Inleiding
Het isoleren van een binnenmuur is een effectieve methode om de energie-efficiëntie van een woning te verbeteren, geluidsoverlast te verminderen en het wooncomfort aanzienlijk te verhogen. Deze vorm van isolatie, waarbij materiaal wordt aangebracht aan de binnenzijde van de gevel, is met name relevant voor woningen waar spouwmuurisolatie of buitengevelisolatie niet haalbaar is, bijvoorbeeld vanwege monumentenstatus of ruimtelijke beperkingen. Hoewel het aanbrengen van binnenmuurisolatie leidt tot een verlies van binnenruimte, biedt het diverse voordelen, waaronder een lagere energierekening en een betere vochtregulatie. Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van de beschikbare isolatiematerialen, de verschillende plaatsingsmethoden, en de praktische overwegingen die komen kijken bij het isoleren van een binnengevel.
Wat is binnenmuurisolatie?
Binnenmuurisolatie is een vorm van gevelisolatie waarbij isolatiemateriaal rechtstreeks op de bestaande binnenmuren wordt aangebracht. Dit in tegenstelling tot buitengevelisolatie, waarbij de isolatie aan de buitenkant van het huis wordt gemonteerd. Volgens de bronnen is binnenmuurisolatie geschikt voor bijna alle soorten muren, waaronder bakstenen, beton en gipsplaten.
De keuze voor binnenmuurisolatie wordt vaak ingegeven door economische en technische factoren. Over het algemeen is het isoleren van de binnenzijde van de muur goedkoper dan het isoleren van de buitenzijde. Een belangrijk aandachtspunt is echter het ruimteverlies; doordat de isolatie en de bijbehorende afwerking (zoals een voorzetwand) tegen de muur worden geplaatst, verliest men enkele centimeters tot een paar centimeter van de binnenruimte per wand. Hier staat tegenover dat er bij binnenisolatie in de meeste gevallen geen vergunning nodig is, terwijl buitengevelisolatie vaak wel om een vergunning vraagt vanwege de visuele impact op de gevel.
Voordelen en nadelen van binnenisolatie
Het isoleren van de binnenzijde van een muur kent diverse voor- en nadelen die zorgvuldig afgewogen moeten worden.
Voordelen
De belangrijkste voordelen van binnenmuurisolatie zijn: - Thermisch comfort: De woning blijft langer warm in de winter en koeler in de zomer. Dit zorgt voor een aangenamere leefomgeving en voorkomt koudeval bij ramen. - Energiebesparing: Door de verbeterde isolatie gaat er minder warmte verloren, wat resulteert in een lagere energierekening. - Geluidsreductie: Afhankelijk van het gekozen materiaal kan binnenmuurisolatie geluidsoverlast van buitenaf of tussen kamers aanzienlijk verminderen. - Vermindering van vochtproblemen: Goede isolatie kan condensatie op muren verminderen, wat bijdraagt aan een schonere leefomgeving. Doordat tocht wordt verminderd, blijven stofdeeltjes en allergenen buiten. - Esthetische verbetering: Het aanbrengen van een voorzetwand kan oneffenheden of lelijke muren wegwerken, wat resulteert in een strakker resultaat. - Behoud van gevel: Omdat de werkzaamheden binnen plaatsvinden, blijft de originele buitenkant van het huis onaangetast. Dit is ideaal voor monumentale panden of woningen met een specifieke uitstraling die bewaard moet blijven. - All-weather plaatsing: In tegenstelling tot buitengevelisolatie kan het werk het hele jaar door worden uitgevoerd, ongeacht de weersomstandigheden. Ook kunnen de werkzaamheden per kamer worden uitgevoerd.
Nadelen
De bronnen noemen ook enkele nadelen waarmee rekening gehouden moet worden: - Ruimteverlies: Dit is het grootste nadeel. De leefruimte wordt kleiner, soms met enkele centimeters per muur, wat in kleine kamers significant kan zijn. - Complexiteit: De plaatsing is vaak ingewikkelder dan spouwmuurisolatie. Er moet rekening worden gehouden met vocht, koudebruggen en leidingen. - Aanpassingen nodig: Bestaande elementen zoals stopcontacten, schakelaars, radiatoren en vensterbanken moeten vaak verplaatst of aangepast worden om ruimte te maken voor de nieuwe wand of om de installatie correct uit te voeren. - Ingreep in de woning: Het is een ingrijpende aanpassing die vaak het beste per kamer kan worden uitgevoerd.
Geschikte materialen voor binnenmuurisolatie
De keuze voor het juiste isolatiemateriaal hangt af van de specifieke eisen van de woning, zoals de gewenste isolatiewaarde, geluidsisolatie, en de beschikbare ruimte. Hieronder volgt een overzicht van de materialen die in de bronnen worden genoemd.
Steenwol en glaswol
Dit zijn zachte materialen die vaak worden gebruikt in combinatie met een voorzetwand. - Eigenschappen: Steenwol is meer geluidsisolerend dan glaswol. Bovendien is steenwol brandwerend en veroorzaakt dit materiaal minder jeuk en irritatie dan glaswol. - Veiligheid: Bij het verwerken van steenwol en glaswol is het belangrijk beschermende kleding te dragen (lange mouwen, pijpen, werkhandschoenen, veiligheidsbril en een mondkapje) om jeuk en irritatie te voorkomen.
PIR-platen
PIR-platen staan bekend om hun hoge isolatiewaarde in verhouding tot de dikte. - Eigenschappen: Deze platen bieden maximale warmte-isolatie met minimale dikte. Ze hebben hoge Rd-waarden. - Afwerking: Er bestaan varianten met een afwerklaag van gips, underlayment, OSB of Fermacell, waardoor isoleren en afwerken in één keer kunnen gebeuren. PIR-platen kunnen vaak rechtstreeks tegen de muur worden geplaatst, wat ruimte bespaart.
Multipor-isolatieplaten
Dit is een specifiek type isolatieplaat dat geschikt is voor het isoleren zonder een aparte voorzetwand te bouwen. - Eigenschappen: Dit zijn gips- of spaanplaten met ingebouwde isolatie die direct op de muur gelijmd kunnen worden. Ze hebben een warmtegeleidingscoëfficiënt van 0,045 W/mK, wat vergelijkbaar is met veel andere isolatiematerialen. - Voordelen: Ze zijn gemakkelijk te plaatsen en damp-open, wat zorgt voor een natuurlijke vochtregulatie.
Ytong-blokken
Ytong-blokken zijn blokken van cellenbeton die gebruikt kunnen worden voor het bouwen van een voorzetwand. - Eigenschappen: Deze blokken hebben van nature een uitstekende isolerende functie, waardoor apart isolatiemateriaal vaak niet nodig is. - Nadeel: De blokken zijn groot, waardoor je meer leefruimte verliest dan met andere methoden.
Gyproc-platen
Gyproc is een alternatief waarbij platen met ingebouwde isolatie worden gebruikt. - Eigenschappen: Net als bij Multipor-platen is hier geen apart isolatiemateriaal nodig. De platen worden rechtstreeks op de muur bevestigd. - Afwerking: In de meeste gevallen bevat de plaat direct een dampscherm, waardoor deze apart toegevoegd kan worden.
Kurk
Kurk is een natuurlijk en duurzaam materiaal. - Eigenschappen: Het voelt van nature warm aan en is zeer sterk. Kurk is een geschikte optie voor wie kiest voor een ecologische bouwmethode.
Methoden voor het isoleren van de binnenzijde van de muur
Er zijn globaal twee hoofdmethoden om een binnenmuur te isoleren, afhankelijk van of de muur grenst aan de buitenomgeving of aan de binnenomgeving (zoals een kamer of berging).
1. Isoleren met een voorzetwand
Dit is de meest gangbare methode. Hierbij wordt een rooster van houten of metalen regels op de muur bevestigd. In de ruimte tussen het rooster en de muur wordt het isolatiemateriaal (zoals steenwol, glaswol of PIR-platen) aangebracht. Vervolgens wordt de wand afgewerkt met gips- of spaanplaten. De bronnen geven een specifieke werkwijze voor het plaatsen van een houten rooster: - Latten plaatsen: Plaats latten van 7x55 mm op de muur met spijkerpluggen (5x30 mm). Gebruik een decoupeerzaag om de latjes op maat te zagen. Een hamer is handig om eventuele scheve montage recht te tikken. - Damp-open folie: Breng damp-open folie horizontaal aan op de latten, beginnend bovenaan. De banen moeten 10 cm overlappen. - Regels monteren: Zet vervolgens regels van 50x50 mm vast over de damp-open folie en de eerder geplaatste latten.
2. Isoleren met isolatieplaten (lijmen of rechtstreeks monteren)
Deze methode vereist geen apart rooster. - Multipor en Gyproc: Deze platen kunnen direct op de muur gelijmd of geschroefd worden. Dit bespaart ruimte en tijd. - PIR-platen: Deze kunnen vaak ook rechtstreeks tegen de muur geplaatst worden, soms met behulp van speciale verlijming of bevestigingsmiddelen.
3. Combinaties en specifieke situaties
De bronnen vermelden dat een combinatie van methoden mogelijk is. Ook onderscheiden ze tussen muren die grenzen aan de buitenomgeving (gevels) en muren die grenzen aan de binnenomgeving (bijvoorbeeld muren naar een onverwarmde berging of aanbouwkeuken). Bij muren tussen twee verwarmde ruimtes gaat het vaak primair om geluidsisolatie, terwijl bij muren tussen een verwarmde en onverwarmde ruimte de focus ligt op thermische isolatie.
Praktische overwegingen en stappenplan
Het isoleren van een binnenmuur is een klus die zorgvuldig voorbereid moet worden. Naast de keuze voor materiaal en methode, zijn er praktische aspecten die aandacht vereisen.
Vóór de start van de werkzaamheden
- Ruimteverlies: Meet nauwkeurig hoeveel ruimte er verloren gaat en of dit acceptabel is voor de betreffende kamer.
- Leidingen en installaties: Controleer waar leidingen, elektrische bedrading en verwarmingsleidingen lopen. Deze moeten vaak verplaatst of verlengd worden.
- Radiatoren en vensterbanken: Grote objecten zoals radiatoren en vensterbanken moeten soms verwijderd of aangepast worden om de isolatie en de voorzetwand te kunnen plaatsen.
Tijdens de werkzaamheden
- Veiligheid: Draag altijd de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) zoals beschreven bij het verwerken van glaswol of steenwol.
- Dampregulering: Het aanbrengen van damp-open folie is cruciaal om vochtproblemen te voorkomen. De folie zorgt ervoor dat eventueel vocht dat vanuit de woning de muur in wil trekken, kan worden afgevoerd, maar voorkomt dat vocht van buitenaf (regen) de isolatie binnendringt.
Kosten en besparingen
Hoewel de bronnen geen specifieke prijslijsten geven voor 2025, benadrukken ze dat het vergelijken van offertes essentieel is. De investering in binnenmuurisolatie verdient zich vaak terug via de besparing op energiekosten. De exacte besparing is afhankelijk van het gekozen isolatiemateriaal en de mate van isolatie.
Conclusie
Het isoleren van de binnenzijde van een muur is een uitstekende optie voor woningeigenaren die de energieprestaties van hun huis willen verbeteren, maar geen mogelijkheid zien voor spouw- of buitengevelisolatie. Hoewel het plaatsen van een voorzetwand of het lijmen van isolatieplaten leidt tot een verlies van leefruimte en het verplaatsen van installaties vereist, wegen de voordelen vaak op tegen de nadelen. De keuze uit materialen als steenwol, glaswol, PIR-platen, Multipor, Ytong en kurk maakt het mogelijk om een oplossing te vinden die past bij specifieke eisen op het gebied van warmte-isolatie, geluidsisolatie en duurzaamheid. Door de werkzaamheden zorgvuldig voor te bereiden en de juiste materialen te kiezen, kan een aanzienlijke verbetering van het wooncomfort en een verlaging van de energiekosten worden gerealiseerd.