Het installeren van een brandveilige dakbedekking is een essentieel onderdeel van het ontwerp en de uitvoering van een veilig bouwwerk. Brandveiligheid speelt niet alleen een rol in noodgevallen, maar ook in het voldoen aan bouwvoorschriften en verzekeraarvereisten. In dit artikel bespreken we de belangrijkste richtlijnen, materialen en uitvoeringsaspecten voor brandveilige dakbedekking in Nederland. Op basis van de relevante normen en praktische toepassingen leggen we uit hoe een veilig dak kan worden geïnstalleerd, welke materialen geschikt zijn en welke aandachtspunten er zijn bij het ontwerp en onderhoud.
Wat betekent brandveiligheid voor dakbedekking?
Brandveiligheid van dakbedekking verwijst naar de mate waarin het dakbestand is tegen vlamoverdracht, vliegvuur en rookverspreiding. In Nederland gelden daarvoor specifieke bouwnormen en bouwvoorschriften, zoals de NEN 6050 en NEN 6063, die bepalen hoe dakbedekkingen moeten voldoen aan brandveiligheidseisen.
De NEN 6063 bepaalt of dakbedekkingen vliegvuurbestendig zijn, wat betekent dat ze niet gemakkelijk ontbranden bij blootstelling aan vlammen van buitenaf. De NEN 6050, daarentegen, richt zich op de uitvoering van de werken aan het dak, met een nadruk op het vermijden van het gebruik van open vuur in bepaalde zones, zoals in de buurt van gevels of hellende daken.
De brandklasse van een dakbedekking is een maat voor de mate van brandweerstand. De meest voorkomende klasse in Nederland is Euroklasse D, die als voldoende wordt beschouwd voor de meeste toepassingen. Voor risicogebouwen zoals scholen of ziekenhuizen gelden strengere eisen, zoals klasse C of B. De hoogste bescherming biedt klasse A, wat betekent dat het materiaal praktisch niet brandbaar is.
Belangrijke normen en voorschriften
NEN 6050: Brandveilig werken aan daken
De NEN 6050 is een essentieel kader voor het installeren van brandveilige dakbedekking. Deze norm legt uit hoe dakbedekkingssystemen moeten worden ontworpen, uitgevoerd en onderhouden om brandrisico’s te beperken. De NEN 6050 geldt voor nieuwbouw, renovatie en onderhoud van daken en bevat uitleg over het gebruik van open vuur in bepaalde zones.
In zones van 750 mm rondom gevels, hellende daken of overkragende bouwdelen is het gebruik van een brander of open vuur niet toegestaan. In deze zones dient gebruik te worden gemaakt van een hetelucht föhn of zelfklevende materialen. Dit is een cruciale aandachtspunt bij het installeren van bitumen- of EPDM-dakbedekking, waarbij vaak een brander wordt gebruikt voor het lassen van de randen.
De NEN 6050 benadrukt dat het ontwerp van het dak een belangrijke rol speelt in de brandveiligheid. Reeds in de ontwerfase dient een risico-inventarisatie te worden gemaakt, waaruit de juiste keuze van materialen en constructieve details volgt. Dit zorgt ervoor dat brandveiligheid niet alleen wordt belicht tijdens de uitvoering, maar ook in het ontwerp en ontwerpdetail.
NEN 6063: Vliegvuurbestendigheid van dakbedekking
De NEN 6063 bepaalt of dakbedekkingen vliegvuurbestendig zijn. Hierbij wordt gekeken naar het vermogen van de dakbedekking om vlammen van buitenaf te weer te houden. In Nederland is het vereist dat dakbedekkingen minimaal voldoen aan de eisen van deze norm.
Materiaalkeuzes zoals bitumen dakbedekking met minerale afwerking, EPDM en brandvertragende coatings voldoen vaak aan de eisen van de NEN 6063. De toepassing van deze materialen is van groot belang bij risicogebouwen of bij daken met extra risico’s, zoals zonnepanelen of andere dakopbouw.
Bouwbesluit en verzekeraarvereisten
Niet alleen de bouw- en installatienormen zijn van belang, ook het Bouwbesluit en eventuele vereisten van verzekeraars spelen een rol. Het Bouwbesluit legt uit dat dakbedekkingen voldoen aan minimale eisen voor brandveiligheid, afhankelijk van de functie van het gebouw. Zo gelden strengere eisen voor scholen, ziekenhuizen en kantoren dan voor bijvoorbeeld industriële gebouwen.
Daarnaast stellen verzekeraars steeds vaker eisen aan brandveiligheid, vooral bij daken met zonnepanelen of andere gevoelige constructies. Het installeren van een brandvertragende of brandweerstandige dakbedekking kan hierbij een belangrijke rol spelen om de verzekering niet te verliezen.
Brandveilige materialen voor dakbedekking
Bij de keuze van een brandveilige dakbedekking zijn er verschillende materialen beschikbaar die voldoen aan de normen en bouwvoorschriften. Hieronder geven we een overzicht van de meest gebruikte materialen en hun brandveiligheidskenmerken.
Bitumen dakbedekking
Bitumen dakbedekking is een traditioneel gebruikte materialkeuze die, afhankelijk van de uitvoering, voldoende brandveiligheid kan bieden. Bitumen dakbedekkingen met minerale afwerking of grafiettechnologie hebben een hogere brandweerstand dan standaard bitumen dakbedekkingen.
- Minerale afwerking: Bitumen dakbedekkingen met een minerale afwerking (zoals zand of granietkorrels) kunnen klasse B bereiken, wat een hoge brandvertraging betekent.
- Grafiettechnologie: Sommige bitumen systemen zijn uitgerust met een brandvertragende toplaag op basis van grafiet. Bij blootstelling aan hoge temperaturen zet het grafiet uit, waardoor een isolerende laag ontstaat die vlamoverdracht beperkt.
- Gemodificeerde bitumen: Gemodificeerde bitumen dakbedekkingen (zoals met SBS of APP-modificaties) hebben betere brandprestaties dan standaard bitumen en voldoen vaak aan Euroklasse D of hoger.
Een belangrijk aandachtspunt bij bitumen dakbedekking is dat de onderlagen en dampremmers ook voldoen aan brandnormen. Het complete daksysteem wordt beoordeeld, dus zelfs als de toplaag brandvertragend is, kunnen zwakke onderlagen de brandveiligheid negatief beïnvloeden.
EPDM-dakbedekking
EPDM (Ethyleen Propyleen Diëner) is een rubberachtige, elastische dakbedekking die vaak wordt gebruikt in platte of zwaar hellende daken. EPDM heeft goede brandeigenschappen en is geschikt voor gebruik in situaties waar brandweerstand belangrijk is.
- Brandweerstand: EPDM voldoet aan de eisen van de NEN 6063 en is vliegvuurbestendig. Het is echter belangrijk om te weten dat EPDM onder extreme hitte ook kan ontbranden. In de praktijk is EPDM echter een relatief brandvaste keuze.
- Installatie zonder open vuur: EPDM wordt geïnstalleerd met behulp van zelfklevende materialen of heetlijm, waardoor het gebruik van open vuur niet nodig is. Dit maakt EPDM geschikt voor zones waar het gebruik van een brander niet is toegestaan, zoals bij de NEN 6050.
- Brandvertragende coatings: Sommige EPDM-systemen kunnen worden uitgerust met brandvertragende coatings om extra brandveiligheid te bieden.
EPDM is dus een goede keuze voor brandveilige dakbedekking, met name wanneer het niet mogelijk is open vuur te gebruiken bij de installatie.
Grafiet-technologie en brandvertragende coatings
Nieuwe ontwikkelingen in brandvertragingstechnologie, zoals grafiet-technologie, worden steeds vaker toegepast in dakbedekking. Deze technologie is milieuvriendelijk en halogeenvrij, en biedt extra bescherming tegen vlamoverdracht.
- Grafiet-technologie: Deze technologie maakt gebruik van een speciale toplaag die bij blootstelling aan hoge temperaturen uitzet en een isolerende laag vormt. Hierdoor wordt vlamoverdracht en rookverspreiding sterk beperkt.
- Brandvertragende coatings: Deze coatings kunnen worden aangebracht op het dakoppervlak om de brandweerstand verder te verhogen. Ze zijn geschikt voor gebruik op bestaande daken die verbetering van de brandveiligheid nodig hebben.
Daken met grafiet-technologie of brandvertragende coatings voldoen vaak aan de hoogste eisen van de NEN 6063 en zijn geschikt voor toepassing in risicogebouwen of bij zonnepanelen.
Praktische aandachtspunten bij installatie
De installatie van brandveilige dakbedekking vereist niet alleen een juiste keuze van materialen, maar ook aandacht voor het ontwerp, de uitvoering en het onderhoud van het dak.
Ontwerp en materiaalkeuze
Het ontwerp van het dak speelt een grote rol in de brandveiligheid. In de ontwerfase dient een risico-inventarisatie te worden gemaakt, waaruit duidelijk wordt welke materialen en constructieve details geschikt zijn. Deze inventarisatie moet rekening houden met de functie van het gebouw, de omgeving en eventuele extra risico’s zoals zonnepanelen.
De keuze van het materiaal moet afhangen van de brandklasse die vereist is voor de toepassing. Zo is Euroklasse D voldoende voor woningen of kantoorgebouwen, terwijl openbare gebouwen klasse C of B vereisen.
Uitvoering van de dakbedekking
Tijdens de uitvoering van de dakbedekking zijn er een aantal belangrijke richtlijnen die moeten worden gevolgd:
- Gebruik van open vuur: In zones van 750 mm rondom gevels of hellende daken mag open vuur niet worden gebruikt. In deze zones dient gebruik te worden gemaakt van een hetelucht föhn of zelfklevende materialen.
- Brandwerende coatings en afdichtingen: Aanvullende bescherming kan worden geboden door het gebruik van brandwerende coatings en afdichtingsmaterialen in kritieke punten.
- Brandwerende coatings bij grote dakvlakken: Voor grote dakvlakken is het aan te raden om brandschotten of brandwerende coatings toe te passen om vlamoverdracht te beperken.
Onderhoud en inspectie
Onderhoud van de dakbedekking is essentieel voor het handhaven van brandveiligheid. Beschadigde of verouderde dakdelen moeten tijdig worden vervangen en het dak moet vrij worden gehouden van brandbaar afval zoals bladeren of takken.
- Regelmatige inspectie: Het is aan te raden om regelmatig een inspectie van het dak uit te voeren, vooral bij risicogebouwen of bij daken met zonnepanelen.
- Advies op maat: Voor een gedetailleerde inspectie en advies op maat kan contact worden opgenomen met een specialist die het complete daksysteem kan beoordelen.
Samenvatting
De installatie van een brandveilige dakbedekking is een belangrijk aspect van het ontwerp en de uitvoering van een bouwwerk. Door rekening te houden met de relevante bouwnormen, zoals de NEN 6050 en NEN 6063, en de juiste materialen te kiezen, kan het brandrisico worden beperkt. Materialen zoals bitumen dakbedekking met minerale afwerking, EPDM en dakbedekkingen met grafiet-technologie of brandvertragende coatings voldoen vaak aan de eisen van de normen en bieden goede brandveiligheid.
Bij de uitvoering is het belangrijk om richtlijnen te volgen rondom het gebruik van open vuur, het toepassen van brandwerende coatings en het uitvoeren van een grondige inspectie. Daarnaast speelt onderhoud een grote rol in het handhaven van de brandveiligheid van het dak.
Door deze richtlijnen en praktische tips te volgen, kunnen zowel bouwbedrijven als particuliere eigenaren ervoor zorgen dat hun dak aan de brandveiligheidseisen voldoet en zo bijdraagt aan de veiligheid van het gebouw en zijn gebruikers.