Asbest is een stof die vroeger veel gebruikt werd in de bouwsector vanwege zijn sterke eigenschappen, zoals brandbestendigheid en isolatie. Toch is asbest tegenwoordig verboden vanwege de gezondheidsrisico's die het met zich meebrengt. In vele oude woningen is asbest verwerkt in de dakbedekking en het dakbeschot. Deze situatie brengt zowel gezondheids- als juridische implicaties met zich mee, vooral bij renovatieprojecten zoals het plaatsen van een dakkapel. Dit artikel biedt een overzicht van de rol van asbest in dakbedekking, hoe asbest herkend kan worden, de risico’s die het met zich meebrengt, en wat er gedaan kan worden bij het vinden van asbest in een dak.
Wat is Asbest en Waarom is het Gevaarlijk?
Asbest is een natuurlijk voorkomend minerale vezel die in de bouw is gebruikt vanwege zijn duurzaamheid, lichtgewicht en isolerende eigenschappen. Tot eind jaren ’90 was het gebruik van asbest in bouwmateriaal nog toegestaan. Asbest bestaat uit microscopisch kleine vezels die bij beschadiging, verwering of bewerking in de lucht kunnen terechtkomen. Deze vezels zijn onzichtbaar voor het blote oog, maar kunnen bij inademing in het longweefsel terechtkomen, wat leidt tot ernstige aandoeningen.
De belangrijkste gezondheidsrisico’s die met asbestblootstelling gepaard gaan zijn:
- Asbestose: een chronische longaandoening die ontstaat door langdurige blootstelling aan asbestvezels.
- Longkanker: asbest is een bekende carcinogene stof die het risico op longkanker verhoogt.
- Mesothelioom: een zeldzame en agressieve vorm van kanker die specifiek wordt geassocieerd met asbestblootstelling.
Het gebruik van asbest in de bouw is daarom niet alleen een technisch, maar ook een maatschappelijk en juridisch belangrijk onderwerp. In Nederland is asbest sinds 1993 verboden in de bouw. Toch zijn er nog veel woningen in gebruik waarin asbest verwerkt is, met name in dakbedekkingen en dakbeschotten.
Asbest in Dakbeschot en Dakbedekking
Asbest dakbeschot is een materiaal dat tussen de dakplaten of dakpannen en de dakconstructie wordt gebruikt. Het zorgt ervoor dat de dakbedekking op zijn plaats blijft en biedt bovendien isolatie. In oudere huizen is in het dakbeschot vaak asbest verwerkt, ook wel eterniet genoemd. Asbesthoudend dakbeschot (onderdakplaat of dakbeschot) kan onder het dak van een pand gemonteerd zijn. In veel gevallen is het dakbeschot vanaf de zolder te zien. Echter is het ook mogelijk dat dakbeschot verborgen zit achter een laag isolatiemateriaal. In veel gevallen is dergelijk dakbeschot te herkennen aan de lichtgrijze kleur, maar er kan ook een laagje verf op zitten. Bij twijfel kunnen experts een sample van het dakbeschot nemen voor analyse.
Naast dakbeschot kan asbest ook aanwezig zijn in andere onderdelen van de dakconstructie, zoals bij dakramen, dakgoten en regenpijpen. Bij een dakraam kunt u asbest aantreffen in het plaatmateriaal, kit, coating en bitumen. Bij een dakgoot en regenpijp kunt u asbestcement (buis en vlakke plaat/bekleding) aantreffen.
Asbestvrije dakplaten zijn te herkennen aan een markering bestaande uit de letters NT plus 5 getallen. Dit NT-nummer is in de een-na-laatste golving gegraveerd. Ontbreekt dit NT-nummer dan kan er asbest in uw golfplaten aanwezig zijn. Leien en bitumen daken die voor 1993 geplaatst zijn kunnen asbest bevatten. In deze soorten dakbedekking is het asbest moeilijk te herkennen.
Hoe Herken je Asbest in Dakbeschot en Dakplaten?
Het herkennen van asbest in het dakbeschot of de dakbedekking is niet altijd eenvoudig. In sommige gevallen is het visueel duidelijk, maar in andere gevallen is een analysemethode nodig. Hieronder worden enkele kenmerken beschreven die kunnen wijzen op het gebruik van asbest in het dak:
Bouwjaar van de woning: Een belangrijk signaal is het bouwjaar van het dak. Asbest is in de meeste gevallen gebruikt in daken die voor 1993 zijn geplaatst. Vanaf 1993 is het gebruik van asbest in de bouw verboden. Als je woning ouder is dan 1993, is er een grotere kans dat asbest gebruikt is.
Uiterlijk van het dak: Een asbest dakbeschot kan herkend worden aan de platen van het dakbeschot. Deze platen zien er vaak uit als een grijze, harde plaat met een vezelachtige structuur. Dit betekent echter niet dat een plaat zonder deze kenmerken automatisch geen asbest bevat.
NT-nummer: Asbestvrije dakplaten hebben meestal een NT-nummer gegraveerd in de een-na-laatste golving. Als dit nummer ontbreekt, is er mogelijk asbest aanwezig.
Kenmerken van dakbedekking: Asbest kan ook in andere vormen van dakbedekking aanwezig zijn, zoals golfplaten, dakleien of bitumen. Deze materialen kunnen asbest bevatten, maar zijn moeilijk te herkennen visueel.
Inventarisatie: Bij twijfel is het verstandig om een asbestinventarisatie te laten uitvoeren door een gecertificeerde deskundige. Hierbij wordt bepaald of er asbest aanwezig is, hoeveel en welk type asbest het is.
Wanneer is Asbestverwijdering Verplicht?
Asbestverwijdering is niet altijd verplicht, maar in sommige gevallen is het wettelijk verplicht of aan te raden. Dit is bijvoorbeeld het geval bij renovatieprojecten zoals het plaatsen van een dakkapel. Wanneer asbest aanwezig is en de platen los of beschadigd zijn, is verwijdering verplicht. Ook wanneer asbest vrijkomt in de lucht of in de buurt van bewoonbare ruimtes, is verwijdering aan te raden.
De volgende situaties zijn vaak redenen voor asbestverwijdering:
Verwijdering bij renovatieprojecten: Bij projecten zoals het plaatsen van een dakkapel is het verplicht om te controleren of er asbest aanwezig is. Als dat het geval is en de platen los of beschadigd zijn, moet het asbest verwijderd worden.
Verwijdering bij verkoop van een woning: In sommige gevallen is asbestverwijdering verplicht bij de verkoop van een woning, vooral als de klant om gezondheidsredenen asbestvrije woningen voorkeur geeft.
Verwijdering bij beschadiging: Als asbestplaten beschadigd zijn, losliggen of verweren, is verwijdering verplicht om gezondheidsrisico’s te voorkomen.
Verwijdering bij veroudering: In oude woningen is asbest vaak verouderd en kan het vrijkomen in de lucht. In dat geval is verwijdering aan te raden.
Verwijdering van Asbestdakbeschot: Stappen en Aanbevelingen
Asbestverwijdering is een proces dat strikt gereglementeerd is. Het moet altijd worden uitgevoerd door een gecertificeerd asbestsaneringsbedrijf. De werkzaamheden moeten volgens de bepalingen in bijlage XIIIa van de Arbeidsomstandighedenregeling worden uitgevoerd, conform artikel 4.27 van de Arbeidsomstandighedenwet.
De volgende stappen zijn typisch voor een asbestverwijdering:
Asbestinventarisatie: Voorafgaand aan de verwijdering moet een asbestinventarisatie worden uitgevoerd door een gecertificeerde deskundige. Hierbij wordt bepaald of er asbest aanwezig is, hoeveel en welk type asbest het is.
Beoordeling van het Risico: Na de inventarisatie wordt beoordeeld of verwijdering nodig is of of het materiaal veilig kan blijven. Bij losgebonden asbest is verwijdering meestal verplicht.
Verwijdering of Afdekking: Als verwijdering nodig is, wordt het asbest dakbeschot verwijderd. Als het veilig kan blijven, kan het worden afgedekt met een permanente laag isolatie of een ander materiaal.
Afvoer en Verwerking: Het verwijderde asbestmateriaal moet op een veilige manier worden opgeslagen en afgevoerd naar een speciaal afvalverwerkingsbedrijf dat gecertificeerd is voor asbestafval.
Nacontrole: Na de verwijdering wordt er een nacontrole uitgevoerd om te verifiëren dat het werk volgens de regels is uitgevoerd en dat er geen asbestvezels in de lucht zijn aanwezig.
Alternatieven en Saneringsopties
Als asbest dakbeschot niet moet worden verwijderd, zijn er alternatieven beschikbaar om het veilig te maken. Deze alternatieven zijn bijvoorbeeld:
Afdekking: Asbest dakbeschot dat veilig blijft kan worden afgedekt met een permanente laag isolatie of een ander materiaal. Dit voorkomt dat vezels vrijkomen.
Vermijden van beschadiging: Als het asbest in goede staat is, is het aan te raden om het zo te laten, mits er geen risico op beschadiging is.
Inventarisatie en monitoring: Regelmatisch controleren op beschadiging is een alternatief wanneer verwijdering niet mogelijk is of niet gewenst is.
Zelf verwijderen (beperkt): In bepaalde gevallen mag asbest verwijderd worden door de eigenaar zelf, maar dit is enkel toegestaan bij kleinere daken en onder strikte voorwaarden.
Asbestdak Verwijderen: Kostprijsindicatie
De kosten voor het verwijderen van asbest dakbeschot hangen voornamelijk af van het aantal vierkante meters aan asbest dat verwijderd moet worden. De kosten zijn hoofdzakelijk arbeidskosten en afvoerkosten. Hieronder volgt een indicatieve tabel van de verwijderingskosten:
| Aantal m² | Kosten |
|---|---|
| 10 m² | € 700 |
| 20 m² | € 800 |
| 30 m² | € 875 |
| 40 m² | € 925 |
Let op: Dakbeschot of andere asbesthoudende toepassingen komen niet in aanmerking voor subsidies. De subsidie voor asbestdak verwijderen bedraagt € 4,50 per m² verwijderd asbest dak met een maximum van € 25.000 per adres. De subsidie moet binnen 6 maanden na de uitvoering van de verwijdering worden aangevraagd.
Tips voor Asbestdak Verwijderen
Het verwijderen van asbestdak is een belangrijke beslissing, en het is verstandig om goed voorbereid te zijn. Hieronder volgen enkele tips:
Check of je gaat verhuizen of verbouwen: Dit is een goed moment om het dak te checken op asbest en te vervangen.
Dakleien, bitumen of een groot dak met golfplaten moet je deskundig laten verwijderen.
Een klein dak met geschroefde golfplaten mag je onder strikte voorwaarden zelf verwijderen.
Zijn er meer asbestdaken in de wijk? Kijk of je de daken samen kunt laten vervangen, dat scheelt in regelwerk en is soms ook goedkoper.
Neem het vervangen van je asbestdak op in de planning van onderhoud aan je woning. Heb je nu het geld niet? Begin dan alvast met sparen.
Meer weten over de risico’s van asbest? Lees meer over asbestrisico’s.
Ga je klussen of verbouwen in huis? Check van tevoren of er asbest in of om jouw huis zit.
Asbest in Nieuwe Dakbedekking
Hoewel asbest in de bouw sinds 1993 verboden is, is het belangrijk om te weten dat asbest niet in alle vormen van dakbedekking verwerkt kan zijn. Op de meeste woonhuizen in Nederland ligt géén asbest. Het zit níét in gewone dakpannen en ook niet in rieten daken. Toch is het verstandig om bij het plaatsen van een nieuwe dakbedekking of bij een renovatieproject te controleren of er asbest aanwezig is, vooral bij oudere woningen.
Conclusie
Asbest in dakbedekking en dakbeschot is een serieus onderwerp dat zowel gezondheidsrisico’s als juridische verplichtingen met zich meebrengt. Het herkennen van asbest is niet altijd eenvoudig, maar het bouwjaar van het dak, het uiterlijk van de platen en een NT-nummer kunnen indicatoren zijn. Asbestverwijdering is in sommige gevallen verplicht, en dit moet altijd uitgevoerd worden door een gecertificeerd asbestsaneringsbedrijf. Het is verstandig om een asbestinventarisatie te laten uitvoeren en de verwijderingsstappen te volgen om veiligheid te garanderen. Tijdens renovatieprojecten zoals het plaatsen van een dakkapel is het belangrijk om asbest te controleren, omdat dit onder bepaalde omstandigheden verplicht verwijderd moet worden. Asbest is een gevaarlijke stof, maar met de juiste informatie en procedures kan het veilig omgaan met asbest worden geregeld.