Luchtbellen onder dakbedekking zijn een veelvoorkomend probleem dat zowel in bitumen- als EPDM-daken kan ontstaan. Deze luchtbellen kunnen niet alleen het uiterlijk van het dak negatief beïnvloeden, maar ook lekkages veroorzaken en de levensduur van de dakbedekking verkorten. In dit artikel bespreken we de meest voorkomende oorzaken van luchtbellen, hoe je deze kan voorkomen en wat je moet doen als luchtbellen zich toch voordoen. De informatie is gebaseerd op praktische richtlijnen uit bronteksten van betrouwbare deskundigen in de bouwsector.
Wat zijn luchtbellen onder dakbedekking?
Luchtbellen onder dakbedekking vormen zich wanneer lucht of vocht tussen de ondergrond en de bedekking blijft hangen. Deze bellen kunnen zich opbouwen door verschillende oorzaken, waardoor de hechting van de dakbedekking aan het onderliggende oppervlak verstoord raakt. In het ergste geval kan dit leiden tot het opblazen van het dakoppervlak, lekkages en schade aan de onderliggende constructie.
Luchtbellen zijn vaak een duidelijk signaal dat er sprake is van waterdamp of vocht onder het dakoppervlak. Bij bitumen-daken kan dit bijvoorbeeld ontstaan als het dak tijdens de aanleg niet volledig droog was. Bij EPDM-daken, een flexibel rubbermateriaal, kan lucht of vocht via kleine openingen of losse hechtingen binnendringen, vooral bij onvoldoende lijmtoepassing of bij het gebruik van gedeeltelijk ademende materialen.
Oorzaken van luchtbellen onder dakbedekking
De oorzaken van luchtbellen zijn afhankelijk van het type dakbedekking. Voor zowel bitumen- als EPDM-daken zijn er specifieke factoren die luchtbellen kunnen veroorzaken. Hieronder worden de meest voorkomende oorzaken beschreven, op basis van de gegevens uit betrouwbare bronnen.
1. Vocht in de ondergrond
Vocht in de ondergrond is een van de belangrijkste oorzaken van luchtbellen onder bitumen-daken. Wanneer de ondergrond nog vochtig is tijdens het aanbrengen van de bitumen, kan dit verdampen door de warmte van het materiaal. De ontstane waterdamp zoekt een uitweg en vormt luchtbellen tussen de bitumenlaag en de ondergrond. Dit effect kan zich vooral voordoen bij het aanbrengen in de winter of bij hogere temperatuurverschillen.
Voor EPDM-daken kan vocht eveneens onder het membraan terechtkomen. Hierbij speelt vooral de kwaliteit van de lijm en de dichtheid van het membraan een rol. Bij gedeeltelijk ademende EPDM-daken kan lucht of vocht via microscopische poriën binnendringen, wat leidt tot blazen onder het oppervlak.
2. Onvoldoende voorbereiding van het dakoppervlak
Een grondig voorbereid dakoppervlak is cruciaal voor een luchtbelvrije installatie. Als het oppervlak vervuild is met stof, vuil of losse deeltjes, kan de hechting van het bitumen of EPDM-materiaal niet optimaal verlopen. Hierdoor ontstaan holle ruimtes waar lucht of vocht zich kan verzamelen.
Voor bitumen-daken is het belangrijk om het oppervlak te reinigen en eventueel te primen, vooral bij poreuze ondergronden. Dit zorgt voor een betere hechting en vermindert de kans op luchtbellen.
Bij EPDM-daken is het eveneens noodzakelijk om het oppervlak schoon en droog te maken. Extra aandacht dient te worden besteed aan de randen van het dak, aangezien opstaande randen vaak vochtige lucht vasthouden als ze niet goed zijn afgedicht.
3. Onjuiste temperatuur tijdens aanbrengen
De temperatuur tijdens het aanbrengen van het dakmateriaal heeft een grote invloed op de kwaliteit van de installatie. Bij bitumen-daken is de ideale werktijd tussen 5°C en 25°C. Binnen dit bereik heeft het materiaal de juiste flexibiliteit om goed aan te sluiten op het onderliggende oppervlak. Bij temperaturen onder de 5°C wordt het bitumen te stijf, wat leidt tot slechte hechting en luchtbellen. Boven de 25°C wordt het materiaal juist te zacht en kan het gaan vloeien voordat al de lucht uitgewerkt is.
Voor EPDM-daken is het aanbrengen bij temperaturen boven de 5°C eveneens aanbevolen. Daarnaast is het belangrijk dat de luchtvochtigheid niet hoger is dan 80%, omdat vochtige omstandigheden de hechting van lijm negatief beïnvloeden. Lijmen op waterbasis kunnen bijvoorbeeld luchtbellen veroorzaken als het dak niet voldoende droog is.
4. Onvoldoende druk tijdens het aanbrengen
Tijdens het aanbrengen van een bitumen-dak is het van belang om voldoende druk uit te oefenen. Dit zorgt ervoor dat het materiaal goed aan het ondergrondoppervlak wordt geplaatst en dat eventueel aanwezige lucht wordt verwijderd. Als te weinig druk wordt uitgeoefend, blijft lucht of vocht tussen de lagen hanger, wat leidt tot luchtbellen.
Bij EPDM-daken is druk eveneens belangrijk, vooral bij het aanbrengen van lijm. Lijmen op waterbasis vereisen voldoende druk om een sterke en continue hechting te verkrijgen. Hierbij is het belangrijk om het membraan langzaam en gelijkmatig neer te leggen, terwijl er tegelijkertijd druk wordt uitgeoefend.
5. Installatiefouten
Installatiefouten kunnen ook leiden tot luchtbellen. Dit kan het geval zijn bij het losmaken van het membraan, het verkeerd toepassen van lijm of het niet volledig verwijderen van eventueel aanwezig vocht. Bij EPDM-daken kan bijvoorbeeld het gebruik van gedeeltelijk ademende materialen leiden tot het binnendringen van lucht of vocht.
Als luchtbellen zich al hebben gevormd, dient het aangetaste gebied mogelijk te worden losgemaakt. Dit omvat het verwijderen van het membraan, het afvoeren van het onderliggende vocht en het opnieuw vastmaken van het dakoppervlak aan het ondergrondoppervlak.
Gevolgen van luchtbellen onder dakbedekking
Luchtbellen kunnen verschillende gevolgen hebben, afhankelijk van de grootte, locatie en de onderliggende oorzaak. De belangrijkste gevolgen zijn:
Lekkages: Luchtbellen kunnen uiteindelijk leiden tot lekkages, vooral bij bitumen-daken. Omdat het vocht onder het dakoppervlak opgesloten zit, kan het uiteindelijk naar binnen dringen. Dit kan schade veroorzaken aan de binnenkant van het gebouw, zoals mufheid, schimmelvorming en structurale aantasting.
Verminderde levensduur van de dakbedekking: Luchtbellen beïnvloeden de hechting van het dakmateriaal aan het ondergrondoppervlak. Hierdoor kan het dak sneller slijten of beschadigd raken, wat de levensduur van de dakbedekking verkort.
Visuele schade: Luchtbellen zorgen voor een onaantrekkelijk uiterlijk van het dak. Dit kan vooral in commerciële of particuliere woningen negatief uitwerken op de esthetiek en de waarde van het gebouw.
Structurale problemen: Bij grotere luchtbellen kan de druk van de lucht of het vocht leiden tot opblazen van het dakoppervlak. Dit kan zowel de integriteit van het dak als de onderliggende structuur negatief beïnvloeden.
Hoe voorkom je luchtbellen onder dakbedekking?
Voorkomen is beter dan genezen. Hieronder worden enkele maatregelen besproken die je kunt nemen om luchtbellen onder bitumen- en EPDM-daken te voorkomen.
1. Grondige voorbereiding van het dakoppervlak
Voor elk type dakbedekking is het belangrijk om het dakoppervlak grondig te reinigen en voor te bereiden. Dit houdt in:
- Het verwijderen van stof, vuil en losse deeltjes.
- Het controleren van eventuele lekkages of beschadigingen in het onderliggende oppervlak.
- Het toepassen van een primer op poreuze ondergronden om de hechting te verbeteren.
- Het testen van de droogheid van het oppervlak. Dit kan bijvoorbeeld gedaan worden door een stukje plastic op het dakoppervlak neer te leggen en na een uur te controleren of er condensatie ontstaat.
2. Werk bij de juiste temperatuur
Zowel bij het aanbrengen van bitumen- als EPDM-daken is het belangrijk om te werken bij de juiste temperatuur. Voor bitumen-daken is de ideale temperatuur tussen 5°C en 25°C. Voor EPDM-daken is het aanbrengen bij temperaturen boven de 5°C aan te raden, met een luchtvochtigheid van maximaal 80%.
Bij lage temperaturen dient het materiaal voldoende op temperatuur te zijn voorafgaand aan het aanbrengen. Dit kan bereikt worden door het materiaal een dag van tevoren op een warme plek te plaatsen. Bij hoge temperaturen dient het aanbrengen te geschieden in de vroege ochtend of late middag om te vermijden dat het dakoppervlak te warm wordt.
3. Gebruik van kwaliteitslijm en lijmtechnieken
Bij EPDM-daken speelt lijm een cruciale rol in het voorkomen van luchtbellen. De kwaliteit en toepassing van lijm beïnvloeden direct de hechting van het membraan aan het ondergrondoppervlak. Hierbij zijn enkele richtlijnen:
- Gebruik lijm die specifiek is ontwikkeld voor EPDM-daken.
- Zorg voor een sterke lijmverbinding met een treksterkte van meer dan 10 psi.
- Laat de lijm voldoende uitdampen voordat het membraan wordt geplaatst.
- Oefen voldoende druk uit tijdens het aanbrengen om eventueel aanwezige lucht te verwijderen.
4. Volg de instructies van de leverancier
Voor zowel bitumen- als EPDM-daken is het belangrijk om de instructies van de leverancier nauwkeurig op te volgen. Deze instructies zijn doorgaans opgesteld op basis van jarenlange ervaring en testen. Het negeren van deze instructies kan leiden tot onverwachte problemen, zoals luchtbellen of slechte hechting.
5. Regelmatige inspectie
Na de installatie is het belangrijk om het dak regelmatig te inspecteren, met name na extreme weersomstandigheden. Hierbij dient gecontroleerd te worden of er nieuwe luchtbellen zijn ontstaan die snel behandeld moeten worden. Regelmatige inspectie zorgt voor vroegtijdige detectie van problemen en voorkomt grotere schades.
Wat doe je als luchtbellen zich toch voordoen?
Als luchtbellen zich al hebben gevormd, zijn er verschillende manieren om dit probleem op te lossen, afhankelijk van de grootte en locatie van de bellen. De volgende stappen kunnen worden overwogen:
1. Verwijder het beschadigde deel
In geval van kleine luchtbellen kan het beschadigde deel worden weggesneden en vervangen. Het is belangrijk om voldoende marge te nemen rondom de bellen om ervoor te zorgen dat alle lucht of vocht is verwijderd. Het vervangingsdeel dient volgens de juiste procedures te worden geïnstalleerd, inclusief het herbehandelen van het ondergrondoppervlak.
2. Vervang het hele dak
Als de luchtbellen groter of talrijk zijn, kan het noodzakelijk zijn om het hele dak opnieuw te bedekken. Dit is met name het geval bij bitumen-daken waarin luchtbellen zich in meerdere lagen kunnen vormen. Bij EPDM-daken is dit over het algemeen minder het geval, maar als de hechting van het membraan niet meer betrouwbaar is, kan het noodzakelijk zijn om het membraan te vervangen.
3. Laat het dak controleren door een professional
Als je niet zeker weet hoe je de luchtbellen moet aanpakken, is het verstandig om een ervaren dakdekker in te schakelen. Deze deskundige kan bepalen of de bellen groot of klein zijn, of het vocht of lucht is dat zich heeft opgebouwd en welke maatregelen genomen moeten worden. Dit voorkomt dat het probleem verder verslechtert.
Conclusie
Luchtbellen onder dakbedekking zijn een veelvoorkomend probleem dat zowel bij bitumen- als EPDM-daken kan ontstaan. De oorzaken van deze luchtbellen zijn meestal gerelateerd aan vocht in de ondergrond, onvoldoende voorbereiding van het dakoppervlak, onjuiste temperatuur tijdens het aanbrengen, onvoldoende druk bij het aanleggen en installatiefouten. Deze luchtbellen kunnen leiden tot lekkages, vermindering van de levensduur van de dakbedekking en visuele schade.
Het voorkomen van luchtbellen start bij een grondige voorbereiding van het dakoppervlak, het werken bij de juiste temperatuur, het gebruik van kwaliteitslijm en het volgen van de instructies van de leverancier. Regelmatige inspectie van het dak is bovendien belangrijk om eventuele problemen vroegtijdig te detecteren en te verhelpen.
Als luchtbellen zich toch voordoen, is het verstandig om het beschadigde deel te verwijderen of het hele dak te vervangen. Bij twijfel is het aan te raden om een ervaren vakman in te schakelen die het probleem accuraat kan beoordelen en oplossen.
Een goed geïnstalleerd en onderhouden dak zorgt niet alleen voor een duurzame en waterdichte oplossing, maar ook voor een lange levensduur en een aantrekkelijk uiterlijk van het gebouw.