aanmerking te komen voor subsidie; ook één maatregel geeft recht op een subsidiebedrag, mits uitgevoerd door een deskundig bedrijf. De subsidie is enkel van toepassing op bestaande bouw en niet op nieuwbouwwoningen of nieuwe aanbouw. De regeling kent diverse tarieven per vierkante meter, afhankelijk van het type maatregel en het jaar van uitvoering. Daarnaast kondigen zich wijzigingen aan voor 2026, waaronder een aparte subsidie voor energiezuinige ventilatie en aanpassingen voor monumenten. Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van de huidige stand van zaken, de voorwaarden, de tarieven en de toekomstige ontwikkelingen op het gebied van isolatiesubsidies in Nederland.
De ISDE-regeling: Het Kader voor Subsidie
De Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing (ISDE) vormt het centrale subsidiekader voor isolatie. De regeling is in het leven geroepen om particulieren en VvE's te stimuleren te investeren in energiebesparende maatregelen. De subsidie wordt verstrekt door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).
Doelgroep en Toepassingsgebied
De subsidie is beschikbaar voor woningeigenaren, inclusief eigenaren van woonboten en woonwagens, en voor Verenigingen van Eigenaren. Een essentiële voorwaarde is dat de maatregelen worden uitgevoerd in bestaande bouw. Nieuwbouwwoningen of nieuwe aanbouw komen niet in aanmerking. Daarnaast is het een vereiste dat de isolatiemaatregelen worden uitgevoerd door een deskundig bedrijf. Particulieren kunnen de subsidie aanvragen bij de RVO.
Wijzigingen in de Regeling
De ISDE-regeling is onderhevig aan veranderingen. Tot 2023 was het vereist om minimaal twee maatregelen te laten uitvoeren om in aanmerking te komen voor subsidie. Sinds 2 april 2022 is dit vereiste vervallen voor isolatiemaatregelen, waardoor het ook mogelijk is subsidie te ontvangen voor één maatregel. Dit heeft de toegankelijkheid van de subsidie vergroot.
Voor het jaar 2026 worden belangrijke wijzigingen aangekondigd. Ten eerste wordt het mogelijk om subsidie te krijgen voor energiezuinige ventilatie, mits dit gecombineerd wordt met een isolatiemaatregel. Deze subsidie voor ventilatie bedraagt een vast bedrag van 400 euro en kan één keer worden aangevraagd, tot maximaal twee jaar na het aanbrengen van de isolatiemaatregel. Ten tweede worden de regels voor monumenten versoepeld; subsidie is mogelijk bij voor- of achterzetbeglazing met een Ug-waarde tot 5,8 W/m²K, en kozijnvervanging is toegestaan mits dit passend is bij het monument. Ook vervalt voor glas in combinatie met kozijnen de minimale isolatiewaarde. Tot slot is het van belang dat de aanvraag voor ventilatie binnen twee jaar na de isolatie wordt ingediend.
Subsidietarieven en Oppervlaktegrenzen (2024 en 2025)
De hoogte van de subsidie is afhankelijk van het type isolatiemaatregel, het oppervlak en het jaar van uitvoering. De tarieven zijn per 1 januari 2025 voor diverse maatregelen verhoogd. Hieronder volgt een gedetailleerd overzicht van de subsidiebedragen per vierkante meter voor spouwmuurisolatie, gevelisolatie, dakisolatie, zoldervloerisolatie en vloerisolatie. De bedragen zijn gebaseerd op gegevens voor 2024 en 2025.
Overzicht Subsidiebedragen per Maatregel
| Isolatiemaatregel | Oppervlaktegrenzen (m²) | Subsidie 2024 (1 maatregel) | Subsidie 2025 (1 maatregel) | Subsidie 2024 (2 maatregelen per m²) | Subsidie 2025 (2 maatregelen per m²) | Maximale Subsidie per Maatregel | Extra Subsidie per m² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Spouwmuurisolatie | 10 t/m 170 | € 4,00 | € 5,25 | € 8,00 | € 10,50 | € 1.785,00 | N.v.t. |
| Gevelisolatie | 10 t/m 170 | € 19,00 | € 20,25 | € 38,00 | € 40,50 | € 3.465,00 | N.v.t. |
| Dakisolatie | 20 t/m 200 | € 15,00 | € 16,25 | € 30,00 | € 32,50 | € 6.500,00 | € 5,00 |
| Zoldervloer | 20 t/m 130 | € 4,00 | € 4,00 | € 8,00 | € 8,00 | € 1.040,00 | € 1,50 |
| Vloerisolatie | 20 t/m 130 | € 5,50 | € 5,50 | € 11,00 | € 11,00 | € 1.430,00 | N.v.t. |
Analyse van de Tarieven
Uit de tabel blijkt dat de subsidie voor spouwmuurisolatie in 2025 met 31% is gestegen ten opzichte van 2024. Voor gevelisolatie is de stijging 7%. De subsidie voor dakisolatie is eveneens verhoogd. Het is opmerkelijk dat de subsidie voor zoldervloerisolatie en vloerisolatie in 2025 gelijk is gebleven aan die van 2024, ondanks de algemene trend van verhoging.
Naast de basisbedragen zijn er extra subsidies beschikbaar voor specifieke materialen. Bij dakisolatie kan, indien cellulose wordt gebruikt, een extra subsidie van € 5,00 per m² worden verwacht. Bij zoldervloerisolatie levert cellulose een extra subsidie van € 1,50 per m² op. De maximale subsidiebedragen per maatregel variëren sterk: van € 1.040,00 voor zoldervloerisolatie tot € 6.500,00 voor dakisolatie.
Specifieke Isolatiemaatregelen en Voorwaarden
Naast de hierboven genoemde maatregelen kent de ISDE-regeling andere specifieke isolatiemaatregelen en aanverwante werkzaamheden die voor subsidie in aanmerking kunnen komen.
Glas en Ventilatie
Voor het vervangen van glas is subsidie mogelijk voor HR++-glas (zonder nieuwe kozijnen) en triple glas (met nieuwe kozijnen). Bij triple glas met nieuwe kozijnen geldt een subsidiepercentage van 30%. Voor monumenten gelden specifieke regels: vervanging van glas door monumentenglas of vacuümglas is subsidiabel. Voor karakteristieke of beeldbepalende woningen is vervanging door vacuümglas mogelijk als HR++-glas niet haalbaar is. In 2026 wordt het mogelijk subsidie te ontvangen voor enkel glas bij voor- of achterzetbeglazing van een monument.
Ventilatie is een belangrijk aandachtspunt. Naast de nieuwe subsidie voor energiezuinige ventilatie in 2026, zijn er al langer subsidiabele maatregelen zoals ventilatieroosters, mechanische ventilatie of decentrale balansventilatie in de hoofdverblijfsruimte. Ook de combinatie van ventilatie met isolatie wordt gestimuleerd om in aanmerking te komen voor subsidie.
Overige Maatregelen
De regeling omvat verder: - Deurisolatie of vervanging van een buitendeur door een isolerende deur. - Vervanging van een kozijnpaneel door een isolerend kozijnpaneel. - Kierdichting (naden en kieren dichten). - Maatregelen om schade aan dieren en hun verblijfplaatsen te voorkomen bij het uitvoeren van de isolatiemaatregel. - Bodemisolatie (subsidiepercentage van 30%). - Schuimbeton met een RD-waarde van minimaal 3,5 m²K/W (subsidiepercentage van 30%).
Aanvraagprocedure en Administratieve Verplichtingen
Een subsidieaanvraag moet worden ingediend binnen 12 maanden na de uitvoering van de isolatiemaatregelen. Het is cruciaal om alle benodigde documenten te bewaren, waaronder facturen, meldcodes, installatiedata en bevestigingen van de netbeheerder. De aanvraag voor de subsidie voor energiezuinige ventilatie (vanaf 2026) moet binnen twee jaar na het aanbrengen van de isolatiemaatregel worden ingediend.
De subsidie is alleen van toepassing als de maatregelen worden uitgevoerd door een deskundig bedrijf. Dit betekent dat particulieren de werkzaamheden niet zelf mogen uitvoeren om in aanmerking te komen voor de subsidie.
Financiële Overwegingen en Andere Mogelijkheden
Naast de ISDE-subsidie zijn er andere financiële regelingen die de investering in isolatie aantrekkelijker kunnen maken. Hoewel er geen specifieke "BTW-verlaging" op isolatiematerialen is, is er een verlaagd BTW-tarief van 9% op de arbeidskosten voor renovatie- en verbouwwerkzaamheden aan woningen ouder dan twee jaar. Dit tarief wordt automatisch op de factuur verrekend.
Voor VvE's is er naast de ISDE-subsidie ook de mogelijkheid subsidie aan te vragen voor verduurzaming van het appartementencomplex. Dit kan worden gebruikt voor het isoleren van muren, vloeren of daken, maar ook voor energieadvies, begeleiding bij verduurzaming en het opstellen van een duurzaam meerjarenonderhoudsplan (DMJOP).
Voor financiering van de maatregelen is de Energiebespaarlening van het Nationaal Warmtefonds beschikbaar. Dit is een groene lening met een laag rentetarief, specifiek bedoeld voor woningeigenaren die hun woning willen verduurzamen. Ook gemeentelijke of provinciale subsidies kunnen soms gecombineerd worden met de landelijke ISDE-regeling, hoewel de landelijke regeling de meest prominente is.
Conclusie
De ISDE-regeling vormt de hoeksteen van het subsidiebeleid voor woningisolatie in Nederland. De regeling is de afgelopen jaren versoepeld (géén verplichting meer tot het nemen van minimaal twee maatregelen) en de tarieven voor de meeste maatregelen zijn per 2025 verhoogd. Dit maakt het voor particulieren en VvE's financieel aantrekkelijker om te investeren in energiebesparing. De maximale subsidiebedragen zijn substantieel, met name voor dakisolatie (max. € 6.500) en gevelisolatie (max. € 3.465).
Voor 2026 staan belangrijke aanpassingen op de planning, met name rondom ventilatie en de regels voor monumenten. Het is essentieel voor belangstellenden om op de hoogte te blijven van deze ontwikkelingen en de exacte voorwaarden te raadplegen bij de RVO. Hoewel de ISDE de belangrijkste regeling is, kunnen bijkomende financiële voordelen, zoals het lage BTW-tarief op arbeid en de Energiebespaarlening, de totale investering verder verlagen. Deskundige uitvoering door een bedrijf blijft hierbij een harde eis voor het verkrijgen van de subsidie.