De Nederlandse bouw- en isolatiesector ondergaat een significante transformatie. Waar enkele jaren geleden de vraag naar isolatie nog explodeerde door overheidsstimulering en stijgende energieprijzen, verkeert de markt nu in een crisisachtige situatie. Faillissementen van isolatiebedrijven nemen toe, terwijl tegelijkertijd de regelgeving rondom werkzaamheden aanzienlijk verscherpt. Deze ontwikkelingen hebben verstrekkende gevolgen voor zowel bedrijven als woningeigenaren die hun woning willen verduurzamen. Dit artikel analyseert de huidige stand van zaken, gebaseerd op beschikbare data en juridische uitspraken, en belicht de risico's en verantwoordelijkheden binnen de isolatiebranche.
De Huidige Staat van de Isolatiemarkt
De isolatiebranche bevindt zich in zwaar weer. Meerdere bronnen duiden op een aanzienlijke terugval in de markt, wat leidt tot faillissementen en een uittocht van vakmensen. De oorzaken van deze crisis zijn tweeledig: economische factoren en nieuwe, strikte wet- en regelgeving.
Economische Terugval en Faillissementen
Een belangrijke factor is de stabilisering van de gasprijzen. Toen de energieprijzen piekten, was de return on investment voor isolatie zeer hoog, waardoor de vraag explodeerde. Nu de prijzen zijn gestabiliseerd, neemt de drang om te investeren in isolatie af, wat leidt tot een teruglopende orderportefeuille voor isolatiebedrijven.
De gevolgen hiervan zijn zichtbaar in de faillissementscijfers. In de afgelopen twee jaar zijn minstens tien isolatiebedrijven failliet gegaan. Een specifiek voorbeeld is Regioisolatie B.V. uit Veendam. Op 22 februari 2023 werd deze vennootschap door de Rechtbank Groningen failliet verklaard. De onderneming, handelend onder de namen SHW Isolatie en HS Isolatie, had als hoofdactiviteit "Algemene burgerlijke en utiliteitsbouw". Het faillissement werd uitgesproken met mr. G.W. Breuker als curator. Dergelijke faillissementen hebben een directe impact op lopende projecten en de werkgelegenheid in de sector.
De Vleermuisregel: Een Nieuw Obstakel
Naast economische factoren legt nieuwe regelgeving een zware last op de schouders van isolatiebedrijven. De "vleermuisregel", die volgde op een uitspraak van de Raad van State in 2023, verplicht bedrijven en woningeigenaren om eerst aan te tonen dat er geen vleermuizen in de spouwmuren verblijven voordat isolatie mag worden aangebracht. Indien er wel vleermuizen worden aangetroffen, moeten maatregelen worden genomen om de dieren een nieuw onderkomen te bieden.
Deze maatregel zorgt voor extra onderzoekskosten, vertragingen en complexiteit. Piet-Jan Dijkstra, voorzitter van de Vereniging van Erkende Na-isolatiebedrijven in Nederland (Venin), waarschuwt dat dit het "volgende stikstofdossier" kan worden als er niet snel oplossingen komen. De regelgeving maakt het voor kleine bedrijven, die vaak al kampen met lagere marges, moeilijker om rendabel te opereren.
Juridische Gevallen en Kwaliteitsproblemen
Naast faillissementen door financiële problemen, worden isolatiebedrijven ook geconfronteerd met juridische aansprakelijkheid vanwege slecht uitgevoerde werkzaamheden. Een dergelijk geval speelde zich af bij ThermoSolutions, een bedrijf dat werd aangeklaagd door bewoners vanwege ernstige problemen na spouwmuurisolatie.
De Zaak ThermoSolutions
Op 14 mei 2025 oordeelde de Rechtbank Overijssel dat ThermoSolutions tekort was geschoten in haar verplichtingen. Bewoners klaagden over vochtproblemen, schimmelvorming en gezondheidsklachten na het aanbrengen van isolatie met ThermoFoam. De rechtbank stelde vast dat ThermoSolutions onvoldoende onderzoek had gedaan naar de geschiktheid van de woning en dat het isolatiemateriaal verkeerd was aangebracht.
De gevolgen voor ThermoSolutions waren aanzienlijk: de overeenkomst werd gedeeltelijk ontbonden en het bedrijf werd veroordeeld tot het betalen van een schadevergoeding van €16.917,26, plus proceskosten, wat neerkwam op een totaalbedrag van €19.787,68.
Het Belang van Vooronderzoek en Informatie
Deze zaak onderstreept de noodzaak van grondige inspecties vóór isolatie. Uit de jurisprudentie blijkt dat niet elke woning geschikt is voor spouwmuurisolatie en dat niet elk materiaal voor elke woning geschikt is. Een cruciale verplichting voor isolatiebedrijven is de waarschuwingsplicht. Bewoners moeten goed worden geïnformeerd over de risico's en moeten een voorafgaande informatiefolder (VIB) ontvangen over het isolatiemateriaal.
Een complicerende factor in de zaak ThermoSolutions was het gebruik van onderaannemers. Hoewel de hoofdaannemer (ThermoSolutions) verantwoordelijk blijft, werden de werkzaamheden door een ander bedrijf uitgevoerd. Dit benadrukt de noodzaak voor woningeigenaren om expliciet te vragen welke partij de werkzaamheden uitvoert en of deze onderaannemer gecertificeerd is.
Risico's voor Woningbezitters en Subsidie-aanvragers
De problemen in de isolatiesector raken direct de woningeigenaren. Naast het risico op slecht uitgevoerde werkzaamheden, zoals bij ThermoSolutions, zijn er ook risico's verbonden aan de financiële stabiliteit van de bedrijven waarmee wordt samengewerkt.
Faillissementen en Subsidies
Een ander prominent faillissement in de sector is dat van Winst uit je Woning. Deze organisatie voerde in opdracht van tientallen gemeenten collectieve isolatieacties uit en ondersteunde bewoners bij het aanvragen van subsidies. Vanwege financiële problemen moest ook dit bedrijf faillissement aanvragen.
Voor huiseigenaren die via deze organisatie een subsidie hebben aangevraagd, heeft dit gevolgen: - Lopende aanvragen: Aanvragen die voor 4 november 2025 zijn ingediend, worden volgens afspraak verwerkt en uitbetaald, hoewel vertraging kan optreden. - Nieuwe aanvragen: Het is voorlopig niet mogelijk om nieuwe subsidieaanvragen in te dienen via deze weg. Gemeenten werken samen met de curator aan een oplossing.
Deze situatie illustreert de kwetsbaarheid van het ecosysteem van tussenpartijen die subsidies faciliteren. Wanneer een dergelijke schakel failliet gaat, ontstaat er onzekerheid over de financiering van verduurzamingsprojecten.
Adviezen voor Consumenten
Gezien de huidige marktsituatie en juridische precedenten is voorzichtigheid geboden. Organisaties zoals Meldpunt PURslachtoffers adviseren consumenten dringend om: 1. Rechtsbijstandverzekering: Zonder een goede rechtsbijstandverzekering is het risico bij geschillen groot. 2. Volledige Informatie: Eis altijd de volledige informatie over het product (VIB) voordat akkoord wordt gegaan. 3. Certificering: Controleer of het bedrijf en eventuele onderaannemers gecertificeerd zijn.
Conclusie
De isolatiemarkt in Nederland verkeert in een transitiefase gekenmerkt door economische tegenwind en verscherpte regelgeving. De vleermuisregelgeving legt een rem op de werkzaamheden, terwijl de stabilisering van energieprijzen de vraag doet afnemen. Dit leidt tot een toename van faillissementen, zoals bij Regioisolatie B.V. en Winst uit je Woning.
Tegelijkertijd wordt de kwaliteit van de uitvoering onder de loep genomen. Juridische uitspraken, zoals die tegen ThermoSolutions, tonen aan dat rechters streng toezien op de zorgplicht van isolatiebedrijven. Onvoldoende vooronderzoek en het verkeerd aanbrengen van materialen leiden tot aanzienlijke schadevergoedingen.
Voor woningeigenaren betekent dit dat verduurzaming geen lichtzinnige beslissing is. Het selecteren van een betrouwbare, gecertificeerde partij en het volledig begrijpen van de technische implicaties en risico's is essentieel. De huidige markt vereist een zorgvuldige afweging tussen de wens om te verduurzamen en de risico's die gepaard gaan met de financiële stabiliteit en vakkundigheid van de uitvoerende partijen.