De wereld van bouwen, renoveren en vastgoed is de afgelopen jaren sterk beïnvloed door de coronapandemie. Naast de economische impact en de vraag naar meer woonruimte, heeft het virus ook de manier waarop we omgaan met onze gezondheid en die van anderen binnenshuis veranderd. Voor woningeigenaren, verhuurders en mensen die verbouwen of klussen, is het essentieel om op de hoogte te zijn van de huidige regelgeving omtrent isolatie bij een coronabesmetting. Het immers cruciaal om te weten hoe men moet handelen om de verspreiding van het virus te beperken, vooral in de context van woningen waar mogelijk kwetsbare personen verblijven of waar werkzaamheden worden uitgevoerd.
De situatie rondom het coronavirus is in 2023 sterk veranderd. De maatregelen zijn grotendeels vervallen, maar de virusdeeltjes zijn nog steeds aanwezig in de samenleving. Dit artikel belicht de actuele stand van zaken op basis van de meest recente richtlijnen en geeft aanbevelingen voor de praktische situatie in en rond de woning.
De huidige status van het coronavirus
In 2023 bevinden we ons in een fase waarin het coronavirus endemisch is. Dit betekent dat het virus constant onder ons aanwezig is, maar dat de impact ervan sterk is verminderd. Volgens bronnen is dit het geval omdat de Omikron(sub)varianten minder ziekmakend zijn en omdat bijna iedere Nederlander gevaccineerd is en/of besmet is geweest.
Het RIVM meldt dat het aantal virusdeeltjes in het riool weliswaar af en toe fluctueert, maar zich op een historisch laag niveau bevindt. Echter, het virus is niet verdwenen. Er circuleren nog steeds subvarianten, zoals de EG.5 variant van Omikron. Hoewel de ernst van de ziekte is afgenomen, blijft het belangrijk om rekening te houden met de gezondheid van anderen, met name kwetsbare groepen.
Isolatie: van verplichting naar vrijwilligheid
De grootste verandering in 2023 is de afschaffing van de verplichte isolatie. Tot maart 2023 gold nog de richtlijn dat een positieve test leidde tot een verplichte isolatieperiode, vaak met een minimumduur van vijf dagen onder bepaalde voorwaarden. Sinds 10 maart 2023 is deze verplichting vervallen.
Dit betekent dat u, wanneer u positief test op corona, niet meer wettelijk verplicht bent om in isolatie te gaan. Ook de richtlijn om bij klachten een zelftest te doen, is in die zin komen te vervallen dat er geen strikte verplichting meer toe bestaat. De overheid en gezondheidsinstanties gaan uit van de eigen verantwoordelijkheid van burgers.
Ook in België (Vlaanderen en Wallonië) en in de EU is de verplichte isolatie onmiddellijk afgeschaft. Een COVID-19 infectie wordt vanaf nu benaderd zoals griep. De regering benadrukt dat het, net als bij andere ziektes, nog steeds belangrijk is om thuis te blijven bij symptomen van een luchtweginfectie, zoals hoesten en koorts.
Wanneer bent u besmettelijk?
Ondanks het vervallen van de isolatieplicht, is het van belang om te weten hoe en wanneer het virus wordt overgedragen. De medische feiten over besmettelijkheid zijn onveranderd gebleven.
De besmettelijke periode
Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat de besmettelijkheid varieert per persoon en per moment in de ziekte. De eerste dagen nadat u klachten krijgt, bent u het meest besmettelijk. Dit neemt daarna snel af. Over het algemeen wordt aangenomen dat u na vijf dagen meestal niet meer besmettelijk bent.
De mediane duur van de uitscheiding van het virus (viral shedding) was 8 dagen na het begin van de symptomen. De waarschijnlijkheid dat het infectieuze virus wordt opgespoord, daalt tot minder dan 5% na 15,2 dagen na het begin van de symptomen. Dit betekent dat het virus theoretisch tot 10 tot 15 dagen na de diagnose besmettelijk kan zijn, hoewel de daadwerkelijke overdracht van kweekbaar virus na de eerste week sterk afneemt.
Factoren die besmettelijkheid beïnvloeden
- Klachten: Als u hoest en niest, bent u besmettelijker dan wanneer u deze klachten niet heeft. Hoesten en niezen verspreidt virusdeeltjes via aerosolen en druppels in de lucht.
- Viral Load: Een hoge viral load (veel virusdeeltjes) correleert vaak met een lagere Ct-waarde in een PCR-test. Onderzoek (Bullard 2020) toonde aan dat bij een Ct-waarde ≥ 24 en na ≥ 8 dagen symptomen geen kweekbaar virus meer kon worden aangetoond.
Adviezen voor kwetsbare personen
Hoewel de verplichte isolatie is opgeheven, blijft de kwetsbaarheid van bepaalde groepen in de samenleving een aandachtspunt. In de context van wonen en vastgoed is dit relevant. Denk hierbij aan: - Oudere bewoners in verzorgingstehuizen of zelfstandige woningen. - Mensen met onderliggende aandoeningen die de weerstand verlagen. - Ongeboren kinderen (zwangere vrouwen).
Voor deze groepen kan een besmetting met het coronavirus (of andere luchtwegvirussen) nog steeds ernstige gevolgen hebben. Daarom wordt geadviseerd om, indien u klachten heeft, contact met kwetsbare personen te vermijden.
Praktische richtlijnen voor woningeigenaren en klussers
Voor mensen die actief zijn in de bouw, renovatie of vastgoed, zijn er praktische overwegingen te maken. Wanneer u als klusser, aannemer of woningbezitter te maken krijgt met een coronabesmetting, zijn de volgende adviezen van toepassing:
1. Thuis uitzieken
Het RIVM raadt aan om bij besmetting thuis uit te ziekten. Luchtwegvirussen verspreiden zich makkelijk, zowel binnen als buiten het gezin. Dit geldt niet alleen voor corona, maar ook voor andere virussen zoals de griep. Blijf thuis tot de ergste klachten zijn afgenomen en u zich beter voelt.
2. Ventilatie en luchtkwaliteit
Goede ventilatie is een bekend en effectief middel om de verspreiding van virussen te beperken. In woningen en op bouwplaatsen is het belangrijk om verse lucht toe te laten en vervuilde lucht af te voeren. - In de woning: Zorg voor openstaande ventilatieroosters of open ramen, vooral in ruimtes waar u verblijft. - Tijdens renovatie: Tijdens verbouwingen is ventilatie vaak al onderdeel van het plan (bijv. het plaatsen van nieuwe kozijnen met ventilatieroosters). Let erop dat bestaande systemen optimaal functioneren.
3. Hygiënemaatregelen
De bekende hygiënische gewoontes zijn nog steeds aanbevolen om de overdracht van luchtweginfecties te beperken: - Goed en vaak handen wassen. - Hoesten en niezen in de elleboog. - Gebruik van materialen die makkelijk schoon te maken zijn.
4. Mondmaskers
Hoewel de mondkapjesplicht in de zorg en het openbaar leven is vervallen, is het nog steeds aanbevolen om een mondmasker te dragen bij contact met oudere of kwetsbare mensen. Als u als klusser of aannemer in een woning komt waar kwetsbare personen wonen, kan het dragen van een masker een blijk van respect en voorzichtigheid zijn, zeker bij luchtwegklachten.
5. Communicatie met opdrachtgevers
Voor zelfstandige klussers en aannemers is het van belang om transparant te zijn. Als u ziek bent, dient u thuis te blijven. Informeer opdrachtgevers tijdig als werkzaamheden uitgesteld moeten worden vanwege ziekte. Dit voorkomt ongemakkelijke situaties en draagt bij aan een veilige werkomgeving.
De impact op het bouwproces en het mentale welzijn
De coronapandemie heeft ook sporen nagelaten in het mentale welzijn van mensen. Uit onderzoek van het RIVM (gedragsonderzoek) blijkt dat een deel van de bevolking, ook na het vervallen van maatregelen, nog steeds geregeld aan corona denkt. Dit komt door besmettingen in de eigen omgeving of door zorgen over kwetsbaarheid.
Voor woningeigenaren die een verbouwing plannen, is het goed om rekening te houden met de mentale gesteldheid van bewoners. Een besmetting kan zorgen voor extra stress, zeker als er sprake is van een verbouwing in huis waarbij de leefruimte beperkt is. Het plannen van werkzaamheden rekening houdend met de gezondheidssituatie van de bewoners kan onnodige druk voorkomen.
Conclusie
In 2023 is de verplichte isolatie bij een coronabesmetting komen te vervallen. De aanpak is nu vergelijkbaar met die van andere luchtwegvirussen zoals de griep. De belangrijkste boodschap is eigen verantwoordelijkheid: blijf thuis bij klachten, was vaak handen en ventileer goed.
Hoewel het virus minder ziekmakend is, is het nog steeds besmettelijk, vooral in de eerste dagen na het ontstaan van klachten. Vooral kwetsbare personen lopen nog steeds risico. Voor woningeigenaren, verhuurders en klussers betekent dit dat hygiëne, ventilatie en voorzichtigheid bij contact met kwetsbare personen essentieel blijven. Door deze adviezen op te volgen, draagt iedereen bij aan het beperken van de verspreiding van het virus en aan een veilige woon- en werkomgeving.