Een effectief geïsoleerd dak is cruciaal voor de energie-efficiëntie van een woning. Ongeveer 30% van de warmte verloren via het dak, waardoor renovatie een hoge prioriteit heeft voor woningeigenaren en vastgoedbeheerders. Renovatie dakplaten bieden een moderne, efficiënte oplossing om bestaande hellende daken te verbeteren zonder de complete constructie te vervangen. Deze platen, vervaardigd uit hoogwaardige isolatiematerialen zoals PIR (Polyisocyanuraat) of EPS (Expanded Polystyreen), combineren isolatie, waterdichting en dragende elementen in een prefab systeem. Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van de beschikbare renovatie dakplaten, hun specifieke toepassingen, technische specificaties en de voordelen die ze bieden voor zowel doe-het-zelvers als professionele bouwers.
De voordelen van renovatie dakplaten
Renovatie dakplaten bieden een reeks voordelen die ze tot een aantrekkelijke keuze maken voor dakrenovaties. Deze platen zijn specifiek ontwikkeld om de thermische prestaties van bestaande daken te verbeteren, vaak met behoud van ruimte en zonder overmatige belasting van de bestaande structuur.
De belangrijkste voordelen zijn: - Snelle verwerkingstijd: Door het prefab karakter van de platen, die vaak al voorzien zijn van tengels of specifieke sponningen, is de installatie aanzienlijk sneller dan traditionele na-isolatie methoden. - Ongevoeligheid voor vocht: Materialen zoals PIR zijn van nature waterafstotend en behouden hun isolerende eigenschappen, zelfs bij blootstelling aan vocht. - Brandveilige SE-kwaliteit: De platen voldoen aan strikte brandveiligheidsnormen, wat essentieel is voor de veiligheid van de woning. - Bijzonder hoog afwerkingsniveau: De platen zorgen voor een strakke en naadloze afwerking, wat zowel esthetisch als functioneel voordelig is. - Volledig recyclebaar: Duurzaamheid is een steeds belangrijker factor; deze materialen zijn na hun levensduur geschikt voor recycling.
Een significant voordeel is de isolatiewaarde. Afhankelijk van het type en de dikte van de plaat kunnen isolatiewaardes (Rc-waarde) tot wel 10,0 m²K/W worden bereikt. Dit overstijgt vaak de prestaties van oudere isolatiematerialen bij een geringere dikte.
Materialen: PIR versus EPS
Bij renovatie dakplaten wordt onderscheid gemaakt in de kernmaterialen: PIR en EPS. Het choix tussen deze materialen hangt af van de gewenste isolatiewaarde, de beschikbare ruimte en het budget.
PIR (Polyisocyanuraat)
PIR is een hardschuim dat bekend staat om zijn uitzonderlijke thermische prestaties. PIR renovatieplaten hebben een zeer lage lambdawaarde (warmtegeleidingscoëfficiënt), wat resulteert in een hoge isolatiewaarde bij een relatief dunne plaat. - Kenmerken: Vezelvrije kern, voorzien van een aluminium meerlagen complex aan beide zijden. - Voordeel: Besparing van kostbare ruimte; een dunnere plaat levert een gelijkwaardige Rc-waarde op vergeleken met EPS. - Toepassing: Ideaal voor situaties waarbij de dakopbouw minimaal gewijzigd mag worden of waar ruimte schaars is.
EPS (Expanded Polystyreen)
EPS, oftewel piepschuim, is een lichtgewicht isolatiemateriaal dat al decennia wordt toegepast in de bouw. - Kenmerken: Lichtgewicht, relatief goedkoop, en eenvoudig te verwerken. - Voordeel: Uitstekende prijs-kwaliteitverhouding en geschikt voor dikkere isolatielagen waarbij hoogte geen issue is. - Specificaties: In de bronnen wordt melding gemaakt van "EPS Platinum kern" (bij Kingspan Unidek Reno Dek), wat duidt op een verbeterde brandvertragende variant van EPS.
Toepassingsscenarios: Welke plaat voor welke situatie?
De keuze voor een specifieke renovatie dakplaat hangt af van de staat van het bestaande dak en het gewenste eindresultaat. De bronnen onderscheiden grofweg twee hoofdscenario's.
1. Bestaand dakbeschot behouden (Na-isolatie)
Wanneer het dragende dakbeschot nog in goede staat verkeert, kunnen renovatieplaten direct hierop worden gemonteerd. Dit is de meest voorkomende renovatiemethode.
Producten voor deze situatie: - BERISO Renovatieplaat: Een PIR-hardschuimplaat met 3 tengels, geschikt voor montage direct op het houten dakbeschot. Geschikt onder schubvormige, ventilerende dakbedekking (pannen of leien). - Kingspan Unidek Reno Dek / Reno Dek Plus: Deze platen zijn geschikt voor plaatsing op bestaand dakbeschot (met of zonder tengels). De "Plus" variant heeft twee verstijvers en kan over bestaande dakelementen worden gelegd. - Unilin Roof Reno: PIR-geïsoleerde plaat specifiek ontworpen voor na-isolatie van bestaand dakbeschot. Door de PIR-kern is de plaat dunner dan een vergelijkbare EPS-plaat. - PIR Renovatieplaat (via iso-direct.com): Plaat met 3 vurenhouten tengels verlijmd. Plaatsing geschiedt door de platen met de lange zijde in de richting van het dak te leggen en te bevestigen, waarna panlatten en dakpannen volgen.
2. Vernieuwing van dakpannen + isolatie
Wanneer naast isolatie ook de dakbedekking (dakpannen) volledig vernieuwd wordt, bieden specifieke platen extra functionaliteiten.
Producten voor deze situatie: - BEWI IsoBouw Slimfix Reno+: Hoog isolerend met een EPS kern, speciaal geschikt voor toepassing op dragend dakbeschot. - Kingspan Unidek Reno Dekfolie: Deze plaat is uniek omdat deze is voorzien van een waterkerende damp-open folie. Dit elimineert de noodzaak voor een aparte folie en zorgt voor een snellere waterdichte afwerking.
3. Zelfdragende elementen (Nieuwbouw of volledige vervanging)
Indien er geen goed dakbeschot aanwezig is, of wanneer de constructie volledig wordt vernieuwd, kunnen zelfdragende dakelementen worden gebruikt. Deze worden direct op de dragende constructie (gordingen, muurplaten) geplaatst. - Unilin Roof Reno Flex: Voorzien van PIR isolatie en tengellatten voor snelle montage. - Voorheen SW UNIVISION: Zelfdragende dakelementen voor hellende daken met een onderconstructie van gordingen en muurplaten.
Technische specificaties en isolatiewaarden
De effectiviteit van renovatieplaten wordt bepaald door de Rd-waarde (Thermische weerstand). Hoe hoger de Rd-waarde, hoe beter de isolatie.
Een specifiek voorbeeld uit de bronnen betreft de PIR Renovatieplaat 4800x1200x50mm: - Dikte: 50 mm - Rd-waarde: 2,27 m²K/W - Oppervlakte per plaat: 5,76 m²
Hoewel 50 mm relatief dun is, levert deze al een aanzienlijke Rd-waarde op. Voor strengere eisen (bijvoorbeeld volgens BENG-normen) zijn dikkere platen vereist. De bronnen vermelden dat PIR-platen bij een gelijkwaardige Rc-waarde dunner zijn dan EPS. Dit betekent dat voor een Rc-waarde van 4,0 m²K/W een PIR-plaat van circa 80-90 mm voldoende is, terwijl EPS vaak de 150 mm nodig heeft. Dit is vooral relevant bij lage hellingshoeken of wanneer de dakvoet niet verhoogd mag worden.
Installatieprocedure
De installatie van renovatie dakplaten is gestandaardiseerd, maar varieert licht per product. Over het algemeen volgt men deze stappen:
- Voorbereiding: Verwijder de bestaande dakpannen, panlatten en tengels. Controleer het dakbeschot op vocht- en structuurschade.
- Plaatsing platen: De platen worden horizontaal (van goot naar nok) geplaatst. Bij producten met verlijmde tengels (zoals de PIR renovatieplaat) liggen deze al vast. De platen worden vastgezet met schroeven op het dakbeschot.
- Waterdichting: Bij platen zonder geïntegreerde folie (zoals de BERISO of Unilin Roof Reno) dient er een damp-open folie te worden aangebracht. Bij de Kingspan Unidek Reno Dekfolie is deze al aanwezig.
- Afwerking: Er worden panlatten op de tengels geschroefd (of direct bij de platen met tengels), waarna de dakpannen worden geplaatst.
- Aansluitingen: De bronnen adviseren het gebruik van purschuim voor het vullen van aansluitingen en kieren om luchtstroming te voorkomen.
Overwegingen voor professionals en doe-het-zelvers
Voor professionals is de keuze vaak gebaseerd op efficiëntie en prestatie. De PIR-platen met verlijmde tengels (zoals die van iso-direct) bieden een enorme tijdwinst. Het feit dat de tengels al vastzitten, betekent dat de "ruwbouw" van het dak in één handeling kan geschieden.
Voor de doe-het-zelver zijn er een paar aandachtspunten: - Gewicht: PIR is lichter dan EPS, maar platen met een lengte van 4800mm of 8000mm zijn nog steeds zwaar en vereisen vaak twee personen voor installatie. - Zagen: Beide materialen zijn eenvoudig te verzagen met een handzaag of decoupeerzaag. - Dampopenheid: Het is essentieel dat de constructie "ademt". Producten als Unidek Reno Dek zijn damp-open, wat vochtproblemen in de constructie voorkomt.
Conclusie
Renovatie dakplaten vormen een geavanceerde en efficiënte oplossing voor het isoleren van hellende daken. De keuze tussen PIR en EPS hangt af van specifieke projecteisen zoals gewenste dikte, budget en brandveiligheid. PIR biedt maximale isolatie in een minimale dikte, ideaal voor renovaties met beperkte ruimte, terwijl EPS een kosteneffectieve optie is voor dikkere isolatielagen. Door de modulariteit van producten zoals de BERISO Renovatieplaat, Kingspan Unidek Reno Dek en Unilin Roof Reno, is er voor bijna elke dakstructuur wel een geschikte oplossing te vinden. Het correct toepassen van deze materialen resulteert in een aanzienlijke verlaging van de energiekosten en een verbeterd wooncomfort, met name gezien het feit dat 30% van de warmteverlies via het dak plaatsvindt. Professionele installatie of een zorgvuldige opvolging van de montage-instructies is hierbij cruciaal voor een duurzaam resultaat.