Inleiding
Dakisolatie is een cruciaal element in moderne bouw- en renovatieprojecten, gericht op het verbeteren van de energie-efficiëntie van woningen. Binnen de markt van isolatiematerialen nemen Geëxpandeerd Polystyreen (EPS) platen, in de volksmond beter bekend als piepschuim of tempex, een prominente plaats in. Deze isolatieplaten worden gekenmerkt door hun lichte gewicht, betaalbaarheid en veelzijdigheid. Volgens de beschikbare bronnen bestaat 98% van EPS uit lucht, wat bijdraagt aan de uitstekende thermische en geluidsisolerende eigenschappen. Het materiaal is geschikt voor diverse toepassingen, waaronder het isoleren van hellende en platte daken, zoldervloeren, muren en vloeren.
De populariteit van EPS dakisolatieplaten wordt ondersteund door hun lage materiaalkosten en eenvoudige verwerking. Echter, de keuze voor het juiste isolatiemateriaal hangt af van diverse factoren, waaronder het type dak, de gewenste isolatiewaarde en de budgettaire beperkingen. Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van de eigenschappen, voor- en nadelen, installatiemethoden en kostenaspecten van EPS dakisolatieplaten, gebaseerd op de meest recente en betrouwbare bronnen in de bouwsector.
Wat zijn EPS Isolatieplaten?
EPS, of Geëxpandeerd Polystyreen, is een isolatiemateriaal dat behoort tot de groep van kunststofisolaties. Het productieproces begint met polystyreenkorrels die onder invloed van warmte uitzetten (expanderen) en worden samengeperst tot platen van diverse dichtheden en diktes. De term 'piepschuim' is een algemene volksnaam, maar in de bouwtechnische context spreekt men van PS-hardschuim of tempex.
Samenstelling en Structuur
De isolerende werking van EPS berust op de gesloten celstructuur. De platen bestaan voor ongeveer 98% uit stilstaande lucht en slechts 2% uit grondstof (polystyreen). Stilstaande lucht is, zoals bekend, een uitstekende isolator. Deze structuur zorgt ervoor dat het materiaal zeer licht is, wat de handling en transportkosten ten goede komt.
Dikte en Isolatiewaarde
Een belangrijk aspect van EPS platen is de relatie tussen dikte en isolatiewaarde. Over het algemeen geldt: hoe dikter de plaat, hoe beter de isolerende werking. De thermische geleidbaarheid (lambda-waarde) van EPS ligt volgens de bronnen tussen de 0,030 en 0,040 W/mK. Hoewel dit een goede waarde is, valt het op dat de lambda-waarde van EPS iets hoger ligt dan die van andere kunststofisolatiematerialen zoals PIR en PUR. Dit betekent dat EPS een iets lager isolerend vermogen heeft per centimeter dikte in vergelijking met deze duurdere alternatieven.
Verschillende Soorten Dakisolatieplaten
Naast EPS zijn er diverse andere isolatiematerialen beschikbaar voor daktoepassingen. Het is essentieel om de kenmerken van EPS af te zetten tegen andere opties om een weloverwogen keuze te maken.
Glaswolplaten
Glaswol is een bekend isolatiemateriaal dat vaak wordt geassocieerd met flexibele dekens, maar het kan ook worden geperst tot harde platen. Deze platen zijn geschikt voor zowel schuine als platte daken. - Samenstelling: Glaswol bestaat voor 99% uit lucht en wordt gemaakt van gerecycled glas. - Eigenschappen: Het materiaal beschikt over een hoge isolatiewaarde en is milieuvriendelijk. Daarnaast heeft het goede akoestische eigenschappen, wat het geschikt maakt voor ruimtes waar geluidsisolatie gewenst is. - Toepassing: Vaak gebruikt als soepele isolatieplaten, ideaal voor ongelijkmatige ondergronden zoals zadeldaken.
Minerale Wol (Rotswol)
Hoewel specifiek genoemd in de context van soepele platen, valt minerale wol op door zijn milieuvriendelijkheid en superieure akoestische waarden in vergelijking met standaard EPS.
PIR en PUR Platen
Deze kunststofisolaties worden vaak genoemd als alternatief voor EPS. - Isolerend vermogen: PIR en PUR hebben een lagere lambda-waarde dan EPS, wat betekent dat ze met een dunnere plaat eenzelfde isolatiewaarde kunnen bereiken. - Kosten: Over het algemeen zijn PIR en PUR platen duurder dan EPS.
Overzicht van Isolatiematerialen
Hieronder een vergelijking op basis van de beschikbare data:
| Materiaal | Type | Isolatiewaarde (Lambda) | Milieu-aspect | Prijsindicatie (excl. btw, incl. plaatsing) |
|---|---|---|---|---|
| EPS | Kunststof (Piepschuim) | 0.030 - 0.040 W/mK | Lichtgewicht, lage grondstofbehoefte | € 10 - € 35 per m² |
| Glaswol | Mineraal (Gerecycled glas) | Hoog | Milieuvriendelijk, gerecycled | Niet gespecificeerd |
| PIR | Kunststof | Lager (beter) dan EPS | Hoog isolerend vermogen | € 9 - € 20 per m² |
Voordelen van EPS Dakisolatieplaten
De keuze voor EPS wordt door veel consumenten en professionals gemaakt vanwege een aantal duidelijke voordelen.
- Betaalbaarheid: Dit is het meest genoemde voordeel. De productie vereist slechts 2% grondstof, waardoor de materiaalkosten tot een minimum worden beperkt. In vergelijking met andere materialen biedt EPS een goede isolatiewaarde voor een lage prijs.
- Lichtgewicht: Het lichte gewicht (98% lucht) maakt het materiaal zeer gemakkelijk te hanteren, te vervoeren en te verwerken. Dit vermindert de belasting op de dakconstructie.
- Vochtongevoeligigheid: EPS is ongevoelig voor vocht. Dit maakt het materiaal bij uitstek geschikt voor toepassingen in kelders, zolders en spouwmuren, waar vochtproblemen kunnen optreden.
- Eenvoudige Verwerking: De platen kunnen eenvoudig op maat worden gezaagd of gesneden, waardoor de werkzaamheden vlot verlopen en snijverlies wordt geminimaliseerd.
- Veelzijdigheid: EPS is geschikt voor diverse toepassingen, waaronder vloeren, muren en specifiek daken (zowel hellend als plat).
Toepassingen en Installatiemethoden
De installatie van EPS dakisolatieplaten verschilt enigszins per daktype. Hierbij is het van belang om de juiste technieken en materialen te gebruiken om koudebruggen en vochtproblemen te voorkomen.
Hellende Daken (Binnenzijde)
Wanneer een hellend dak van binnenuit wordt geïsoleerd, worden de EPS platen tussen de kepers (of sporen) geplaatst. - Passende Snede: Het is essentieel dat de platen perfect passen om koudebruggen te voorkomen. Het lichte gewicht van EPS vergemakkelijkt het op maat versnijden. - Luchtdichtheid: Het wordt aanbevolen te kiezen voor platen met een tand- en groefrandafwerking. Deze kunnen in elkaar geklikt worden, wat de luchtdichtheid verhoogt. Indien er toch kieren ontstaan, kunnen deze worden opgevuld met PUR-schuim. - Bevestiging: De platen kunnen op het dakbeschot worden bevestigd met montagelijm of schroeven. Hierbij moet men oppassen de dampremmende laag (indien aanwezig) niet te doorboren. - Afwerking: Na het aanbrengen van de isolatie dient er een vochtwerende folie bovenop de laag te worden aangebracht om het materiaal te beschermen. Vervolgens kan de dakbedekking (zoals dakpannen) worden aangebracht.
Platte Daken
EPS is ook geschikt voor platte daken, variërend van licht tot intensief beloopbare daken. - Universele Dakelementen: Vaak worden EPS platen voor platte daken aangeboden als universele dakelementen. Deze zijn soms al voorzien van vochtwerende folies of zelfs dakbedekking. Een voorbeeld zijn de sandwichplaten van Kingspan Unidek. - Dakbedekkingsopties: Bij een EPS isolatielaag kan men kiezen uit diverse dakbedekkingssystemen: geballaste dakbedekking, mechanische bevestiging of volledig gebrande (lijm-) dakbedekking. - Dikte: De dikte van de plaat moet worden afgestemd op de gewenste isolatiewaarde en de belasting van het dak.
Zoldervloer Isolatie
EPS platen zijn eveneens geschikt voor het isoleren van zoldervloeren. De platen worden hierbij tussen de kepers van de zoldervloer geplaatst, vergelijkbaar met de methode voor hellende daken. Het lichte gewicht is hier een groot voordeel. Na installatie kan de vloer worden afgewerkt met een gewenste vloerbedekking; EPS is hier over het algemeen mee compatibel.
Merken en Leveranciers
De markt voor EPS isolatieplaten wordt gedomineerd door enkele gerenommeerde merken die zowel voor hellende als platte daken oplossingen bieden.
- Kingspan Unidek: Een belangrijk merk dat dakelementen levert. Hun assortiment omvat sandwichplaten waarbij het EPS-isolatiemateriaal is ingebouwd tussen andere lagen. Deze platen zijn geschikt voor zowel hellende als platte daken en zijn soms geschikt voor zwaar beloopbare daken.
- Jackon Insulation: Dit merk levert naast XPS ook EPS isolatieplaten. Ze bieden specifieke oplossingen voor hellende en platte daken.
Kostenoverzicht van EPS Dakisolatie
De financiële aspecten zijn vaak bepalend voor de materiaalkeuze. EPS wordt gezien als een economisch aantrekkelijke optie.
Materiaalprijzen
De prijs van EPS isolatieplaten hangt af van de dikte en de leverancier. - Richtprijs platen: Bronnen geven aan dat een plaat van 10 cm dikte rond de €10 per m² kost. - Breed prijsbereik: Andere bronnen vermelden een prijs variërend van €6 tot €60 per m², afhankelijk van de dikte en het type plaat. Over het algemeen behoort EPS, samen met XPS, tot de goedkoopste kunststofisolaties.
Totale Plaatsingskosten
Wanneer de plaatsing door een professional wordt uitgevoerd, liggen de totale kosten (inclusief plaatsing, excl. btw) doorgaans tussen de €15 en €35 per vierkante meter. Prijzen voor PIR platen liggen in een vergelijkbare range (€9 - €20 per m² excl. btw, incl. plaatsing), maar kunnen door hun hogere isolatiewaarde efficiënter zijn waardoor dunnere platen nodig zijn.
Premies en Besparingen
Om de energietransitie te stimuleren, worden er vaak premies aangeboden voor dakisolatie. - Dakisolatiepremie: Volgens een van de bronnen bedraagt de premie voor het plaatsen van EPS dakisolatieplaten €6 per vierkante meter. - Besparingen: Door offertes van verschillende erkende isolatiebedrijven te vergelijken, kunnen consumenten tot 35% besparen op de totale kosten.
Conclusie
EPS (Geëxpandeerd Polystyreen) isolatieplaten bieden een uitstekende balans tussen prijs, prestatie en gebruiksgemak. Het materiaal is zeer betaalbaar, licht van gewicht en vochtongevoelig, waardoor het breed toepasbaar is in de bouw, met name voor dakisolatie. Hoewel de isolatiewaarde (lambda-waarde) lichtjes achterblijft bij duurdere alternatieven zoals PIR of PUR, blijft het een efficiënte keuze voor het behalen van energiebesparingen.
Voor zowel hellende daken als platte daken biedt EPS geschikte oplossingen, variërend van losse platen tot voorgefabriceerde sandwichplaten. De eenvoudige verwerking maakt het ook geschikt voor doe-het-zelf projecten, mits de juiste installatierichtlijnen (zoals het vermijden van koudebruggen en het correct aanbrengen van folies) worden gevolgd. Met de beschikbare premies en de mogelijkheid tot aanzienlijke besparingen op energiekosten, blijft EPS een dominante speler op de markt van bouwisolatie.