Dakisolatie is een van de meest effectieve maatregelen om energie te besparen en de waarde van een woning te verhogen. Volgens Milieu Centraal is het isoleren van het dak een investering die zich op de lange termijn dubbel en dwars terugbetaalt, met een rendement dat vergelijkbaar is met een spaarrente van 5 procent. Omdat de overstap van aardgas naar duurzame energiebronnen zoals warmtepompen en warmtenetten de komende jaren versneld zal plaatsvinden, is het belangrijk dat woningen goed geïsoleerd zijn. Een woning met matige isolatie is namelijk vaak niet goed warm te krijgen met een warmtepomp op lage temperatuur.
Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van de mogelijkheden voor dakisolatie, gebaseerd op de informatie van Milieu Centraal. We bespreken de verschillende methoden voor schuine en platte daken, de technische specificaties, de kosten en de te verwachten besparingen. Daarnaast behandelen we de belangrijkste aandachtspunten voor doe-het-zelvers en geven we advies over het verbeteren van bestaande isolatie.
Dakisolatie voor Schuine Daken
Een schuin dak met dakpannen kan van binnenuit worden geïsoleerd. Deze klus is volgens Milieu Centraal goed te doen voor een handige doe-het-zelver. Het is echter cruciaal om de constructie en het vochtbeheer goed te begrijpen voordat men begint.
Vochtbeheer en Klimaatfolie
De belangrijkste voorwaarde voor een succesvolle dakisolatie is dat vocht uit de dakconstructie weg kan. Als vocht wordt opgesloten, gaat het hout rotten en ontstaat schimmelvorming. Voordat men begint met isoleren, is het essentieel om te weten hoe het dak is opgebouwd en welke materialen zijn gebruikt.
- Dampremmende lagen: Als er folie of ander materiaal in het dak zit dat vocht tegenhoudt (dampremmend of dampdicht), moet er bij het aanbrengen van isolatie aan de binnenkant klimaatfolie worden gebruikt.
- Afwerking: Bij het verbeteren van bestaande isolatie of het aanbrengen van een nieuwe laag moet de afwerking zorgvuldig gebeuren. De bestaande laag is meestal dampremmend. Daarom moet de nieuwe laag worden afgewerkt met klimaatfolie en gipsplaten of schroten.
- Ventilatieruimte: Hoewel sommige bronnen een ventilatieruimte tussen isolatielagen aanraden, raadt Milieu Centraal dit af. Een dergelijke ruimte voert onvoldoende vocht af en kan zelfs extra vocht toevoeren.
Kosten en Besparing
De financiële aspecten spelen een belangrijke rol bij de besissing om zelf te isoleren of een professional in te schakelen. * Doe-het-zelf: De materiaalkosten voor een gemiddelde hoekwoning bedragen ongeveer € 900. * Professioneel: Als een bedrijf de klus uitvoert, liggen de kosten rond de € 4.500. * Rendement: De investering in dakisolatie levert een besparing op die vergelijkbaar is met een rente van 5% op een spaarrekening, terwijl de huidige banksparen rond de 2,5% ligt.
Technische Specificaties: Rc-waarde
De isolatiewaarde wordt bepaald door de Rc-waarde (thermische weerstand). Een hogere Rc-waarde betekent betere isolatie. * Standaard: Voor een goede isolatie wordt een Rc-waarde van 4 of meer geadviseerd. Dit correspondeert met een laagdikte van ongeveer 13 cm bij de meeste materialen. Het kost nauwelijks meer om een dikkere laag aan te brengen, maar de besparing is aanzienlijk hoger. * Bestaande situatie: De huidige norm voor dakisolatie is vaak een Rd-waarde van 3,8 (Rd-waarde is de isolatiewaarde van het dak inclusief het isolatiemateriaal). Dit wordt beschouwd als een goede isolatie. * Toekomstbestendig: Voor energieneutrale woningen zijn Rc-waardes van 6,0 tot 10,0 nodig. Dit vereist dikkere lagen of materialen met een hogere isolatiewaarde.
Dakisolatie voor Platte Daken
Platte daken vereisen een andere aanpak dan schuine daken. De techniek verschilt, en het risico op vochtproblemen is anders.
Methode: Dakopbouw
Bij het isoleren van een plat dak van binnenuit blijft de bestaande dakbedekking (zoals bitumen of EPDM) zitten. Hierop worden de isolatieplaten aangebracht. Om te voorkomen dat de platen wegwaaien, wordt er een laag grind of tegels bovenop gelegd. * Voorwaarden: Deze methode is alleen mogelijk als de bestaande dakbedekking nog in goede staat verkeert. * Nadeel: Deze opbouw levert minder goede isolatie op dan een naadloze isolatielaag. * Constructie: Het dak wordt hierdoor hoger. De dakrand moet minstens 10 cm hoog zijn om de isolatie en de ballastlaag te kunnen plaatsen.
Wanneer een Professional inschakelen?
Milieu Centraal adviseert om een plat dak of een dakkapel door een deskundig bedrijf te laten isoleren. De reden is het risico op vochtproblemen. Als de isolatie verkeerd wordt aangebracht, is de kans op vocht in het dak, rottend hout en schimmel groot.
Het Verbeteren van Bestaande Dakisolatie
Veel woningen hebben al enige vorm van dakisolatie, maar vaak is deze matig of voldoet deze niet meer aan moderne eisen. Het verbeteren van matige isolatie is zinvol, ook al is de besparing lager dan bij het isoleren van een ongeïsoleerd dak. Een woning met matige isolatie kan namelijk niet efficiënt worden verwarmd met een toekomstige warmtepomp of warmtenet op lage temperatuur.
De kosten voor het verbeteren van isolatie zijn vergelijkbaar met het isoleren van een dak zonder isolatie, maar de extra besparing is ongeveer een vijfde van de besparing bij een ongeïsoleerd dak. Toch leidt het altijd tot een lagere energierekening en een comfortabeler huis.
Methoden om te Verbeteren
Er zijn twee hoofdmethoden om de isolatie te verbeteren:
- Extra laag toevoegen: Als er voldoende ruimte is aan de binnenzijde van het dak, kan de bestaande isolatielaag en afwerking blijven zitten. Tegen deze laag wordt een extra laag isolatie aangebracht. De bestaande laag is vaak dampremmend, dus de nieuwe laag moet worden afgewerkt met klimaatfolie en gipsplaten of schroten. Zoals eerder vermeld, raadt Milieu Centraal een ventilatieruimte tussen de lagen af.
- Oude laag vervangen: Als er weinig ruimte is, kan de oude laag en de afwerking worden verwijderd en vervangen door dunne isolatieplaten met een hoge Rc-waarde (minimaal 4). Materialen die hiervoor geschikt zijn, zijn PIR, resolschuim of PUR-platen. Het is belangrijk om het materiaal volgens de voorschriften aan te brengen.
Bestaande Isolatie Verbeteren: Dikte en Materialen
In de jaren '90 werd vaak een isolatielaag van 8 tot 10 cm aangebracht. Tegenwoordig is voor een Rc-waarde van 4 ongeveer 14 cm nodig. De exacte dikte hangt af van het gebruikte materiaal; sommige materialen hebben bij een dunnere laag al een hoge isolatiewaarde.
Praktische Tips en Hulpmiddelen
Voor doe-het-zelvers biedt Milieu Centraal diverse hulpmiddelen om de klus goed uit te voeren.
- Campagne en Toolkit: Sinds 1 september 2023 loopt een campagne over doe-het-zelf isolatie. Hierbij hoort een toolkit met communicatiemiddelen voor gemeenten en energieloketten. Deze toolkit bevat klusvideo's waarin stap voor stap wordt uitgelegd hoe dakisolatie en vloerisolatie geplaatst worden.
- Veelvoorkomende Hobbels: De video's behandelen specifieke problemen, zoals wat te doen als men een buis tegenkomt in de kruipruimte of houtrot in het dak aantreft.
- Fotoserie: Bij de video's hoort een fotoserie die als los stappenplan kan worden gebruikt.
- Isolatie-zelfscan: Om te controleren hoe goed de woning geïsoleerd is, biedt Milieu Centraal de Isolatie-zelfscan. Deze bevat tips, foto's en video's voor het controleren van de isolatie van het dak en andere delen van het huis.
- Advies op maat: Via 'Advies op maat: Dakisolatie' kunnen huiseigenaren ontdekken welke isolatie het meest geschikt is voor hun dak, wat de kosten en besparingen zijn en hoe het werkt.
De Impact op de Toekomstige Energievoorziening
De overstap van aardgas naar duurzame energie is onvermijdelijk. Tussen nu en 2050 zullen huizen overschakelen van HR-ketels op warmtepompen of warmtenetten. Een goed geïsoleerd dak is hierbij onmisbaar.
- Voorbereiding op gasloos wonen: Dakisolatie bereidt de woning voor op wonen zonder aardgas.
- Comfort: Zelfs als de besparing op de energierekening door matige isolatie lager is, zorgt het verbeteren van de isolatie voor een prettiger warm huis.
- Woningwaarde: Een goed geïsoleerde woning heeft een hogere marktwaarde en is aantrekkelijker voor kopers.
Conclusie
Dakisolatie is een verstandige investering met een hoog rendement, zowel financieel als voor het wooncomfort. Of het nu gaat om het na-isoleren van een schuin dak of het verbeteren van een bestaande laag, de voordelen zijn duidelijk. Hoewel veel werkzaamheden door een handige doe-het-zelver kunnen worden uitgevoerd, geldt dit niet voor alle situaties. Vooral bij platte daken en complexe constructies is professionaliteit essentieel om vochtschade te voorkomen.
De beschikbare hulpmiddelen, zoals de video's en stappenplannen van Milieu Centraal, verlagen de drempel om te beginnen. Door te kiezen voor een Rc-waarde van 4 of meer, voldoet de woning niet alleen aan de huidige normen, maar is deze ook toekomstbestendig gemaakt voor de energietransitie.