Inleiding
Zwaluwstaartplaten, in de volksmond ook wel Lewisplaten genoemd, vormen een essentieel onderdeel in de moderne bouw voor het creëren van lichte, sterke en dunne betonvloeren. Deze stalen profielen met hun kenmerkende zwaluwstaartvormige ribben fungeren zowel als bekisting tijdens het storten van de mortel als wapening in de uiteindelijke vloerconstructie. Ze worden toegepast op houten, stalen of andere draagconstructies en bieden uitkomst bij renovatie, nieuwbouw en de installatie van zwevende vloeren met vloerverwarming.
De verwerking van zwaluwstaartplaten vereist specifieke technische kennis, met name op het gebied van overlap, randaansluitingen en isolatie. Een veelbesproken onderwerp is de toepassing van geluidsisolatie en de ruimte tussen de vloer en de opgaande muren. Deze handleiding biedt een gedetailleerd overzicht van de juiste verwerkingstechnieken, baserend op technische specificaties en best practices uit de branche.
Kenmerken en Functionaliteit van Zwaluwstaartplaten
Zwaluwstaartplaten zijn originele zwaluwstaartvormig gewalste staalplaten. Hun primaire functie is het ondersteunen van een dunne laag betonmortel. De platen dragen bij aan een constructie die zowel licht van gewicht als extreem sterk is.
De karakteristieke vorm van de platen zorgt voor een mechanische verbinding met de verse mortel. Tijdens het aanbrengen van de mortel fungeren de platen als bekisting. Zodra de mortel is verhard, werken de platen samen met het beton als wapening. Hierdoor ontstaat een samenwerkende hout-beton of staal-beton vloer.
Toepassingsgebieden
- Dunne betonvloeren: Ideaal voor situaties waar ruimte of gewicht een rol speelt.
- Geluidsisolerende vloeren: Door de juiste ondervloer en randstroken te gebruiken, kunnen zwevende vloeren worden gerealiseerd.
- Vloeren met vloerverwarming: De platen bieden een stabiele basis voor het monteren van verwarmingsleidingen.
Voorbereiding en Ondergrond
Een succesvolle vloer begint bij een stabiele onderconstructie. Volgens de bronnen moeten de zwaluwstaartplaten altijd op een stevige en stabiele basis worden gelegd om vervorming te voorkomen.
Onderconstructie
De ondergrond kan bestaan uit houten balken, stalen profielen of andere draagkrachtige constructies. Voordat de platen worden geplaatst, dient de ondersteuningsconstructie gecontroleerd te worden op sterkte, stijfheid en kwaliteit. - Bij houten balken: De platen worden haaks over de balken geplaatst. - Stalen profielen: Zorg voor een vlakke ondergrond.
Opslag en Veiligheid
- Opslag: De platen moeten binnen worden opgeslagen om ze droog te houden en schade te voorkomen.
- Veiligheid: Het is essentieel beschermende kleding, handschoenen en veiligheidsschoenen te dragen bij het verwerken van de stalen platen.
Verwerkingstechnieken: Leggen en Overlappen
Het correct leggen van zwaluwstaartplaten vereist aandacht voor zowel de lange zijden als de kopse kanten.
Overlap aan de lange zijde
De overlap aan de langszijde wordt gerealiseerd door de onder- en boven zijflenzen van de platen over elkaar te schuiven. - Werkende breedte: Door de overlap ontstaat een effectieve werkende breedte van ongeveer 580 mm per plaat. - Montage: Een volgende rij platen kan eenvoudig over of onder de zijflenzen van de vorige rij worden geschoven.
Overlap aan de kopse kant
De kopse overlappen worden "geklikt". - Techniek: De platen worden om en om (één met de blauwe opdruk onder en één met de opdruk boven) over een lengte van 50 tot 100 mm in elkaar geschoven. - Aanpassing: De overlap kan worden aangepast door de platen verder in elkaar of uit elkaar te schuiven. - Tip: Wanneer er wordt gewerkt met geluidsisolerende oplegstroken, is het raadzaam om de platen eerst op een harde, niet-verende ondergrond in elkaar te klikken voordat ze op de oplegstroken worden geplaatst.
Afkorten en Sparingen
In de praktijk is het vaak nodig platen op maat te maken of sparingen te creëren voor leidingen of doorvoeringen.
- Afkorten: Zwaluwstaartplaten kunnen zowel in de breedte- als lengterichting eenvoudig op maat worden gemaakt. Hierbij wordt een haakse slijper met een doorslijpschijf voor staal gebruikt.
- Sparingen: Sparingen kunnen worden gemaakt met een haakse slijper of een decoupeerzaag.
Geluidsisolatie en Randisolatie
Een specifiek aandachtspunt bij zwaluwstaartplaten is de isolatie, met name voor geluidsisolatie bij zwevende vloeren. Er bestaat enige discussie over de exacte toepassing, maar de technische richtlijnen zijn duidelijk.
Vrijhouden van opgaand werk
De Lewis vloer moet altijd vrij worden gehouden van het opgaande werk (wanden, doorvoeringen, etc.). - Standaard: Er wordt een randstrook aangebracht om een spouw van circa 5 tot 10 mm te garanderen. - Geluidsisolatie: Bij een geluidsisolerende (zwevende) LEWIS vloer moeten specifieke LEWIS geluidsisolerende steenwol randstroken van 20 mm dik worden toegepast.
Plaatsing van de platen
Voor optimale geluidsisolatie is het van belang dat de vloer zwevend wordt opgebouwd. - Vrijliggend: De zwaluwstaartplaten worden zonder bevestiging aan de ondergrond geplaatst. Dit voorkomt contactgeluid en zorgt ervoor dat de vloer vrij kan bewegen. - Bevestiging: Alleen bij samenwerkende hout-beton vloeren (niet zwevend) worden de platen vastgenageld met schroefnagels in de onderflens van de plaat.
Mortel aanbrengen en Vloerdiktes
De keuze voor de mortel en de dikte van de laag hangen af van de overspanning en het gewenste resultaat.
Soorten mortel
Zwaluwstaartplaten kunnen worden afgewerkt met: - Lichtgewicht fijn grind beton (C20/25) - Gietvloermortel (C20) - Zandcement of vloermortel
Dikte en ondersteuning
De benodigde dikte van de mortellaag is afhankelijk van de overspanning en of de platen zijn vastgenageld.
| Situatie | Overspanning | Mortellaag | Ondersteuning nodig? |
|---|---|---|---|
| Platen niet vastgenageld | Tot 1.200 mm | ± 35 mm | Nee |
| Platen vastgenageld | Tot 1.500 mm | ± 50 mm | Nee |
| Grotere overspanning | > 1.500 mm | Dikkere laag | Ja (tijdelijk onderstempelen) |
Droogtijd
- Beloopbaar: Na 3 dagen is de vloer voorzichtig beloopbaar.
- Sterkte: Na 1 week is circa 80% van de uiteindelijke sterkte bereikt.
Specifieke Toepassingen: Zwevende Vloeren en Vloerverwarming
Bij de realisatie van zwevende vloeren of vloeren met vloerverwarming zijn extra maatregelen vereist om beweging tijdens het uitharden te voorkomen.
Fixatie tijdens drogen
Om te voorkomen dat de vloer tijdens het drogen van de mortel omhoog komt of in de hoeken gaat staan, moeten de randen tijdelijk worden gefixeerd. - Materiaal: Gebruik knellatten of houten wigvormige klossen. Deze klossen kunnen eventueel vastgezet worden met parkers. - Verwijderen: Nadat de mortel voldoende is verhard, kunnen de fixaties worden verwijderd.
Vloerverwarming
Voor het installeren van vloerverwarming op zwaluwstaartplaten: - Bevestig de leidingen met bevestigingsrails op de bovenflens van de platen. - Houd ongeveer 3 rails per vierkante meter aan. - Zorg dat de leidingen vrij zijn van wanden en obstakels.
Waterdichting en Aansluitingen
Om lekkage te voorkomen bij het storten van de mortel: - Randaansluitingen: Maak deze waterdicht met afdichtpasta. - Watergevoelige aansluitingen: Gebruik kimband. - Tegelen: Direct tegelen op de nieuwe betonvloer is na het aanbrengen van een voorstrijkmiddel mogelijk, mits de vloer voldoende is uitgehard.
Conclusie
De toepassing van zwaluwstaartplaten biedt een efficiënte en sterke oplossing voor moderne vloerconstructies. De sleutel tot succes ligt in de nauwgezette opvolging van de verwerkingstechnieken. Belangrijke aandachtspunten zijn het correct uitvoeren van de overlappen (50-100 mm om en om), het vrijhouden van de randen (minimaal 5-10 mm, bij geluidsisolatie 20 mm steenwol) en het gebruik van de juiste morteldikte in relatie tot de overspanning.
Voor zwevende vloeren en vloerverwarming is het essentieel dat de platen niet vastzitten aan de ondergrond en dat de randen tijdens het drogen worden gefixeerd met knellatten of wiggen. Door deze technieken correct toe te passen, ontstaat een duurzame, geluidsisolerende en dragende vloer die voldoet aan de moderne bouweisen.