Katoen isolatie is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een serieuze concurrent voor traditionele isolatiematerialen zoals glaswol en steenwol. Als biobased isolatiemateriaal biedt het een combinatie van duurzaamheid, gezondheid en akoestisch comfort die steeds vaker wordt gezocht in zowel renovatieprojecten als nieuwe bouw. Dit artikel analyseert de eigenschappen, toepassingen, prestaties en kosten van katoen isolatie, gebaseerd op de beschikbare technische data en marktinformatie.
Wat is Katoen Isolatie?
Katoen isolatie wordt vervaardigd uit gerecycled textiel, voornamelijk afkomstig van oude spijkerbroeken en andere kledingresten. Het materiaal is een afgeleide van minerale wol, maar onderscheidt zich door zijn biobased oorsprong. In plaats van steen- of glasvezels maakt men gebruik van textielvezels die anders voor verbranding bestemd zouden zijn. Door dit hergebruik draagt katoen isolatie bij aan afvalvermindering en circulaire bouwpraktijken.
Veelvoorkomende merknamen in de markt zijn "Métisse", wat synoniem is geworden voor katoen isolatie. De producten zijn verkrijgbaar in diverse vormen, waaronder platen (PMA), matten (PM) en speciale uitvoeringen (PRT), met afmetingen van 1200x600mm.
Technische Specificaties en Isolatiewaarden
De isolatiewaarde van katoen isolatie wordt uitgedrukt in de Rd-waarde (thermische weerstand). Hoe hoger de Rd-waarde, hoe beter de isolatie. De bronnen presenteren een duidelijk overzicht van de prestaties per dikte voor de Métisse PM-lijn:
| Dikte (mm) | Rd-waarde | Prijs per m² (excl. btw) |
|---|---|---|
| 50 mm | 1.25 | €8,22 |
| 60 mm | 1.50 | €9,88 |
| 80 mm | 2.05 | €13,19 |
| 100 mm | 2.55 | €16,51 |
| 120 mm | 3.05 | €19,27 |
| 145 mm | 3.70 | €23,42 |
| 200 mm | 5.10 | €33,08 |
Naast de standaard matten (PM) zijn er ook plaatproducten (PMA) verkrijgbaar, specifiek ontwikkeld voor akoestische toepassingen. Deze PMA-platen hebben een densiteit van 45 kg/m³ en zijn leverbaar in 20mm (Rd 0.50) en 45mm (Rd 1.15).
Akoestische Isolatie: De Hoofdrol
Een van de meest onderscheidende eigenschappen van katoen isolatie is de akoestische prestatie. Waar traditionele isolatiematerialen primair thermisch presteren, excelleert katoen in geluidsabsorptie.
Volgens de technische data ligt de NRC-waarde (Noise Reduction Coefficient) tussen 0,75 en 0,95. Dit betekent dat 75% tot 95% van het geluid dat de isolatie raakt, wordt geabsorbeerd. Ter vergelijking: dit wordt beschouwd als superieur aan glaswol en steenwol.
Deze eigenschap maakt katoen isolatie uitermate geschikt voor: - Scheidingswanden tussen kamers. - Plafondisolatie om contactgeluid tussen verdiepingen te dempen. - Kantoorruimtes waar akoestiek cruciaal is.
Echter, de bronnen benadrukken een belangrijk nuancepunt: wie de woning vooral wil isoleren om stookkosten in de winter te verlagen, is mogelijk beter af met een materiaal met een hogere thermische weerstand per centimeter. Katoen is vaak de beste keuze wanneer geluidshinder het primaire probleem is.
Thermische Prestaties en Vochtregulatie
Naast geluid biedt katoen isolatie thermische voordelen. Het materiaal heeft een goede warmteopslagcapaciteit en zorgt ervoor dat de woning beschermd wordt tegen kou in de winter en hitte in de zomer.
Een belangrijk technisch voordeel is de dampopenheid. Katoen isolatie is dampopen, wat wil zeggen dat het vocht doorlaat. Dit verkleint het risico op vochtproblemen in de constructie, in vergelijking met dampdichte isolatiematerialen. De vezels werken vochtregulerend, waardoor het isolerende vermogen op de lange termijn behouden blijft.
Brandveiligheid
Brandveiligheid is een kritische factor in de bouw. Katoen isolatie wordt behandeld met brandvertragende middelen om de veiligheid te waarborgen. Het materiaal valt gewoonlijk in brandklasse B-s1, d0. Deze classificatie betekent: - B: Moeilijk ontvlambaar. - s1: Weinige rookontwikkeling. - d0: Geen brandende druppels.
Hoewel deze klasse acceptabel is, is deze minder brandwerend dan steenwol of PIR. De isolatie vertraagt wel de vlamverspreiding maar draagt niet actief bij aan het blussen. Voor optimale veiligheid wordt aanbevolen om katoen te combineren met een brandwerende afwerking, zoals gipsplaten.
Toepassingsmogelijkheden
De flexibele structuur van katoenvezels maakt het materiaal eenvoudig op maat te snijden. Een cruciale installatietip is het gebruik van een vlak mes; een kartelmes trekt de vezels kapot en vermindert de kwaliteit. Katoen isolatie is geschikt voor diverse bouwdelen, voornamelijk binnenshuis, omdat het minder bestand is tegen extreme weersomstandigheden dan materialen als PIR of EPS.
Dakisolatie
Geschikt voor zowel schuine als platte daken. De platen zijn flexibel en vullen de constructie goed op.
Muur- en Gevelisolatie
Toepasbaar aan de binnen- en buitenkant van muren. Let op: voor buitentoepassing is een geschikte afwerking tegen weersinvloeden noodzakelijk.
Vloerisolatie
Uitstekend geschikt voor houten vloeren en verhoogde vloeren. De combinatie van thermische isolatie en akoestische demping is hier zeer waardevol.
Tussenvloeren en Plafonds
Dit is de klassieke toepassing voor geluidsisolatie. Door katoen te gebruiken in plafonds of scheidingswanden wordt het contactgeluid tussen verdiepingen sterk gereduceerd.
Kostenplaatje
De prijs van katoen isolatie varieert op basis van dikte en type. De data toont een prijsrange vanaf €8,22 per m² (50mm) tot €33,08 per m² (200mm). Hoewel de initiële aanschafprijs vaak hoger ligt dan glaswol, dient de totaalprijs in perspectief te worden gezien vanwege de uitstekende akoestische eigenschappen en het duurzame karakter.
Voor een exacte prijsindicatie wordt aangeraden offertes aan te vragen bij gespecialiseerde bedrijven, aangezien plaatsingskosten en project specifieke eisen de uiteindelijke prijs beïnvloeden.
Conclusie
Katoen isolatie is een hoogwaardig, biobased isolatiemateriaal dat vooral uitblinkt in akoestisch comfort en duurzaamheid. Gemaakt van gerecycled textiel biedt het een gezond binnenklimaat, is het dampopen en vochtregulerend. Hoewel de thermische isolatiewaarde per centimeter iets lager kan zijn dan die van minerale wol, maakt de geluidsabsorptie (NRC 0,75-0,95) dit ruimschoots goed voor specifieke toepassingen zoals wanden, plafonds en vloeren. Met een brandklasse van B-s1, d0 is het veilig bij behandeling, maar dient het in combinatie met brandwerende afwerkingen te worden gebruikt voor optimale veiligheid. Voor de bewuste bouwer of renovator die waarde hecht aan milieu, gezondheid en akoestiek, is katoen isolatie een uitstekende keuze.