Inleiding
Het isoleren van de buitenmuren is een cruciale stap in het verbeteren van de energie-efficiëntie van een woning. Volgens de beschikbare gegevens gaat er gemiddeld 35% van de energie verloren via niet-geïsoleerde buitengevels. Wanneer spouwmuurisolatie niet mogelijk is of buitenisolatie wordt bemoeilijkt door esthetische, technische of regelgevende beperkingen, biedt binnenmuurisolatie een uitkomst. Dit artikel behandelt de methoden, materialen, voor- en nadelen van het isoleren van een buitenmuur vanaf de binnenzijde, op basis van de technische informatie afkomstig uit de bronnen.
Wanneer kiezen voor binnenmuurisolatie?
Binnenmuurisolatie wordt vaak beschouwd als een alternatief voor spouwmuurisolatie of buitengevelisolatie. De keuze voor deze methode is vaak situatieafhankelijk.
Geen spouwmuur of beperkte mogelijkheden
Een belangrijke reden om te kiezen voor isolatie aan de binnenzijde is de afwezigheid van een spouwmuur. In woningen met een enkelsteens buitenmuur is spouwmuurisolatie uiteraard geen optie. Ook wanneer u onvoldoende ruimte of budget heeft voor buitenisolatie, of wanneer u geen vergunning krijgt van de gemeente voor het aanpassen van de gevel, is isolatie aan de binnenkant een zeer goed alternatief.
Ruimtebesparing en kosten
Isolatie aan de binnenzijde kan eenvoudiger en goedkoper uitvallen dan buitenisolatie, vooral bij grootschalige renovaties. Bovendien blijft de originele buitengevel intact, wat bij buitenisolatie vaak niet het geval is. Echter, een significant nadeel is het verlies van binnenruimte; de vloeroppervlakte wordt kleiner naarmate de isolatielaag dikker wordt.
Combinatie met renovatie
Het na-isoleren van buitengevels langs de binnenzijde wordt meestal uitgevoerd indien andere manieren van na-isoleren niet mogelijk zijn. Deze manier van isoleren wordt vaak uitgevoerd in combinatie met grondige renovatiewerken aan de binnenzijde van de gevel, zoals het verleggen van leidingen of het aanpassen van de indeling.
Technische uitdagingen: Vocht en Condensatie
Het isoleren vanaf de binnenzijde is een delicate klus die specifieke aandacht vraagt voor vochtregulatie. Het plaatsen van binnenisolatie zorgt ervoor dat de bestaande muur minder wordt opgewarmd door de binnenlucht, waardoor de buitenmuur kouder blijft. Dit leidt tot twee belangrijke risico's:
- Condensatie van waterdamp: Wanneer de temperatuur in de muur daalt, kan waterdamp sneller condenseren.
- Koudebruggen: Constructies kunnen koudebruggen vormen als ze niet correct worden geïsoleerd.
Om vochtproblemen te voorkomen, is het essentieel om te kiezen tussen twee hoofdsystemen: een dampdichte opbouw of een dampopen (capillaire) opbouw.
Soorten binnenmuurisolatie en Materialen
De isolatie voor binnenmuren kan worden ingedeeld in twee groepen: damp-open isolatie en dampremmende isolatie. De keuze voor een specifiek materiaal hangt af van de gewenste isolatiewaarde, de beschikbare ruimte en de afwerkingsmethode.
Isolatiematerialen
Volgens de bronnen zijn de volgende materialen gangbaar: * Glaswol en Steenwol: Vaak gebruikt bij het vullen van een houten stijl- en regelwerk. Bij het verwerken van deze materialen is persoonlijke bescherming (mondmasker P2, werkhandschoenen, veiligheidsbril en kleding met lange mouwen) noodzakelijk vanwege jeuk en irritatie. * Cellulose en Houtvezelisolatie: Deze biobased materialen kunnen worden ingeblazen in een stijl- en regelwerk. * PIR-platen: PIR-platen staan bekend om hun hoge isolatiewaarde in verhouding tot de dikte, waardoor ruimte wordt bespaard. Ze kunnen rechtstreeks op de muur worden verlijmd of gebruikt worden in een voorzetwand. * Gutex Thermoroom: Dit is een hoogwaardige isolatieplaat die tegen bestaand stucwerk of muurstenen wordt verlijmd. Een geventileerde spouw is hierbij niet nodig.
Methoden van aanbrengen
1. De Voorzetwand (Stijl- en Regelwerk)
De meest toegepaste methode bij renovatie is het plaatsen van een voorzetwand. Hierbij wordt eerst een houten of metalen rooster (stijl- en regelwerk) op de dragende buitenmuur bevestigd. * Constructie: De latjes worden meestal elke 60 cm (hart-op-hart) geplaatst. * Vulling: De ruimte tussen het rooster en de muur wordt opgevuld met isolatiemateriaal (bijvoorbeeld glaswol, steenwol, cellulose of houtvezel). * Vochtregulatie: Bij deze constructie is het essentieel om een vochtregulerend dampscherm (folie) aan te brengen tussen het isolatiemateriaal en de afwerkingslaag.
Een specifieke toepassing betreft het gebruik van een Pro Clima dampremmende vochtvariabele folie. Deze folie houdt vocht uit de isolatieconstructie, maar laat vocht dat toch in de constructie komt er weer uit. Over deze folie worden dwarslatten geplaatst om de folie op zijn plek te houden en om een installatiezone te creëren voor elektraleidingen zonder de folie te perforeren.
2. Lijmen of verlijmen van isolatieplaten
Bij deze methode worden isolatieplaten (zoals Gutex Thermoroom of PIR-platen) rechtstreeks verlijmd op de bestaande muur. * Afwerking: Na het verlijmen kan de plaat worden afgewerkt met een nieuwe stuclaag. * Voordeel: Dit bespaart ruimte omdat er geen luchtspouw of regelwerk nodig is.
3. Klaar-isolatieplaten (Spaanplaten/Gipsplaten)
Er bestaan ook gipsplaten of spaanplaten die al voorzien zijn van isolatie. Deze kunnen rechtstreekt op de binnenkant van de dragende muur worden gelijmd, waardoor geen apart draagconstructie nodig is.
Aandachtspunten bij de Uitvoering
Isolatiewaarde (Rd-waarde)
De keuze voor de dikte en het type isolatiemateriaal is afhankelijk van de bestaande isolatietoestand van de gevel. * Reeds geïsoleerde gevel: Heeft de buitengevel al enige isolatie (Rc-waarde tussen 1,5 en 2), dan wordt aanbevolen isolatiemateriaal te kiezen met een Rd-waarde van ongeveer 2. * Niet-geïsoleerde gevel: Is de buitengevel volledig ongeïsoleerd, dan wordt geadviseerd te kiezen voor isolatiemateriaal met een Rd-waarde van ten minste 3,0.
Installatie en Obstructies
Bij het plaatsen van een voorzetwand kunnen leidingen, stopcontacten en radiatoren in de weg zitten. Deze zullen eerst verwijderd of verlegd moeten worden voordat de isolatie kan worden aangebracht. Ook ramen dienen te worden afgetimmerd.
Conclusie
Het isoleren van een buitenmuur van binnenuit is een effectieve manier om energieverlies te beperken, vooral bij enkelsteens muren of wanneer buitenisolatie niet haalbaar is. De methode kent echter uitdagingen met betrekking tot vocht en ruimteverlies. Door te kiezen voor de juiste isolatiematerialen (zoals PIR-platen, glaswol of cellulose) en de correcte opbouw (dampdicht of dampopen met folie), kunnen deze problemen worden geminimaliseerd. De voorzetwand blijkt de meest gangbare constructie, hoewel het direct verlijmen van platen een ruimtebesparend alternatief biedt. Zorgvuldigheid in de uitvoering is essentieel om condensatie en koudebruggen te voorkomen.