Steenwol is een van de meest gebruikte isolatiematerialen in de bouw- en renovatiesector. Het materiaal, vervaardigd uit natuurlijke gesteenten zoals basalt, biedt een combinatie van thermische, akoestische en brandveilige eigenschappen die het geschikt maken voor diverse toepassingen. Voor professionals en doe-het-zelvers is het essentieel om inzicht te hebben in de beschikbare diktes, de bijbehorende isolatiewaarden en de specifieke kenmerken van het materiaal. Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van steenwol isolatie, gebaseerd op technische specificaties en eigenschappen.
Productieproces en Basisprincipes
Steenwol isolatie wordt geproduceerd uit vulkanisch gesteente, met name basalt. Het productieproces begint met het verhitten van het gesteente tot het smelt en een vloeibare massa vormt. Vervolgens wordt deze gesmolten massa door middel van snel ronddraaiende spinners of luchtstromen tot dunne vezels gesponnen, een proces dat vergelijkbaar is met de vervaardiging van suikerspin. Deze vezels worden gemengd met bindmiddelen, waarna ze worden geperst en afgekoeld. Het resultaat is een isolatiemateriaal verkrijgbaar in platen, rollen of dekens, met variërende dichtheden en diktes.
De structuur van steenwol kenmerkt zich door een open vezelstructuur die stilstaande lucht vasthoudt, wat de thermische isolatie mogelijk maakt. Tegelijkertijd zorgt de vezelopbouw voor absorptie van geluidsgolven, waardoor het materiaal ook effectief is voor geluidsisolatie.
Beschikbare Diktes en Isolatiewaarden
Een cruciaal aspect bij de selectie van steenwol is de dikte van het materiaal, die rechtstreeks samenhangt met de isolatiewaarde. De dikte van steenwolplaten varieert sterk, afhankelijk van de specifieke toepassing. Volgens de beschikbare data is steenwol verkrijgbaar in diktes variërend van 30 mm tot 200 mm.
Bij Houthandel Dronten wordt Knauf steenwol aangeboden in diktes van 50 mm, 70 mm en 90 mm. Isolatie-Gigant biedt Rockwool steenwolplaten aan met diktes variërend van 5 cm (50 mm) tot 15 cm (150 mm), met specifieke vermelding van mogelijkheden voor diktes zoals 70 mm en meer dan 140 mm. De website Wonen.nl vermeldt dat steenwol verkrijgbaar is in uiteenlopende diktes, van dunne panelen voor lichte binnenwanden tot dikkere platen, waarbij steenwol isolatie van 70 mm veel gebruikt wordt in daken, gevels en buitenmuren.
De isolatiewaarde van steenwol wordt bepaald door de Rd-waarde (warmteweerstand). De Rd-waarde geeft aan hoe goed een materiaal warmte tegenhoudt; hoe hoger de waarde, hoe beter de isolatie. De Rd-waarde wordt berekend door de dikte van het materiaal (in meters) te delen door de lambdawaarde (λ), de warmtegeleidingscoëfficiënt.
Isolatie-Online biedt een overzicht van de relatie tussen dikte en Rd-waarde voor steenwol: * Dikte 30 mm: Rd-waarde 0,85 m²·K/W * Dikte 50 mm: Rd-waarde 1,35 m²·K/W * Dikte 80 mm: Rd-waarde 2,25 m²·K/W * Dikte 100 mm: Rd-waarde 2,70 m²·K/W * Dikte 120 mm: Rd-waarde 3,20 m²·K/W * Dikte 140 mm: Rd-waarde 3,75 m²·K/W * Dikte 160 mm: Rd-waarde 4,30 m²·K/W
Het is belangrijk op te merken dat de exacte Rd-waarde kan variëren per fabrikant en productlijn. Daarom wordt aanbevolen altijd de specificaties van het gekozen product te controleren. Ook Isolatie-Gigant vermeldt dat men kan kiezen uit isolatiewaarden tussen 1.55 en 4.00, wat aansluit bij de bovenstaande tabel voor diverse diktes.
Dichtheid en Structuur
Naast dikte speelt de dichtheid een belangrijke rol in de prestaties van steenwol. Volgens bron 3 kunnen er verschillende dichtheden worden gevonden, variërend van 40 kg/m³ tot meer dan 150 kg/m³. Een hogere dichtheid levert over het algemeen een betere isolatiecapaciteit en weerstand op. De dichtheid is bepalend voor de mechanische sterkte en de akoestische prestaties. De open vezelstructuur, zoals genoemd door Wonen.nl, zorgt ervoor dat stilstaande lucht wordt vastgehouden, wat essentieel is voor de thermische isolatie.
Thermische en Akoestische Eigenschappen
Steenwol wordt geprezen om zijn uitstekende thermische isolatie. De vezelstructuur reduceert de warmteoverdracht, waardoor warmteverlies in de winter wordt beperkt en oververhitting in de zomer wordt voorkomen. Dit draagt bij aan een energiezuinige woning.
Naast thermische isolatie biedt steenwol een effectieve geluiddemping. De dichte vezelstructuur absorbeert geluidsgolven, waardoor geluidsoverlast aanzienlijk wordt verminderd, zowel binnenshuis (tussen kamers of verdiepingen) als van buitenaf. Echter, bron 6 benadrukt dat het geluidsisolerende vermogen afhangt van factoren zoals dikte, dichtheid en verwerking. Ook andere elementen in de constructie, zoals luchtlekken, deuren en ramen, beïnvloeden de totale geluidsisolatie van een ruimte.
Brandveiligheid en Duurzaamheid
Een significant voordeel van steenwol is de brandveiligheid. Steenwol is onbrandbaar en smelt niet. Het materiaal draagt niet bij aan de verspreiding van vuur en behoort vaak tot brandklasse A1, de hoogste classificering voor brandveiligheid. Dit maakt het materiaal bij uitstek geschikt voor toepassingen waar hoge veiligheidsnormen gelden, zoals in brandwerende barrières en metalen constructies.
Wat betreft duurzaamheid is steenwol een stabiel materiaal. Het is recyclebaar en heeft een lange levensduur, zelfs onder vochtige omstandigheden. Bron 1 en 5 vermelden dat steenwol dampopen is; het laat waterdamp door maar neemt zelf nauwelijks vocht op. Hierdoor behoudt het materiaal zijn isolatiewaarde, zelfs wanneer het vochtig wordt.
Toepassingsgebieden
Dankzij zijn veelzijdigheid kan steenwol in diverse sectoren en voor verschillende toepassingen worden gebruikt: * Bouwkundige isolatie: Gebruik in plafonds, buiten- en binnenmuren, vloeren en geventileerde gevels. Knauf steenwol is geschikt voor muren, plafonds, vloeren en gevels. * Industriële toepassingen: Isolatie van leidingen, industriële ovens en ventilatiesystemen. * Passieve brandbeveiliging: Toepassing in branddeuren en barrières. * Tuinbouw: Gebruik als substraat in hydrocultuur.
Vergelijking met Andere Isolatiematerialen
Steenwol wordt vaak vergeleken met glaswol en PIR. Zowel steenwol als glaswol bieden uitstekende thermische isolatie en akoestische demping. Steenwol is echter van nature meer brandwerend dan glaswol en heeft doorgaans een langere levensduur. Glaswol is vaak iets goedkoper.
Een andere belangrijke vergelijking is met PIR-platen. Een potentieel nadeel van steenwol is dat het bij een gelijke isolatiewaarde over het algemeen dikker is dan materialen zoals PIR. Om een Rd-waarde van 3,60 te bereiken, is een steenwolplaat van 140 mm nodig, terwijl een PIR-plat van 80 mm dezelfde waarde kan bieden. Dit kan van invloed zijn op de beschikbare ruimte in de constructie, een factor die zorgvuldig moet worden afgewogen bij het ontwerpen van renovatieprojecten.
Praktische Overwegingen en Veiligheid
Bij het verwerken van steenwol is het belangrijk om veiligheidsmaatregelen in acht te