Inleiding
In de huidige bouw- en renovatiemarkt is energie-efficiëntie een centrale pijler geworden, zowel voor nieuwbouw als bestaande bouw. Isolatie vormt hierbij de basis. Binnen het spectrum van isolatiematerialen neemt Polyisocyuraat (PIR) een prominente positie in, met name vanwege de hoge isolatiewaarde in verhouding tot de dikte. Deze analyse richt zich specifiek op PIR isolatieplaten met een dikte van 100 millimeter. Deze dikte is een veelgekozen standaard voor diverse toepassingen, variërend van dakisolatie tot vloer- en wandisolatie. De bronnen benadrukken dat PIR-platen van 100 mm een uitstekende balans bieden tussen thermische prestaties, mechanische sterkte en verwerkingsgemak. In dit artikel worden de technische specificaties, de variatie in Rd-waarden, de diverse afmetingen en de specifieke verwerkingsvoorschriften uiteengezet op basis van de beschikbare data van verschillende leveranciers en fabrikanten.
Eigenschappen en Thermische Prestaties van PIR 100mm
Een cruciaal aspect bij de keuze voor isolatiemateriaal is de thermische weerstand, oftewel de Rd-waarde (dak- of weerstandswaarde). PIR staat bekend om zijn hoge isolatiewaarde per centimeter dikte. Uit de analyse van de bronnen blijkt een significante variatie in Rd-waarden voor platen met een nominale dikte van 100 mm, wat de noodzaak onderstreept om bij aanschaf specifiek naar de technische datasheet te kijken.
Analyse van Rd-waarden
De Rd-waarden vermeld in de bronnen variëren aanzienlijk. We zien waarden van 3,80, 3,85, 4,50, 4,54, 4,55, 4,65 en zelfs 5,10 m²K/W. Deze variatie wordt veroorzaakt door verschillende factoren, waaronder de exacte samenstelling van het PIR-schuim, de productiemethode en de aanwezigheid van cacheringlagen (folies of vlies). * Lagere waarden: Een Rd-waarde van 3,85 m²K/W wordt vermeld voor Bauder PIR M/MF platen met een glasvlies cachering. * Middelhoge waarden: Veel voorkomend zijn waarden rond de 4,50 tot 4,55 m²K/W, zoals vermeld voor Idelco PIR isolatie en diverse platen van Isolatienoord. * Hogere waarden: Enkele specificaties tonen waarden tot 4,75 en 5,10 m²K/W. Een Rd-waarde van 5,10 m²K/W wordt genoemd in combinatie met een materiaaldikte van 100+20 mm.
De bronnen geven aan dat PIR-platen vaak beter isoleren dan andere materialen met een vergelijkbare dikte. Dit maakt PIR een efficiënte keuze waar beperkte ruimte beschikbaar is of waar maximale isolatie wordt nagestreefd.
Brandveiligheidsklassen
De brandveiligheid is een essentieel criterium in de bouw. De bronnen vermelden specifieke brandklassen voor PIR platen. Zo wordt er verwezen naar brandklasse E volgens EN 13501 en B2 conform DIN 4102-1. Deze classificaties geven aan hoe het materiaal reageert bij brand en zijn bepalend voor de toepassingsmogelijkheden binnen specifieke bouwdelen en veiligheidsvoorschriften.
Afmetingen, Uitvoeringen en Cachering
Naast de thermische prestaties zijn de fysieke afmetingen en de afwerking van de platen bepalend voor de geschiktheid voor een specifieke klus.
Standaard en Maatwerk
PIR 100mm platen zijn verkrijgbaar in diverse afmetingen. De meest genoemde standaardmaten zijn: * 1200 x 600 mm * 2440 x 600 mm * 2600 x 600 mm * 3000 x 600 mm
Echter, afwijkingen van deze standaardmaten zijn mogelijk. Zo worden er platen vermeld met een afmeting van 1300 x 600 mm en 2500 x 600 mm. Ook de netto-maat na verwerking kan afwijken. Bij platen met een trapsponning (type MF) wordt de effectieve breedte na inlegging kleiner, wat resulteert in een netto oppervlakte per plaat die lager ligt dan de nominale maat doet vermoeden (bijvoorbeeld 1185 x 585 mm in plaats van 1200 x 600 mm).
Cachering en Afwerkingslaag
De toplaag van een PIR-plaat, de zogenaamde cachering, is bepalend voor de vochthuishouding en de hechting van dakbedekking. * Aluminium: Veel PIR-platen zijn standaard voorzien van een aluminium cachering. Deze laag reflecteert warmte en dient als dampremmende laag. Bij platen die slechts aan één zijde aluminium hebben, dient deze zijde naar buiten (de warme kant) gericht te zijn om de meeste straling te reflecteren. * Glasvlies: Een alternatief is een mineraal glasvlies cachering. Dit type is volgens de bronnen damp-open, wat het ideaal maakt voor het volledig verlijmen van EPDM dakbedekking. Bauder PIR platen met glasvlies cachering worden specifiek genoemd als geschikt voor deze toepassing. * Kale platen: De bronnen geven duidelijk aan dat het leveren van PIR-platen zonder enige cachering (kale PIR) standaard niet mogelijk is. Voor toepassingen waarbij kale isolatie nodig is, worden materialen als PUR of EPS genoemd, hoewel deze een lagere isolatiewaarde hebben.
Combinatieplaten
Een bijzondere categorie zijn de verlijmde combinatieplaten. Leveranciers bieden diensten aan waarbij PIR wordt verlijmd met andere materialen, zoals: * PIR + Agnes: Agnes is waarschijnlijk een type spaanplaat of underlayment. * PIR + Underlayment: Een houten plaatmateriaal. * PIR + Spano: Een ander type plaatmateriaal. Deze combinatieplaten bieden constructieve voordelen, zoals directe berijpbaarheid of een geschikte ondervloer, maar de levertijd bedraagt vaak 2 tot 4 werkdagen omdat ze speciaal voor de klant worden verlijmd.
Toepassingsgebieden
PIR isolatie van 100 mm is een veelzijdig product. De bronnen specificeren diverse toepassingsmogelijkheden: * Daken: Zowel platte daken (buitenzijde) als hellende daken (binnenzijde en buitenzijde) worden genoemd. De platen zijn geschikt voor geballaste, mechanisch bevestigde en verlijmde dakbedekkingssystemen. * Vloeren: Toepassing in vloerconstructies. * Wanden: Inclusief spouwmuurisolatie.
De mechanische eigenschappen, zoals de druksterkte (≥ 120 KPa bij 10% vervorming) en het volumegewicht (> 28 kg/m³), maken de platen geschikt voor belaste constructies. De begaanbaarheidsklasse C geeft aan dat de platen beloopbaar zijn, wat essentieel is bij daktoepassingen.
Verwerkingsvoorschriften en Praktische Tips
Het correct verwerken van PIR-isolatie is bepalend voor het eindresultaat en de levensduur van het isolatiesysteem.
Opslag en Vochtbeheersing
Een veelgehoord advies in de bronnen is het belang van droge opslag. Platen moeten droog en vrij van de ondergrond worden opgeslagen. Tijdens en na de applicatie moet vochtinsluiting worden uitgesloten. Indien isolatie nat wordt, dient deze te worden verwijderd. Bij langdurige opslag moeten maatregelen worden getegen zonbestraling en vocht.
Legpatroon en Bevestiging
Om koudebruggen te minimaliseren, moeten de platen met gesloten naden in halfsteensverband worden aangebracht. Voor de bevestiging heeft Dakconcurrent aangegeven dat er voor alle voorkomende ondergronden het juiste bevestigingsmateriaal beschikbaar is. Daarnaast is het van belang om, afhankelijk van de klimaatklasse, een (bitumineuze) dampremmer toe te passen.
Levertijden en Logistiek
De levertijden variëren per leverancier en product. Voor standaard platen (zoals Idelco) wordt een levertijd van 1-2 werkdagen genoemd. Voor maatwerk of verlijmde combinatieplaten loopt dit op tot 2-4 werkdagen. Bij grotere bestellingen dient rekening te worden gehouden met verzendkosten (bijvoorbeeld vanaf € 1250,- gratis verzending, daarboven € 75,- in Nederland) en de mogelijkheid van levering met een zelflosser of kooiaap (heftruck).
Conclusie
PIR isolatieplaten van 100 mm dikte bieden een hoogwaardige isolatieoplossing voor diverse bouwdelen, waaronder daken, vloeren en wanden. De keuze voor een specifieke variant hangt af van de gewenste Rd-waarde, de benodigde afmeting en het type cachering. Hoewel de nominale dikte gelijk is, variëren de technische prestaties (Rd-waarden van 3,80 tot 5,10 m²K/W) en afmetingen aanzienlijk. De aanwezigheid van een aluminium of glasvlies cachering bepaalt de dampopenheid en de geschiktheid voor specifieke dakbedekkingssystemen. Zorgvuldige verwerking, met aandacht voor droge opslag, correcte legverbanden en het voorkomen van vochtinsluiting, is essentieel voor het realiseren van een duurzame en energiezuinige woning.