Compleet Overzicht van Dakisolatieplaten: Materialen, Toepassingen en Plaatsing

Dakisolatie is een cruciale stap in het verduurzamen van een woning. Het zorgt voor een aanzienlijke vermindering van het energieverbruik, verbetert het wooncomfort en verhoogt de waarde van het onroerend goed. Bij het kiezen van de juiste isolatiemethode spelen dakisolatieplaten een centrale rol. Deze platen bieden vaak een hogere isolatiewaarde per centimeter dikte dan isolatierollen, wat ze bij uitstek geschikt maakt voor situaties waar ruimte schaars is of een maximale isolatiewaarde vereist is. Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van de verschillende soorten dakisolatieplaten, hun specifieke eigenschappen, toepassingen en de overwegingen die komen kijken bij de plaatsing, op basis van de beschikbare expertise in de bouwsector.

De Diversiteit aan Materialen en Isolatiewaarden

De keuze voor een specifiek type isolatieplaat hangt af van diverse factoren, waaronder het type dak (plat of schuin), de gewenste dikte, het budget en de gewenste isolatiewaarde. De markt biedt een breed spectrum aan materialen, van synthetische schuimen tot minerale wol en ecologische alternatieven.

Synthetische Isolatieplaten: PIR, PUR, XPS en EPS

Synthetische isolatieplaten staan bekend om hun uitstekende thermische prestaties en drukvastheid, wat ze ideaal maakt voor platte daken en daken met een beperkte opbouwhoogte.

PIR (Polyisocyanuraat): PIR-platen, zoals de Utherm Roof van Unilin, worden vaak geprezen om hun zeer lage lambda-waarde. Ze kunnen een waarde bereiken van 0,022 W/mK. Dit betekent dat met een relatief dunne plaat een hoge isolatiewaarde kan worden behaald. PIR is licht maar toch drukvast. Volgens de bronnen is PIR geschikt voor zowel platte als schuine daken, en is het de beste keuze wanneer er zeer weinig ruimte beschikbaar is. De prijs per m² inclusief plaatsing varieert van € 40 à 70 voor een dikte van ongeveer 10 centimeter.
PUR (Polyurethaan): PUR-platen bieden een zeer goed isolerend vermogen. De lambda-waarde is vaak iets hoger dan die van PIR, maar nog steeds uitstekend. Voor een dikte van 12 centimeter liggen de prijzen tussen de € 35 en € 65 per m² (inclusief plaatsing). PUR wordt vaak gebruikt in situaties waar een goede isolatiewaarde nodig is en de kosten iets lager mogen zijn dan bij PIR.
XPS (Extruded Polystyreen): XPS-platen staan bekend om hun goede tot zeer goede isolerend vermogen en hun hoge drukvastheid en vochtbestendigheid. Dit maakt ze zeer geschikt voor toepassingen waar de platen mechanische belasting moeten weerstaan, of voor het omgekeerd dak (isolatie bovenop de dakbedekking). De prijs ligt tussen € 40 en € 60 per m² voor 14 centimeter dikte.
EPS (Expanded Polystyreen): EPS, oftewel piepschuim, is de meest budgetvriendelijke optie. Het isolerend vermogen wordt omschreven als matig tot goed. Hoewel het een lagere isolatiewaarde per centimeter heeft, is het een efficiënte keuze voor projecten waar de dikte geen beperking vormt. De prijs ligt tussen € 20 en € 35 per m² voor 15 centimeter dikte.
Resol: Resolschuim is een minder bekende maar zeer performante optie. Het biedt een uitstekend isolerend vermogen en kan met een geringe dikte (9 centimeter) al hoge prestaties leveren. De prijs ligt in dezelfde range als PIR, tussen € 40 en € 80 per m².

Minerale Wol: Glaswol en Steenwol

Minerale wol, met name glaswol en steenwol, is een populaire keuze vanwege de brandveiligheid (niet-brandend) en de goede akoestische isolatie.

Glaswol: Isover is een bekende speler op de markt van glaswol isolatieplaten. De Isoconfort 35 is een zeer populair product onder doe-het-zelvers vanwege het eenvoudige aanbrengen (opgerolde platen). De lambda-waarde is 0,035 W/mK. Later bracht Isover de Isoconfort 32 op de markt met een betere lambda-waarde van 0,032 W/mK. Deze platen zijn geschikt voor hellende daken. Andere varianten zijn de Confortpanel 32 (1500 x 600 mm). Hoewel glaswol over het algemeen een dikkere laag vereist dan synthetische platen om dezelfde isolatiewaarde te bereiken, is het zeer geschikt voor situaties waar voldoende ruimte beschikbaar is.
Steenwol: Steenwolplaten, zoals de Rockflex isolatieplaten van Rockwool, zijn geschikt voor het isoleren van de zoldervloer. Ze zijn stevig, ondanks dat ze uit minerale wol vervaardigd zijn. De lambda-waarden van Rockwool isolatieplaten schommelen tussen 0,034 W/mK en 0,043 W/mK. Steenwol biedt net als glaswol een goede brandveiligheid en geluidsisolatie.

Ecologische Isolatiematerialen

Voor wie kiest voor duurzame en natuurlijke materialen, zijn er opties zoals vlas, hennep, schapenwol of houtvezel. De isolatiewaarde van deze materialen verschilt onderling niet veel. Ze zijn ongeveer 15% duurder dan de bekendere materialen, maar bieden een milieuvriendelijk alternatief.

Toepassingen: Plat Dak versus Schuin Dak

De manier van isoleren en het type materiaal verschillen aanzienlijk tussen platte en schuine daken.

Isolatie van een Plat Dak

Een plat dak isoleren is specialistisch werk. Het wordt sterk aanbevolen om dit door een vakman te laten uitvoeren om problemen met vocht, houtrot of schimmel te voorkomen. Er zijn verschillende methoden:

Koud Dak (binnenzijde isoleren): Bij deze methode wordt de isolatie aan de binnenzijde van het dak aangebracht. Dit creëert een 'koud dak'. De beste materialen hiervoor zijn glaswol, steenwol, MW-35 en ecologische isolatie. Het is belangrijk deze materialen te combineren met een klimaatfolie of dampremmende folie.
Warm Dak (buitenzijde isoleren): Dit is de meest efficiënte methode. De isolatie wordt aangebracht op de dakconstructie, waarna de nieuwe dakbedekking (bijvoorbeeld bitumen of EPDM) er bovenop komt. PIR, XPS en EPS zijn geschikte materialen voor een warm dak. Hoogwaardige isolatieplaten zoals PIR en resolschuim worden vaak gebruikt omdat die met een geringe dikte goede isolatie geven.
Omgekeerd Dak: Hierbij wordt de isolatie óp de bestaande dakbedekking geplaatst. Dit is een vorm van na-isolatie. XPS is een geschikte keuze voor een omgekeerd dak vanwege de drukvastheid en vochtbestendigheid.

Isolatie van een Schuin Dak

Bij schuine daken is isolatie vanaf de binnenzijde vaak gemakkelijker en goedkoper dan vanaf de buitenzijde.

Materialen: Flexibele materialen zoals glaswol, steenwol, minerale wol en ecologische isolatie zijn hier ideaal omdat ze eenvoudig tussen het dakbeschot (de constructie) geklemd kunnen worden.
Dampremmende Folie: Het is essentieel om deze materialen te combineren met een dampremmende folie om vochtproblemen te voorkomen.
Ruimtegebrek: Wanneer er weinig ruimte beschikbaar is voor de isolatielaag, is PIR de beste keuze. Deze platen bieden maximale isolatie bij minimale dikte.
Kant-en-klare Systemen: Er bestaan kant-en-klare isolatieplaten voor schuine daken. Deze zijn al voorzien van een dampremmende folie en een afwerking. Ze zijn makkelijker en sneller te plaatsen, maar wel duurder.

Zoldervloer Isolatie als Alternatief

Wanneer de zolder enkel gebruikt wordt voor opslag en kan worden afgesloten, is het isoleren van de zoldervloer een aantrekkelijk alternatief voor dakisolatie. Dit is vaak goedkoper omdat er minder materiaal nodig is. De zoldervloer kan eenvoudig worden geïsoleerd met isolatieplaten waarop gelopen kan worden. Deze platen worden direct op de vloer gelegd. Door het te verwarmen volume van de woning kleiner te maken, kan efficiënter worden verwarmd.

Voordelen van Dakisolatieplaten

Isolatieplaten bieden diverse voordelen ten opzichte van andere isolatiematerialen zoals rollen:

Eenvoudige Plaatsing: De platen zijn verkrijgbaar in diverse formaten, waardoor zowel kleine als zeer grote oppervlaktes snel kunnen worden bedekt. Dit gaat vooral bij platte daken zeer snel.
Hoge Isolatiewaarde met Beperkte Dikte: Dit is een significant voordeel. Isolatieplaten kunnen met een kleinere dikte dezelfde isolerende waarde behouden als dikkere lagen van andere materialen. Dit minimaliseert het ruimteverlies. Aansluitende elementen zoals kepers of dakgoten hoeven hierdoor vaak niet te worden aangepast, wat tijd en kosten bespaart.
Geluidswerend: Dakisolatieplaten bieden naast thermische isolatie ook akoestische demping.
Blijvende Isolatiewaarde: Qua warmtebehoud en de blijvende isolatiewaarde scoren synthetische isolatieplaten vaak beter dan anorganische isolatiematerialen zoals glas- en rotswol.

Plaatsing en Financiële Overwegingen

Voordat men begint met isoleren, is het belangrijk om gebreken zoals vochtplekken, lekkages en koudebruggen eerst op te lossen.

Zelf Plaatsen of Laten Plaatsen?

Hoewel het verleidelijk is om zelf aan de slag te gaan, is het verstandig om vooraf een berekening te maken of dit financieel de meest interessante optie is. In sommige gevallen is het dankzij de vele premies zelfs goedkoper om de isolatie te laten plaatsen door een erkend aannemer. Een professioneel bedrijf kan garant staan voor een correcte plaatsing, wat problemen op de lange termijn voorkomt.

Geschiktheid van het Dak

Dakisolatie is vooral geschikt voor woningen die gebouwd zijn vóór 1992. Woningen na die tijd hebben meestal al goede dakisolatie. Bij twijfel over de mogelijkheden kan een isolatiespecialist advies geven. Ook het raadplegen van buren met vergelijkbare woningen kan inzicht geven in reeds genomen maatregelen.

Conclusie

De keuze voor dakisolatieplaten is een strategische beslissing die afhangt van het type dak, de gewenste isolatiewaarde, de beschikbare ruimte en het budget. Synthetische platen zoals PIR, PUR en XPS bieden de hoogste isolatiewaardes bij minimale dikte en zijn ideaal voor platte daken en ruimtegebrek. Glaswol en steenwol zijn veilige, geluidswerende en uitstekende opties voor schuine daken en vloeren, met name waar voldoende ruimte aanwezig is. Ecologische materialen bieden een duurzaam alternatief. Ongeacht de materiaalkeuze, een correcte plaatsing – eventueel uitgevoerd door een professional – is essentieel voor het realiseren van de isolatiedoelstellingen en het voorkomen van vochtgerelateerde problemen. Het investeren in hoogwaardige dakisolatie levert een aanzienlijke bijdrage aan energiebesparing en wooncomfort.