Inleiding
Asbest, vroeger veel gebruikt in de bouw vanwege zijn uitmuntende isolatie- en brandwerende eigenschappen, is tegenwoordig een bekend gezondheidsrisico. Vooral in de dakbedekking en dakbeschot van oude woningen is asbest vaak verwerkt. Voor projecten zoals het plaatsen van een dakkapel of het uitvoeren van renovaties is het van groot belang om te weten of asbest aanwezig is, omdat de verwijdering onder bepaalde omstandigheden verplicht is. Dit artikel behandelt de rol van asbest in het dakbeschot, hoe je asbest kunt herkennen, wanneer verwijdering verplicht is en wat er bij renovaties, zoals de plaatsing van een dakkapel, moet gebeuren. Het artikel is gebaseerd op betrouwbare informatie uit diverse bronnen en richt zich op een feitgebonden weergave van het onderwerp.
Wat is Asbest Dakbeschot en Waarom is het Gevaarlijk?
Asbest dakbeschot is een materiaal dat traditioneel tussen de dakplaten of dakpannen en de dakconstructie wordt gebruikt. Het zorgt ervoor dat de dakbedekking op zijn plaats blijft en biedt daarnaast isolatie. Tot eind jaren ’90 was het gebruik van asbest in de bouw in Nederland nog toegestaan. Vandaag de dag is asbest echter verboden vanwege de gezondheidsrisico’s die het met zich meebrengt.
Asbest bestaat uit vezels die bij beschadiging, verwering of bewerking in de lucht kunnen terechtkomen. Deze vezels zijn onzichtbaar voor het blote oog, maar kunnen bij inademing in het longweefsel terechtkomen, wat leidt tot ernstige aandoeningen. De belangrijkste gezondheidsrisico’s zijn:
- Asbestose: een chronische longaandoening die ontstaat door langdurige blootstelling aan asbestvezels.
- Longkanker: asbest is een bekende carcinogene stof die het risico op longkanker verhoogt.
- Mesothelioom: een zeldzame en agressieve vorm van kanker die specifiek wordt geassocieerd met asbestblootstelling.
Het gebruik van asbest in de bouw is daarom niet alleen een technisch, maar ook een maatschappelijk en juridisch belangrijk onderwerp. Zowel eigenaars als aannemers moeten zich bewust zijn van deze risico’s en de wettelijke verplichtingen die hierbij horen.
Hoe Herken je Asbest in Dakbeschot en Dakplaten?
Het herkennen van asbest in het dakbeschot of de dakbedekking is niet altijd eenvoudig. In sommige gevallen is het visueel duidelijk, maar in andere gevallen is een analysemethode nodig. Hieronder worden enkele kenmerken beschreven die kunnen wijzen op het gebruik van asbest in het dak:
Bouwjaar van de woning
Een belangrijk signaal is het bouwjaar van het dak. Asbest is in de meeste gevallen gebruikt in daken die voor 1993 zijn geplaatst. Vanaf 1993 is het gebruik van asbest in de bouw verboden. In Nederland zijn alle asbestdaken minstens 30 jaar oud.Vorm en structuur van het dak
Asbest kan aanwezig zijn in verschillende vormen van dakbedekking, zoals golfplaten, dakleien of bitumen. In tegenstelling tot gewone dakpannen of rieten daken is asbest niet aanwezig in deze materialen. Het is echter wel gebruikt in asbestcementplaten of golfplaten.Toestand van het dak
Een verweerd of beschadigd dak kan tekenen vertonen van asbest. Bijvoorbeeld losse platen, roestvlekken of slijtage kunnen wijzen op asbesthoudende materialen. Het is echter belangrijk om te onthouden dat visuele kenmerken niet altijd voldoende zijn om asbest te identificeren. Een professionele asbestinventarisatie is vaak nodig.Gesproken informatie of documentatie
Soms is er gesproken informatie of documentatie beschikbaar die kan wijzen op het gebruik van asbest. Dit kan bijvoorbeeld uit eerdere inventarisaties of bouwhistories komen. Zodra er twijfel bestaat, is het verstandig om een deskundige in te schakelen.
Wanneer is Verwijdering van Asbest Dakbeschot Verplicht?
De verwijdering van asbest is niet altijd verplicht, maar onder bepaalde omstandigheden is het wettelijk geregeld. In de praktijk hangt de noodzaak van verwijdering af van de staat van het materiaal, de toegankelijkheid en de geplande werkzaamheden. De volgende regels zijn van toepassing:
Verwering en beschadiging
Wanneer asbestmateriaal verweerd is of beschadigd, kan het gevaarlijk worden. In dit geval is verwijdering vaak verplicht om te voorkomen dat vezels in de lucht komen. Een losgebonden asbest dakbeschot is bijvoorbeeld een duidelijke aanwijzing voor de noodzaak van verwijdering.Renovaties en verbouwingen
Bij renovaties of verbouwingen zoals het plaatsen van een dakkapel is het vaak verplicht om een asbestinventarisatie uit te voeren. Als asbest aanwezig is, moet het worden verwijderd of veilig gemaakt. Dit is geregeld in bijlage XIIIa van de Arbeidsomstandighedenregeling.Verplichte veiligheid
Een asbest dakbeschot mag alleen worden verwijderd door gecertificeerde vakspecialisten. Dit is wettelijk geregeld vanwege de risico’s op volksgezondheid. Het verwijderen van asbest is vakwerk dat niet zelf uitgevoerd mag worden. Bij onvoorzichtig werk kan gezondheidsschade ontstaan.
Stappen bij de Verwijdering van Asbest Dakbeschot
De verwijdering van asbest dakbeschot is een complexe procedure die strikt volgens wet- en regelgeving moet worden uitgevoerd. De volgende stappen zijn typisch onderdeel van de procesketen:
1. Asbestinventarisatie
Voorafgaand aan de verwijdering moet een asbestinventarisatie worden uitgevoerd door een gecertificeerde deskundige. Hierbij wordt bepaald of er asbest aanwezig is, hoeveel en welk type asbest het is. De inventarisatie is essentieel om te bepalen of het materiaal veilig is of verwijdering nodig is.
2. Beoordeling van het Risico
Na de inventarisatie wordt beoordeeld of verwijdering nodig is of of het materiaal veilig kan blijven. Bij losgebonden asbest is verwijdering meestal verplicht. De beoordeling houdt rekening met de toestand van het materiaal en de omgeving.
3. Verwijdering of Afdekking
Als verwijdering nodig is, wordt het asbest dakbeschot verwijderd. Als het veilig kan blijven, kan het worden afgedekt met een permanente laag isolatie of een ander materiaal. Afdekking is een alternatieve methode die soms wordt gekozen om kosten te besparen of bij ontoegankelijke locaties.
4. Afvoer en Verwerking
Het verwijderde asbestmateriaal moet op een veilige manier worden opgeslagen en afgevoerd naar een speciaal afvalverwerkingsbedrijf dat gecertificeerd is voor asbestafval. Dit is een cruciale stap om verder verspreiding van asbestvezels te voorkomen.
5. Nacontrole
Na de verwijdering wordt er een nacontrole uitgevoerd om te verifiëren dat het werk volgens de regels is uitgevoerd en dat er geen asbestvezels in de lucht zijn aanwezig. De nacontrole is een onderdeel van de regelgeving en moet door een gecertificeerde deskundige worden uitgevoerd.
Alternatieven en Saneringsopties
Als asbest dakbeschot niet moet worden verwijderd, zijn er alternatieven beschikbaar om het veilig te maken. Deze alternatieven zijn vaak aantrekkelijk vanwege de lage kosten en eenvoud van uitvoering. De belangrijkste saneringsopties zijn:
Afdekking
Bij deze methode wordt het asbest dakbeschot permanent afgedekt met een andere laag materiaal, zoals isolatie of een ander dakbeschot. Afdekking is geschikt voor stabiele en niet-beschadigde asbestmateriaal. Het is een minder ingrijpende optie dan verwijdering.Stabilisatie
Bij stabilisatie wordt het asbestmateriaal met een speciale lijm behandeld om te voorkomen dat vezels loskomen. Dit is een tijdelijke oplossing en vereist periodieke controles.Verwijdering
Verwijdering is de meest effectieve en definitieve oplossing. Het is echter ook de duurste en meest complexe methode. Verwijdering is vaak verplicht bij renovaties of verbouwingen.
Kosten en Praktische Overwegingen
De verwijdering van asbest dakbeschot is een kostbaar proces dat in vele gevallen niet kan worden uitgevoerd zonder professionele hulp. De kosten zijn hoofdzakelijk arbeidskosten, met daarnaast kosten voor het afvoeren en verwerken van het asbestmateriaal.
Het is verstandig om meerdere offertes aan te vragen bij gecertificeerde asbestsaneringsbedrijven. Hierbij is het belangrijk om niet alleen te vergelijken op prijs, maar ook op het inhoudelijke aanbod en de ervaring van de aannemer. Een dakkapelproject bijvoorbeeld vereist niet alleen de verwijdering van asbest, maar ook het vervangen van het dakbeschot en de dakbedekking. Het is daarom verstandig om een aannemer te kiezen die deze werkzaamheden volledig kan uitvoeren.
Daarnaast is het verstandig om het vervangen van een asbestdak op te nemen in de planning van het onderhoud van de woning. Als het budget nu niet toelaat om het dak te vervangen, is het verstandig om alvast te beginnen met sparen en een tijdsplan op te stellen.
Praktische Tips voor het Vervangen van Asbestdaken
Het vervangen van een asbestdak is een belangrijke keuze die zowel praktische als juridische overwegingen vereist. Hier zijn enkele praktische tips:
Check het bouwjaar
Als het dak voor 1993 is geplaatst, is er een hoge kans dat asbest aanwezig is. Dit is een belangrijk eerste stappenplan.Vraag een asbestinventarisatie aan
Voordat er werkzaamheden worden uitgevoerd, is het verstandig om een asbestinventarisatie aan te vragen bij een gecertificeerde deskundige. Dit voorkomt onnodige risico’s en kosten.Kies voor professionele hulp
Het verwijderen van asbest is vakwerk dat niet zelf uitgevoerd mag worden. Kies voor een gecertificeerd asbestsaneringsbedrijf dat ervaring heeft met dakkapellen en dakwerken.Overweeg samengewerkte oplossingen
Als er meerdere asbestdaken in de wijk zijn, kan het verstandig zijn om samen te werken bij de verwijdering. Dit kan leiden tot kostenbesparing en vereenvoudiging van regelwerk.Plan voor vervanging
Zorg ervoor dat het asbestdak niet alleen wordt verwijderd, maar ook vervangen door een duurzaam en veilig dakbeschot en dakbedekking. Overweeg materialen zoals OSB-platen of isolatiemateriaal.Maak een tijdsplan
Zorg dat de verwijdering en vervanging worden opgenomen in het onderhoudsplan van de woning. Dit helpt om langdurige risico’s te voorkomen.
Conclusie
Asbest in het dakbeschot is een bekend risico in oude woningen, vooral voor daken die zijn geplaatst voor 1993. Het verwijderen van asbest is niet alleen een technisch proces, maar ook een juridische en gezondheidsgerichte verplichting. Het is essentieel om een asbestinventarisatie uit te voeren en professionele hulp in te schakelen bij de verwijdering. Alternatieve saneringsopties zoals afdekking of stabilisatie zijn beschikbaar, maar deze zijn niet altijd geschikt of duurzaam. De verwijdering van asbest is een kostbaar proces dat professionele hulp vereist, maar het is een noodzakelijke maatregel om gezondheidsrisico’s te voorkomen. Voor renovaties of verbouwingen is het verstandig om rekening te houden met asbest en de wettelijke verplichtingen die hierbij horen. Door zorgvuldig te plannen en professionele hulp in te schakelen, kunnen eigenaars en aannemers veilig en legaal omgaan met asbest in het dakbeschot.