Inleiding
De renovatiemarkt in Vlaanderen kent een dynamisch premielandschap, vooral gericht op energie-efficiëntie. In 2017 traden er belangrijke wijzigingen en specificaties in voege voor premies met betrekking tot isolatie en ramen. Deze maatregelen zijn cruciaal voor woningeigenaren en investeerders die streven naar een lager energieverbruik, een hoger wooncomfort en een verlaging van de energiefactuur. De beschikbare financiële steun varieert sterk op basis van het type werk, de uitvoeringswijze (doe-het-zelf of aannemer), de technische specificaties van de materialen en de combinatie van werken.
De bronnen belichten verschillende aspecten: van aparte premies voor dak-, muur- en vloerisolatie tot specifieke regelingen voor hoogrendementsglas. Een centraal thema is de 'Combinatiepremie', een verhoogde premie voor het gelijktijdig uitvoeren van raamvervanging en muurisolatie, hoewel deze in 2017 onderhevig was aan specifieke overgangsregelingen. Daarnaast wordt er aandacht besteed aan de 'Totaalrenovatiebonus' voor wie meerdere energiebesparende maatregelen neemt, en aan de sociale isolatiepremie die werd uitgebreid. Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van de premies in 2017, gebaseerd op de beschikbare data, en belicht de voorwaarden en bedragen die van toepassing zijn.
Premies voor Ramen (Glas en Schrijnwerk)
Investeringen in hoogrendementsglas zijn een prioriteit om het thermisch verlies via gevels te beperken. In 2017 waren er premies beschikbaar voor zowel de vervanging van bestaande beglazing als voor nieuw aangebouwde constructies.
Technische Vereisten en Premiebedragen
De premie voor ramen is afhankelijk van de isolatiewaarde van het glas en het raamprofiel. - Hoogrendementsglas: De premie bedraagt € 12 of € 15 per m² vervangen beglazing. - Nieuwbouw: Vanaf 2017 kwamen ook nieuw aangebouwde constructies in aanmerking. - Combinatie met andere premies: Deze investering komt in aanmerking voor de Totaalrenovatiebonus en de Burenpremie.
Bij de vervanging van ramen is het essentieel dat het schrijnwerk voldoet aan de ventilatievoorwaarden uit het Energiebesluit van 19/11/2010. Ook het plaatsen van rolluiken en de afwerking binnen en buiten komen in aanmerking, mits voldaan wordt aan de isolatiewaarde van het glas: Ug max = 1,1 W/m²K.
Premies in combinatie met muurisolatie (Combinatiepremie)
Een specifieke, verhoogde premie was beschikbaar voor wie gelijktijdig investeerde in raamvervanging en muurisolatie. De bedragen voor de raamvervanging waren hier aanzienlijk hoger dan de aparte premies. - Vervanging van enkel glas: 48 euro per m², met een maximum van 1680 euro (of 35 m²). - Vervanging van enkel of dubbel glas: 60 euro per m², met een maximum van 2100 euro (of 35 m²).
Deze verhoogde premie is afhankelijk van de U-waarde van het glas (Ug) en het gehele raam (Uw). De voorwaarden zijn: - Ug-waarde: Maximaal 1,1 W/m²K (voor vervanging van enkel glas) of maximaal 0,8 W/m²K (bij vervanging van dubbele beglazing). - Uw-waarde: Maximaal 1,7 W/m²K. - Volledige vervanging: Het moet gaan om volledige raamvervanging, inclusief nieuw schrijnwerk. Alleen de beglazing vervangen is niet voldoende. - Gecombineerd met muurisolatie: De premie geldt alleen als alle ramen worden vervangen in de gevels of geveldelen die geïsoleerd werden.
Deze combinatiepremie kan niet gecumuleerd worden met de afzonderlijke premies.
Premies voor Dakisolatie
Voor dakisolatie werd in 2017 een premie toegekend op basis van de warmteweerstand van het isolatiemateriaal.
Voorwaarden en Bedragen
- Minimale warmteweerstand: De dakisolatie moet een warmteweerstand van minimaal 4,5 m²K/W hebben.
- Premiebedrag:
- 3 €/m² voor doe-het-zelfplaatsing.
- 6 €/m² bij plaatsing door een aannemer.
- Combinatie: Ook deze premie komt in aanmerking voor de Totaalrenovatiebonus en de Burenpremie.
Premies voor Muur- en Vloerisolatie
De premies voor muur- en vloerisolatie variëren naargelang de isolatierichting (binnen- of buitenzijde) en het type muur (spouwmuur of buitenmuur).
Na-isolatie langs de Buitenzijde
- Vereiste Rd-waarde: Minimaal 3 m²K/W.
- Premiebedrag: 15 €/m² geïsoleerde oppervlakte.
Na-isolatie langs de Binnenzijde
- Vereiste Rd-waarde: Minimaal 2 m²K/W.
- Bijkomende vereiste: Begeleiding en controle door een architect is vereist.
- Premiebedrag: 15 €/m² geïsoleerde oppervlakte.
Spouwmuurisolatie
- Vereiste: Een verklaring van de aannemer volgens STS 71-1.
- Premiebedrag (in combinatie met raamvervanging): 6 euro per m² (zonder maximum) voor wie een bestaande spouwmuur isoleert.
De premies voor muurisolatie in de context van de combinatiepremie bedragen: - 15 euro per m² (zonder maximum) voor gevelisolatie (buitenzijde). - 6 euro per m² (zonder maximum) voor spouwmuurisolatie.
De Combinatiepremie: Voorwaarden en Overgangsregeling
De combinatiepremie was een stimulans voor grootschalige renovaties, maar werd in 2017 afgeschaft voor nieuwe investeringen. Er golden echter belangrijke overgangsregelingen.
Bestaande voorwaarden voor de premie
De premie gold enkel voor woningen in het Vlaamse gewest die vóór 1 januari 2006 op het elektriciteitsnet waren aangesloten (of waarvan de bouwaanvraag vóór die datum was ingediend). Herbouw, uitbreidingen en grondige verbouwingen die onder de EPB-regelgeving vallen, kwamen niet in aanmerking.
Uitvoering en Timing
- Aannemer: Beide werken (raamvervanging en muurisolatie) moesten door een aannemer worden uitgevoerd en gefactureerd.
- Startdatum: De werken moesten gestart zijn na 1 januari 2014. Werken die vóór 2014 startten, kwamen niet in aanmerking.
- Facturatie: Alle eindfacturen moesten een datum hebben vanaf 1 januari 2014. Voorschotfacturen mochten een eerdere datum hebben, mits de werken na 1 januari 2014 startten.
- Tijdsinterval: De eindfacturen van beide werken mochten maximaal 12 maanden uit elkaar liggen.
Overgangsregeling 2017
In 2017 werd de combinatiepremie afgeschaft voor nieuwe investeringen. De premie kon echter nog worden aangevraagd als aan de volgende voorwaarden was voldaan: - De eerste investering (ramen of muren) werd gefactureerd in 2016. - De eindfactuur van de tweede investering dateerde van 2017. - De aanvraag moest uiterlijk 12 maanden na de eerste investering gebeuren.
Indien de investeringen in 2016 en 2017 vielen, bleven de voorwaarden van 2016 van kracht. De premie is niet cumuleerbaar met de afzonderlijke premies.
De Totaalrenovatiebonus
Voor wie investeert in 3 of meer energiebesparende maatregelen, was er de Totaalrenovatiebonus. Dit is een extra stimulans naast de individuele premies.
- Voorwaarden: Wie vanaf 2017 investeert in 3 of meer energiebesparende maatregelen, komt in aanmerking.
- Niet-combinatie: De combinatiepremie en de totaalrenovatiebonus zijn niet combineerbaar als het om dezelfde investeringen gaat.
- Categorieën werken: De premie kan aangevraagd worden voor maximaal 2 categorieën van werken. De categorieën zijn:
- Structurele elementen van de woning.
- Dak.
- Buitenschrijnwerk (inclusief ramen, rolluiken, afwerking).
- Technische installaties (verwarming, elektriciteit, sanitair).
De premie voor centrale verwarming is bijvoorbeeld gelimiteerd op € 7.500, en deze voor elektrische installaties op € 3.750 (mits conformiteit met het AREI).
Inkomensvoorwaarden
Voor de sociale premies (zoals de sociale isolatiepremie) worden inkomensgrenzen gehanteerd. Bij een aanvraag in 2017 werd gekeken naar het inkomstenjaar 2015. - Alleenstaanden: € 42.090. - Alleenstaanden met 1 persoon ten laste: € 60.120, verhoogd met € 3.370 per extra persoon ten laste. - Gehuwden/wettelijk samenwonenden: € 60.120, verhoogd met € 3.370 per persoon ten laste.
Factuurvereisten
- Leeftijd factuur: Maximaal 2 jaar oud.
- Minimumbedrag: Per categorie van werken moet de factuur minimaal € 2.500 excl. BTW bedragen.
- Maximum categorieën: Per aanvraag maximaal uit 2 categorieën.
De Sociale Isolatiepremie
De Vlaamse regering heeft de sociale isolatiepremie uitgebreid per 1 januari 2017. Dit initiatief werd genomen om energiearmoede aan te pakken bij de bron. Een geïsoleerde woning zorgt voor meer wooncomfort en een lagere energiefactuur. Hoewel de details van de sociale premie in de bronnen summier zijn, wordt duidelijk dat deze is gericht op kwetsbare groepen en de uitbreiding mede werd gedreven door het feit dat woningen met een geïsoleerd dak maar enkel glas nog steeds aanzienlijke warmte verliezen.
Beschermde Afnemers
Voor zowel de gewone premies als de combinatiepremie gold een verhoging voor 'beschermde afnemers'. Dit zijn personen die recht hebben op de sociale maximumprijzen voor elektriciteit en aardgas. Voor deze groep werden de premiebedragen en maximumbedragen met 50% verhoogd.
Aanvraagprocedure
De premies moesten steeds zelf aangevraagd worden bij de netbeheerder. Het aanvraagformulier moest bij de netbeheerder toekomen uiterlijk 12 maanden na de datum op de laatste eindfactuur. Het was mogelijk om eerst de ramen te laten vervangen en enkele maanden later de muurisolatie aan te brengen, mits alle facturen in één aanvraagdossier werden ingediend.
Een online aanvraag werd verwerkt sneller dan een aanvraag via formulier. De premies konden tot 6 maanden na de aanvraag worden uitbetaald.
Voor de combinatiepremie gold dat als de premie werd aangevraagd voor meerdere wooneenheden door een vereniging van mede-eigenaars of syndicus, de maximale glaspremie per wooneenheid gold.
Conclusie
Het premielandschap voor isolatie en ramen in 2017 was complex, met diverse opties voor woningeigenaren. De basispremies voor dak-, muur-, en vloerisolatie boden een solide financiële tegemoetkoming, variërend van € 3 tot € 15 per m², afhankelijk van het type isolatie en de uitvoerder. De premies voor hoogrendementsglas bedroegen € 12 à € 15 per m², met aanzienlijke verhogingen in de context van de combinatiepremie.
De combinatiepremie was in 2017 in principe afgeschaft, maar bood nog een kans voor projecten die in 2016 waren gestart en in 2017 werden voltooid. Deze premie was financieel zeer interessant, met bedragen tot € 60 per m² voor ramen, mits voldaan werd aan strikte technische voorwaarden (zoals Ug-waardes van 0,8 of 1,1 W/m²K) en de gelijktijdige uitvoering met muurisolatie.
Daarnaast was de Totaalrenovatiebonus beschikbaar voor wie minstens drie energiebesparende maatregelen nam, en bestond er een sociale isolatiepremie met verhoogde tarieven voor beschermde afnemers. De administratieve voorwaarden waren strikt: facturen moesten minimaal € 2.500 excl. BTW bedragen per categorie, mochten maximum twee jaar oud zijn, en moesten via de netbeheerder aangevraagd worden. Een zorgvuldige planning en kennis van de specifieke voorwaarden waren essentieel om van deze premies te profiteren.