Ruberoid dakbedekking behoort tot de oudste en op diverse manieren bewezen materialen voor isolatie en waterdichting van daken. Hoewel modernere alternatieven zijn ontstaan, is het dankzij zijn betaalbaarheid, eenvoud van toepassing en goede eigenschappen nog steeds populair. In dit artikel bespreken we de structuur, typen en installatie van de ruberoid als dakbedekking. Verder bespreken we de toepassingsgebieden en mogelijke beperkingen van dit materialen.
Wat is ruberoid dakbedekking?
Ruberoid is een lagenbedekking gemaakt van geïmpregneerd karton of glasvezel dat bedekt is met oliebitumen, minerale componenten en een protectieve laag, vaak bestaande uit korrelgehalte (bijvoorbeeld leisteen of zand). Dit materiaal wordt gebruikt voor het isoleren van daken, vloeren en muren. Omdat het niet in de meest moderne kringen opwelt, blijft het door middel van kosteneffectiviteit en eenvoudige toepassing een van de favoriete keuzes voor particulieren en bouwers in veel projecten.
Het werkingsprincipe van ruberoid is gericht op het opbouwen van één of meerdere lagen (drielaags, tweelaags of eenlaags) op het oppervlak van het dak zodat bijna volledige waterdichtheid wordt bereikt. De schijven bevinden zich in de vorm van rollen en kunnen met enige kennis van handelingen zelfs worden toegepast door amateurs.
Structuur en samenstelling
De kernconstructie van ruberoid dakbedekking bestaat uit een basistele (karton of glasvezel), die aan beide zijden is bedekt met geimpregneerd, gegeerd bitumen. Dit vormt een waterdicht barrièremateriaal dat betrekkelijk bestand is tegen kou, vocht en UV-straling. De laatste, oppervlakkige laag fungeert als bescherming.
Afhankelijk van het type ruberoid, kunnen de technische eigenschappen verschillen. Bijvoorbeeld bevat vloeibare ruberoid elementen van synthetisch rubber, waardoor het extra elastisch en bestand tegen extreme temperatuurvariaties wordt.
Technische specificaties
Over het algemeen ontmoet ruberoid de volgende technische parameters:
| Eigenschap | Waarde |
|---|---|
| Dichtheid RPP 200 | 200 g/m² |
| Dichtheid RPP 350 | 350 g/m² |
| Maximale helling | 10 tot 15 graden (afhankelijk van lagenstructuur) |
| Aanbevolen min. dikte | 1-2 lagen |
| Duurzaamheid | 10 tot 15 jaar bij een goed toegepaste lagenstructuur |
| Brandvertraging | Vuurvaste basismaterialen (glasvezel) bieden goede brandvertraging |
| Eindige schrijfbaarheid | Neen, maatrollen (15 meter) |
Bij constructies wordt vaak een RPP-350 gebruikt, doorgaans gevolgd door een RKM-350 of RKK-350 voor een dubbele laag. Deze constructies maken het mogelijk om dekking over te nemen tot daken van 5 tot 10 graden helling, wat een populaire toepassing van het materiaal in lagere gebouwen en toegangswegen is.
Soorten ruberoid en hun toepassing
Tegenwoordig zijn meerdere varianten aan de markt gepresenteerd, zoals euroruberoid, vloeibare rubber ruberoid en lasbaar ruberoid. Elke categorie heeft zijn eigen technische specificaties en is geschikt voor diverse toepassingsgebieden.
Euroruberoid
Een van de meest gevraagde alternatieven is de euroruberoid. De productieprocedure maakt gebruik van glasvezel of polyester, waarbij bitumen-gebaseerde componenten worden opgedampt. In tegenstelling tot klassieke kartonversterking, biedt dit materiaal extra flexibiliteit en beter bestand tegen kou en warmte.
Bij euroruberoid is de bovenste laag bepakt met korrelige bescherming (zoals leisteen of zand), evenals een polymeerimpregnering die UV-straling en mechanische schade tegengaat. Deze categorie wordt vaak gebruikt in de vorm van lasbaar en vloeibalgerend ruberoid, elk met het eigen voordeel.
- Lasbaar ruberoid: Dit type moet worden aangebracht op plaatsen waar een smeltmastiekmethode wordt gebruikt. Het wordt veelvuldig toegepast als waterdichting voor gewapend beton en betonplaten in gevels en vloeren.
- Vloeibare rubber ruberoid: Geen verhitting of warme applicatie benodigd. Hierdoor is de installatie sneller en veiliger. Wel heeft het de neiging om iets duurder te zijn.
Euroruberoid is zeker ideaal voor projecten waar betrouwbare waterdichtheid in combinatie met eenvoudige installatie belangrijk is.
Vloeibare rubber ruberoid
Zoals het naamgegeven suggereert, is dit een soort ruberoid waarbij vloeibaar rubber de basis vormt. Daardoor is het bepaald niet nodig om het te verhitten of op warme manier toe te passen met mastiek. De methode is vooral geschikt voor bouwmarkten waar het materiaal snel en zonder gebruik van specifieke voorschriften kan worden toegepast.
De duurzaamheid van vloeibare ruberoid is aanzienlijk; in sommige gevallen kan het gedurende decennia functioneren zonder zichtbare kwaliteitsdaling. Het is echter belangrijk om de vorm en het oppervlak van de doordrukte laag te bekijken, aangezien de houdbaarheid in zeker stadium afhangt van de samenstelling van de toegepaste componenten.
Lasbaar ruberoid
Lasbaar ruberoid wordt altijd geïmpregneerd met bitumen en polymeren en moet op specifieke manier worden aangeduid (bijvoorbeeld onder de vorm van mastieken, verwarmde plakverwerking). Het wordt vaak gebruikt als grondlaag bij het aanbrengen van andere bekledingsmaterialen zoals geglazuurde dakplaten of bij voorkeur bij vaste en betonnen onderdelen.
Versterkt RKK 500
Een specifieke subcategorie is RKK 500, ook aangeduid als “versterkte” of “gepantserde ruberoid”, wat deels te danken is aan de verbeterde krachtparameters. Dit type is uitstekend geschikt voor zware toepassingen of grotere gebouwen, zoals winkels, sportzalen of industriële complexen.
Toepassingsgebieden van ruberoid dakbedekking
Ruberoid is niet geschikt voor elk type dak of constructie, maar binnen zijn toepassingsgebied brengt het goede resultaten. De populairste toepassingsopties zijn:
- Flats of bijna-vlakke daken: Ruberoid is ideaal voor daken met lage hellingshoeken (tot 15°) en wordt vaak gebruikt met tegel, Ondulin of metalen platen.
- Platte dakbedekkingen: In combinatie met korte lagen of als ondersteunend materiaal is ruberoid een betrouwbare grondgebonden constructie die goed is beveiligd tegen water en vocht.
- Woningen met beperkte budgetten: Vanwege de lage prijs (en vaak een relatief makkelijke installatie) is het een voorkeursmateriaal in landhuizen, bijgebouwen en oude kerkhoven.
- Tijdelijke of transitiesituaties: In het geval van reparatieprojecten of tijdelijk gebruik (bijvoorbeeld in de bouwsector) wordt ruberoid vaak gebruikt als tijdelijke oplossing tot een betere oplossing beschikbaar is.
Installatiemethoden
Installatie van ruberoid is eenvoudig, maar vereist wel een beetje voorbereiding en technisch inzicht. Aanbevolen methodevariaaties zijn:
Mechanische bevestiging
In deze methode wordt ruberoid op de substructuren gebonden met behulp van houten latten of direct op de onderliggende laag, waarbij een overlapping van minimaal 15 cm wordt gemaakt. De bevestiging gebeurt via spijkers of zelftappende schroeven met speciale puntverzachting om schaderisico’s te verkleinen.
Een schroevendraaier en zestal schroeven met houwer is dan noodzakelijk. Ook wordt een soort voormontage uitgevoerd voorafgaand aan het opzetten van de felle lagen.
Op mastiekbasis
Hierbij wordt de methode gebruikt waarbij de ruberoid op een smeltmastiek wordt aangebracht. Deze methode vereist een warmtebron, zoals een kokenbril of -rooster. De mastiek wordt aan de oppervlakte gesmeerd om ruimtes tussen de ruberoid-pakken dicht te maken. Dit is de meest sterke methode, maar vereist ook extra voorsichtigheid om brand- of schoonheidsrisico’s te vermijden.
Vloeibare toepassing
Zoals bij vloeibare euroruberoid, is de installatie niet afhankelijk van warmte. In dit geval wordt direct een vloeibare laag geplaatst die snel en effectief hecht aan het basisbedrijf. Het is een van de eenvoudigste methodes, vooral toepasbaar bij DIY-projects.
Belangrijke opmerking: Het is aan te raden om rollen minimaal 24 uur uit te vouwen en op te rollen voordat de werkomgeving in gang is gebracht. Dit vermijdt wratten of vormverlies en zorgt voor aansluiting van de lagen die naadloos met elkaar verbinden.
Duurzaamheid en bewerkingsperiode
De taaie prestatie van ruberoid hangt af van diverse factoren, zoals:
- Lagenconstructie: Dubbele of drievoudige lagenstructuur is voor zowel duurzaamheid als waterdichtheid.
- Type rubber en basismateriaal: Glasvezel of karton, versterkt of niet.
- Kwaliteit van montage: Correcte overlapping en montage is bepalend voor prestaties.
- Omgevingsfactoren: Blootstelling aan direct zonlicht, wind en vocht beïnvloedt het levensverwachtingspercentage.
Volgens de beschikbare informatie kan een goed toegepaste ruberoiddakbedekking tot tot 10-15 jaar meegaan. Versterkte en vloeibare varianten kunnen in specifieke omstandigheden tot decennia werkzaam blijven. Dit is vooral van toepassing in de industriële of tertiaire sector, waar de materialen op groepswaarde worden toegepast.
Beperkingen en nadelen
Hoewel ruberoid een betrouwbare en betaalbare oplossing biedt, zijn er toch een paar beperkingen:
- Eindige levensduur: Ondanks een redelijke werkkwaliteit, is de levensduur aanzienlijk korter dan die van moderne oplossingen als metalen platen of scharnieren.
- Geen continue toepassing als basisdakbedekking: In de meeste gevallen is het bedoeld als onderlaag of voering, niet als volledig eindproduct.
- Gevoeligheid voor temperaturen en UV-straling: Bevindt zich langdurig in directe zonlicht zonder goede luchting, kan het opdrogen en afbladeren.
- Geen hightech functies: Het biedt geen actieve isolatie- of beveiligingsfuncties zoals moderne dakbedekkingsmaterialen.
Reparatie en onderhoud
Omdat het materiaal goed te repareren is, vormt het niet direct een technisch obstakel in het geval van lichte schade. Bij schade aan een specifiek gebied is het mogelijk om de beschadigde schijf los te nemen en met een nieuw stuk te vervangen. De procedure vereist:
- Het verwijderen van het afgestane stuk
- Voorbereiden van de basis (schoonmaken en indammen)
- Nieuwe schijf installeren
- Verzegelen van de randen of overlappingen met mastieken of vloeibare componenten
Reparaties zijn meestal eenvoudig, vooral bij lagenconstructies.
Samenvatting van de nadelen versus voordelen
| Factor | Voordelen | Nadelen |
|---|---|---|
| Cost efficiency | Ja, relatief goedkoop | Lage waarde versus duurzame alternatieven |
| Gemak van installatie | Simpele procedure | Noodzaak voor aandacht in montage |
| Duurzaamheid | Tot 10-15 jaar | Kans op vroegtijdige slijtage |
| Flexibiliteit bij klimateffect | Ja, beter door polymeercomponenten | Gevoelig voor directe zon |
| Herstelbaarheid | Ja | Gebonden aan manuele inspanning |
Conclusie
Ruberoid dakbedekking blijft een betrouwbare en kostenefficiënte oplossing, vooral in constructies met een lager budget of met beperkte technische vooruitgang. Tegen de huidige moderne alternatieven is het niet direct concurrentieel, maar binnen het doel van haalbaarheid en eenvoud van toepassing is het moeilijk om het te vervangen.
Zowel technisch als functioneel is ruberoid geschikt voor een wide array van projecten, van landhuizen tot industriële complexen. De structuur en toepassingsmethoden zijn vrij uitgebreid, waardoor het materiaal meervoudig toepasbaar is. Voor iedereen, van de amateur tot de professional, kan het functioneel en doelmatig worden toegepast als het correct wordt ingezet.
Voor wie rekening houdt met het omzetten van kwaliteit en budget in betrouwbare isolatie en waterdichting, kan ruberoid een slimme en economische keuze blijken te zijn.