De keuze voor het juiste isolatiemateriaal is bepalend voor het energieprestatiecertificaat (EPC) en het wooncomfort van een woning. Binnen het brede aanbod aan isolatieschuimen neemt Icynene, sinds najaar 2023 officieel hernoemd naar HBS Spuitschuimisolatie, een unieke positie in. Het betreft hier een open-cellig, watergebaseerd polyurethaanschuim dat specifieke voordelen biedt ten opzichte van traditionele gesloten-cellige materialen zoals PUR. Dit artikel biedt een diepgaande analyse van de technische eigenschappen, de thermische prestaties gemeten aan de hand van de lambda-waarde, en de praktische toepassingen van Icynene isolatie voor zowel renovatie als nieuwbouwprojecten.
Inleiding: De Positie van Icynene in de Isolatiemarkt
In de bouwsector is er een duidelijke tendens naar materialen die niet alleen thermisch efficiënt zijn, maar ook bijdragen aan een gezond en duurzaam binnenklimaat. Icynene onderscheidt zich door zijn open-cellige structuur. Waar gesloten-cellige schuimen vooral inzetten op maximale dampdichtheid en hoge druksterkte, legt Icynene de nadruk op dampdoorlatendheid en vochtregulatie. Dit maakt het materiaal bij uitstek geschikt voor toepassingen waar vochtbeheersing essentieel is, zoals houten vloeren en hellende daken.
De relevantie van dit materiaal wordt onderstreept door de technische specificaties die door diverse bronnen worden vermeld. Met een thermische geleidbaarheid (lambda-waarde) die concurreert met minerale wol en bepaalde kunststofisolaties, biedt Icynene een oplossing die zowel luchtdicht als dampopen is. In dit artikel worden de prestaties van Icynene geëvalueerd op basis van de beschikbare technische data, inclusief de lambda-waarde, Rc-waarden, en brandklasse, en wordt een vergelijking gemaakt met alternatieve isolatiematerialen.
Technische Specificaties en Isolatiewaarden
De effectiviteit van een isolatiemateriaal wordt primair bepaald door zijn thermische geleidbaarheid, vaak uitgedrukt in de lambda-waarde (λ). Een lagere lambda-waarde duidt op een betere isolerende werking. De bronnen verstrekken specifieke data over de thermische prestaties van Icynene.
Lambda-waarde en Thermische Geleidbaarheid
Volgens de technische documentatie bedraagt de thermische geleidbaarheid van Icynene H2fOam (en de opvolger HBS Spuitschuimisolatie) 0,038 W/mK. Deze waarde is conform de normen EN 12667 en ISO 10456. Eén bron vermeldt een marginaal betere waarde van 0,0355 W/mK, wat suggereert dat de prestaties afhankelijk kunnen zijn van de exacte applicatietechniek of de specifieke productlijn. Over het algemeen wordt er uitgegaan van een range van 0,0355 tot 0,038 W/mK.
De Rd-waarde (thermische weerstand) is afhankelijk van de dikte van de aangebrachte laag. Bij een dikte van 12 cm wordt een Rd-waarde van 3,6 bereikt. Dit is een belangrijke waarde, aangezien deze de isolatiewaarde van het materiaal op die specifieke dikte aangeeft. De Rd-waarde kan worden berekend met de formule Rd = dikte (m) / lambda (W/mK). Bij een lambda van 0,038 en een dikte van 0,12 meter resulteert dit theoretisch in een Rd van 3,16. De vermelde Rd van 3,6 suggereert dat het materiaal mogelijk iets beter presteert dan de theoretische berekening op basis van de genoemde lambda, of dat er sprake is van een veiligheidsmarge in de specificaties.
Overige Fysische Eigenschappen
Naast de thermische prestaties zijn de mechanische en fysische eigenschappen bepalend voor de toepasbaarheid: * Luchtdoorlatendheid: Volgens norm EN 29053 is de luchtdoorlatendheid extreem laag: 7,6 x 10-9 m³/(m s Pa). Dit bevestigt de claim dat Icynene luchtdicht is, wat convectieverliezen minimaliseert. * Dichtheid: De dichtheid van het uitgezette product is 8 kg/m³. * Druksterkte: De druksterkte volgens EN 826 is 6,7 kPa. Hoewel voldoende voor vloerisolatie, is dit lager dan veel gesloten-cellige schuimen (zoals PUR), wat de nadruk legt op toepassing in niet-dragende constructies of onder beschermende chape. * Wateropname: Het materiaal is hydrofoob en vertoont een zeer lage wateropname van 0,3 kg/ms Pa. * Brandklasse: De brandklasse is E (zelfdovend). Het materiaal is ontvlambaar vanaf 204°C en geeft bij brand geen gevaarlijke stoffen vrij (test ER3).
Dampopenheid en Vochtregulatie: Het Kernargument
Een doorslaggevend voordeel van Icynene is de dampdoorlatendheid. Waar materialen zoals PUR en PIR dampdicht zijn (en dus een barrière vormen voor waterdamp), is Icynene dampopen. De mu-waarde (dampdiffusieweerstand) ligt tussen 5 en 10, afhankelijk van de dikte. Dit betekent dat waterdamp het materiaal kan doordringen.
De impact van deze eigenschap op de bouwpraktijk is significant: 1. Houten Vloeren: Bij houten vloeren is het essentieel dat vocht kan ontsnappen. Vocht dat in het hout trekt of vanuit de kruipruimte opstijgt, kan leiden tot houtrot, schimmelvorming en ongedierte. Icynene voorkomt dit door vochttransport mogelijk te maken terwijl luchtlekken worden gedicht. 2. Kruipruimtes: Wanneer Icynene wordt aangebracht op de bodem van de kruipruimte (tegen de vloer of het plafond van de kruipruimte), creëert het een luchtdichte barrière tegen koude luchtstromen, zonder het vochttransport vanuit de bodem naar de woning te blokkeren. 3. Schimmelpreventie: Doordat het materiaal ademend is, wordt de kans op condensatie binnen de constructie geminimaliseerd, wat bijdraagt aan een gezond binnenklimaat.
Toepassingsgebieden van Icynene Isolatie
De bronnen benoemen specifieke toepassingen waar Icynene het meest effectief is. Hoewel het in principe geschikt is voor alle soorten vloeren (hout, beton, zolder, tussen en beneden), springen de volgende situaties eruit:
1. Isolatie van Houten Vloeren
Voor houten vloeren is Icynene volgens de experts de meest aangewezen keuze. De reden is de combinatie van luchtdichtheid en dampopenheid. Traditionele isolatieplaten hebben vaak koudebruggen en moeilijk te verlijmen naden. Icynene wordt vloeibaar aangebracht en zet binnen seconden uit, waardoor een naadloze laag ontstaat die perfect aansluit op oneffen houten oppervlakken en rond leidingen.
2. Isolatie van de Benedenvloer via de Kruipruimte
Het isoleren van de vloer vanuit de kruipruimte is een populaire renovatiestrategie. Icynene hecht zich direct aan het plafond van de kruipruimte (de onderzijde van de vloer). Het materiaal is soepel en vult holtes en kieren rond buizen en leidingen op. Dit voorkomt tocht en warmteverlies. Indien de kruipruimte een houten plafond heeft, is Icynene de optimale keuze. Indien het een betonnen plafond betreft, kan ook PUR worden overwogen, maar Icynene behoudt zijn voordeel vanwege de vochtregulatie.
3. Hellende Daken en Zolders
Op zolders, waar vaak technische installaties (leidingen, buizen) aanwezig zijn, biedt Icynene een efficiënte oplossing. Het schuim kan rond deze obstakels worden gespoten, waardoor koudebruggen worden geëlimineerd. Daarnaast draagt het open-cellige karakter bij aan akoestische demping, wat geluidsoverlast van buitenaf (regen, wind) reduceert.
Vergelijking met Alternatieve Isolatiematerialen
Om de keuze voor Icynene te objectiveren, is een vergelijking met andere marktpartijen noodzakelijk. Hierbij wordt gekeken naar lambda-waarde, dampopenheid, luchtdichtheid en indicatieprijs.
| Isolatiemateriaal | Lambda (W/mK) | Luchtdicht | Dampopen | Indicatieprijs/m² |
|---|---|---|---|---|
| Icynene (open cel) | 0,0355 – 0,038 | Ja | Ja | €50 – €100 |
| PUR (gesloten cel) | 0,025 – 0,035 | Ja | Nee | €45 – €95 |
| PIR-platen | 0,021 – 0,028 | Ja | Nee | €40 – €75 |
| Gespoten glaswol | 0,037 – 0,041 | Nee | Ja | €35 – €70 |
| EPS-isolatiechape | 0,035 – 0,040 | Nee | Nee | €30 – €60 |
Analyse van de Vergelijking
- PUR vs. Icynene: PUR heeft een iets betere lambda-waarde (tot 0,025) en is vaak iets goedkoper, maar is volledig dampdicht. Dit maakt PUR ongeschikt voor houten constructies zonder dampscherm en risicovol in vochtige omgevingen.
- PIR-platen: PIR biedt de beste isolatiewaarde (laagste lambda), maar vereist een zorgvuldige plaatsing om naden luchtdicht te krijgen. Icynene wint hier op het gebied van applicatiegemak en naadloosheid.
- Gespoten glaswol: Dit materiaal is dampopen en vaak goedkoper, maar bereikt zelden de luchtdichtheid van Icynene. Glashoudende spuitschuimen zijn poreuzer, waardoor luchtstromingen (convectie) binnen de isolatielaag niet volledig worden uitgesloten.
Subsidies en Financiële Overwegingen
De kosten van Icynene liggen aan de bovenkant van de markt (€50–€100 per m²). Echter, de financiële haalbaarheid moet worden bezien in het licht van de energieprestatie en subsidiëring.
In Vlaanderen is er de Vlaanderenpremie 2024/2025. Deze premie bedraagt tot €6 per vierkante meter voor vloerisolatie met een Rd-waarde vanaf 3,5. Omdat Icynene bij een dikte van 12 cm een Rd-waarde van 3,6 (of meer) bereikt, komt het materiaal in aanmerking voor deze maximale premie. Dit compenseert de hogere initiële investering aanzienlijk.
Daarnaast moet de return on investment worden berekend op basis van de energiebesparing. Door de hoge luchtdichtheid en het wegvallen van koudebruggen, daalt het warmteverlies fors. Dit leidt tot een directe verlaging van de stookkosten.
Aandachtspunten en Installatievereisten
Hoewel Icynene vele voordelen biedt, zijn er technische restricties die in acht moeten worden genomen voor een duurzaam resultaat.
- Ondergrondcondities: De applicatie vereist een droge, stofvrije en temperatuurneutrale ondergrond. De temperatuur tijdens de applicatie moet liggen tussen 5°C en 35°C.
- Vochtige ondergronden: Indien de ondergrond te vochtig is, kan de hechting verminderen. In extreme vochtomstandigheden is Icynene minder geschikt.
- Apparatuur: De installatie vereist gespecialiseerde apparatuur en ervaren monteurs. Het is geen product voor de doe-het-zelver. De vloeibare componenten moeten onder hoge druk worden gemengd en gespoten.
- Brandveiligheid: Hoewel de klasse E (zelfdovend) veilig is, betekent dit wel dat het materiaal niet vlamvertragend is in de zin dat het geen brand verspreidt. In constructies waar brandveiligheid kritisch is, kunnen additionele maatregelen nodig zijn.
Conclusie
Icynene (nu HBS Spuitschuimisolatie) positioneert zich als een hoogwaardig isolatiemateriaal voor specifieke bouwkundige toepassingen. De kracht van het materiaal ligt in de unieke combinatie van een uitstekende lambda-waarde (rond 0,038 W/mK), volledige luchtdichtheid en dampdoorlatendheid.
Voor renovatieprojecten, met name bij houten vloeren en kruipruimtes, biedt Icynene een oplossing voor problemen die traditionele isolatiematerialen niet kunnen adresseren: vochtbeheersing en naadloze aansluiting op complexe constructies. De hogere kostprijs wordt, afhankelijk van de regio, gecompenseerd door premies (zoals de Vlaanderenpremie) en de lange levensduur. Hoewel materialen zoals PIR of PUR theoretisch een iets betere lambda-waarde kunnen hebben, is Icynene de superieure keuze waar ademend vermogen en het voorkomen van schimmelvorming prioriteit hebben. Voor professionals en homeowners die investeren in een gezond en energiezuinig binnenklimaat, blijft Icynene een toekomstgerichte en technisch verantwoorde optie.