In de huidige tijd waar duurzaamheid en milieubewustzijn steeds belangrijker worden, wordt het gebruik van planten als dakbedekking steeds populairder. Niet alleen draagt een groen dak bij aan het verfraaien van een gebouw, maar het biedt ook tal van ecologische en praktische voordelen. In dit artikel bespreken we de geschikte planten, de voordelen van groen op het dak en welke aspecten je moet in overweging nemen bij de aanleg.
Wat is groen op het dak?
Groen op het dak, ook wel groendak of dakbegroeiing genoemd, is een techniek waarbij een dak of een gedeelte ervan wordt beplant met speciaal gekozen planten. Deze planten kunnen variëren van kruiden en vetplanten tot wilde bloemen. Groen op het dak helpt bij het verlagen van de temperatuur van het gebouw, vermindert lawaai, verbetert de luchtkwaliteit en draagt bij aan de biodiversiteit in stedelijke gebieden.
Een groendak kan extensief of intensief zijn. Extensieve groendaken zijn lichter, vereisen minder onderhoud en gebruiken planten die zich goed kunnen aanpassen aan droge en harde omstandigheden. Intensieve groendaken zijn zwaarder, vereisen meer onderhoud en kunnen zelfs recreatievormen bevatten zoals tuinen of terrassen.
Welke planten zijn geschikt voor een groendak?
Niet alle planten zijn geschikt om op een dak te groeien. De keuze van planten is cruciaal voor de duurzaamheid en het succes van een groendak. De planten moeten in staat zijn om te overleven in een omgeving met weinig vocht, veel zonlicht, wind en soms extreme temperaturen. Bovendien moeten ze minimaal onderhoud nodig hebben.
Sedumsoorten
Sedum, ook wel vetplanten genoemd, is een van de meest gebruikte planten voor groendaken. Deze planten zijn bekend om hun hoge wateropslagcapaciteit, lichte structuur en hoge sterkte. Sedumsoorten zoals Sedum acre, Sedum sexangulare, Sedum hispanicum, Sedum floriferum en Sedum hybridum zijn populaire keuzes. Ze zijn onderhoudsvrij, winterharde en kunnen in verschillende kleuren en bloeiperiodes groeien.
Sedummatten of -cassettes bevatten meestal 8 tot 12 verschillende soorten sedum, wat zorgt voor een rijke variatie in kleur, hoogte en bloeiperiode. Deze combinatie zorgt voor een aantrekkelijk en levend groendak dat het oog treft en bestuivers zoals bijen en vlinders aantrekt.
Kruiden en aromatische planten
Kruiden zoals tijm en oregano zijn uitstekende keuzes voor groendaken. Deze planten groeien laag, spreiden zich uit en kunnen goed overleven in droge omstandigheden. Bovendien hebben ze een aangename geur die vogels, bijen en vlinders aantrekt. Kruiden zijn ook ideaal voor een natuurlijke uitstraling van het dak.
Wilde bloemen
Wilde bloemen kunnen een prachtig accent vormen op een groendak. Hoewel ze meestal beter groeien in de grond, zijn ze geschikt voor het aantrekken van bestuivers. Wilde bloemen zoals aster, campanula en primula zijn veelgebruikte keuzes. Ze bieden een kleurrijke bloei en helpen bij het vergroten van de biodiversiteit.
Vetplanten
Vetplanten zijn ideaal voor het grootste deel van een groendak. Ze kunnen groeien met weinig water en aarde, en ze zijn beschikbaar in verschillende kleuren. Vetplanten zoals Sempervivum en Carex 'EverColor'® zijn populaire keuzes voor hun esthetische en functionele eigenschappen.
De voordelen van planten als dakbedekking
De keuze voor planten als dakbedekking biedt een aantal belangrijke voordelen, zowel voor de gebruiker als voor het milieu.
Milieuvriendelijkheid
Een groen dak draagt bij aan de duurzaamheid van een gebouw. Het helpt bij het verlagen van de temperatuur van het dak, wat leidt tot een verminderd energieverbruik. Bovendien vermindert een groen dak de stedelijke hittestress en helpt het bij het beheer van regenwater. Door de planten filtert het luchtvervuiling en verbetert het de luchtkwaliteit.
Biologische diversiteit
Een groen dak biedt een leefomgeving voor een verscheidenheid aan planten, insecten en vogels. Door het gebruik van inheemse plantensoorten, zoals bij een bloemendak, draagt een groen dak bij aan de biodiversiteit. Dit is vooral belangrijk in stedelijke gebieden waar de natuurlijke habitat vaak beperkt is.
Duurzaamheid en levensduur
Planten op het dak beschermen de onderliggende dakbedekking en verlengen daarmee de levensduur. Een groen dak kan tot 50 tot 70 jaar meegaan, wat aanzienlijk langer is dan een conventionele dakbedekking. Bovendien is het gebruik van planten als dakbedekking een duurzame oplossing die bijdraagt aan het verlagen van de energiekosten en het verbeteren van de ecologische voetafdruk van een gebouw.
Isolatie en akoestiek
Een groen dak werkt als een natuurlijke isolatielaag. Het helpt bij het verbeteren van de thermische isolatie van het gebouw en vermindert het lawaai dat van buitenaf het gebouw bereikt. Dit is vooral waardevol in stedelijke gebieden waar het geluidsniveau hoog is.
Aesthetische waarde
Buiten de ecologische en praktische voordelen, draagt een groen dak ook bij aan de esthetische waarde van een gebouw. Het verfraait het uitzicht en verandert het dak in een levend, groen oppervlak dat een gezonder en aangenaamere leefomgeving creëert.
Aanleg van een groendak
Het aanleggen van een groendak vereist een zorgvuldige planning en de juiste voorbereiding. De aanleg van een groendak bestaat uit verschillende lagen die samen een duurzame basis vormen voor de planten.
Voorbereiding en constructie
Voordat planten op het dak kunnen worden geplant, moet het dak worden voorbereid. Dit omvat het aanbrengen van een beschermvlies, een drainagelaag en een substraatlaag. Deze lagen zorgen ervoor dat de planten goed kunnen groeien en dat het regenwater correct wordt afgevoerd.
Het is belangrijk om de belastingcapaciteit van het dak te controleren. Niet elk dak is geschikt voor een intensief groendak, maar extensieve groendaken zijn in de meeste gevallen wel toepasbaar.
Kiezen van planten
De keuze van planten is een cruciale stap in de aanleg van een groendak. De planten moeten winterhard, onderhoudsvrij en bestand tegen extreme weersomstandigheden zijn. Het is verstandig om een combinatie van planten te kiezen die verschillen in hoogte, kleur en bloeiperiode. Dit zorgt voor een rijke en levendige groenoppervlakte.
Onderhoud
Hoewel groendaken in het algemeen weinig onderhoud vereisen, is er nog wel een bepaalde hoeveelheid onderhoud nodig. Dit kan variëren van het verwijderen van onkruid tot het controleren van het regenwaterafvoerstelsel. Een extensief groendak vereist minder onderhoud dan een intensief groendak.
Kosten en subsidies
De kosten van een groendak kunnen variëren afhankelijk van de grootte, het type en de complexiteit van het ontwerp. Een extensief groendak is in de regel goedkoper dan een intensief groendak. Buiten de aanschafkosten is er ook het aspect van onderhoud te overwegen.
In sommige gevallen zijn er subsidies beschikbaar vanuit de gemeente voor het aanleggen van een groendak. Het is verstandig om te controleren of er subsidies beschikbaar zijn voor jouw specifieke situatie.
Inheemse planten op het dak
Inheemse planten zijn een uitstekende keuze voor groendaken. Ze zijn aanpasbaar aan de lokale weersomstandigheden en bieden een leefomgeving voor inheemse fauna. Een bloemendak met inheemse planten kan bijdragen aan een gebalanceerd ecosysteem en helpt bij het versterken van de biodiversiteit in stedelijke gebieden.
Een bloemendak bevat ongeveer 40 inheemse plantensoorten en kan tot 75 kg/m² wegen wanneer het verzadigd is. Het is een circulaire oplossing met biobased substraat en vereist geen snoeien of bemesting. Bovendien bloeit het van februari tot november, wat ervoor zorgt dat het dak het hele jaar visueel aantrekkelijk is.
Conclusie
Planten als dakbedekking bieden een duurzame, functionele en esthetische oplossing voor gebouwen. Het gebruik van planten op het dak draagt bij aan de biodiversiteit, helpt bij het verlagen van de energiekosten en verbetert de leefomgeving. Door de juiste keuze van planten en de juiste aanleg zorgen groendaken voor een gezonde, duurzame en visueel aantrekkelijke toegang tot het groen.
Zowel particulieren als bedrijven kunnen profiteren van de voordelen van een groendak. Of je nu een extensief of intensief groendak aanlegt, het is een investering in de toekomst en een manier om je bij te dragen aan een duurzamere wereld.