Regenwaterrecuperatie is tegenwoordig een steeds populaire keuze voor zowel nieuwbouw als renovatieprojecten. Door regenwater op te vangen en opnieuw te gebruiken, kunnen huiseigenaren hun waterverbruik verminderen, hun energiekosten verlagen en bijdragen aan een duurzamere leefomgeving. Maar voor dat regenwater effectief kan worden opgevangen en verwerkt, is het van groot belang dat de dakbedekking daarvoor geschikt is.
Dit artikel geeft een overzicht van de principes van regenwaterrecuperatie, de rol van de dakbedekking in dit proces, en de materialen die het beste geschikt zijn voor het opvangen van regenwater. Daarnaast worden de technische aspecten, zoals filters, pompinstallaties en opslag, besproken. Tenslotte wordt ingegaan op het gebruik van groendaken en retentiedaken als slimme alternatieven voor traditionele oplossingen.
Wat is regenwaterrecuperatie?
Regenwaterrecuperatie is het proces waarbij regenwater opgevangen wordt, opgeslagen en verder gebruikt voor niet-drankwaterdoeleinden zoals het spoelen van de wc, het wassen in de wasmachine en het besproeien van de tuin. Deze praktijk draagt bij aan het verlagen van het gebruik van drinkwater en het verminderen van de waterfactuur. Daarnaast kan regenwater, dat zacht is en weinig kalk bevat, ook het levensduur van apparaten en leidingen verlengen.
Het proces is relatief eenvoudig: regenwater valt op het dak, wordt via afvoerpijpen en gootstelsels verzameld en terecht in een regenwaterput of -tank. Een filter verwijdert grof materiaal zoals bladeren en stof, waarna een pomp het water transporteert naar de gewenste toepassing.
Rol van de dakbedekking in regenwaterrecuperatie
De keuze van de dakbedekking speelt een cruciale rol in de kwaliteit en hoeveelheid opgevangen regenwater. Niet alle dakbedekkingen zijn geschikt voor regenwaterrecuperatie. Sommige materialen kunnen namelijk stoffen of mineralen afgeven die het water ongeschikt maken voor hergebruik. Daarnaast heeft de pH-waarde van de dakbedekking invloed op de kwaliteit van het regenwater. Een neutrale pH-waarde wordt daarom aanbevolen.
De volgende punten zijn belangrijk bij de keuze van een geschikte dakbedekking:
- Geen vervalsing van regenwater: De dakbedekking moet zodanig zijn dat het geen schadelijke stoffen of mineralen vrijgibt die het water verontreinigen.
- Zachte opbouw: Dakbedekkingen die zacht water leveren (zoals bitumineuze dakbanen) zijn voorkeurwaardig.
- Filtering: Een goed functionerend filtersysteem is nodig om grof materiaal uit het water te verwijderen.
- Duurzaamheid: De materialen moeten sterk en lichtstabil genoeg zijn om langdurig te functioneren.
Een PH-neutrale dakbedekking, zoals de bitumineuze dakbanen van Derbigum Aquatop, is een geschikte keuze. Deze dakbanen hebben een composiet polyester/glasvlies-wapening en een afwerkingslaag in acryl die de natuurlijke eigenschappen van regenwater behoudt. Dit werd gecertificeerd door het CEBEDEAU-instituut.
Materialen voor regenwaterrecuperatie
Er zijn verschillende materialen geschikt voor regenwaterrecuperatie. De keuze hangt af van de soort dak (plat of hellend), de gewenste toepassing van het regenwater en de duurzaamheidseisen.
1. Bitumineuze dakbanen
Bitumineuze dakbanen, zoals Derbigum Aquatop, zijn een populaire keuze voor regenwaterrecuperatie. Ze zijn waterdicht, duurzaam en produceren neutrale pH-waarden. Dit maakt het water geschikt voor hergebruik. De unieke acryllaag zorgt ervoor dat het regenwater vrij van verontreinigingen blijft.
2. Kunststof dakbanen
Kunststof dakbanen zoals Vaeplan zijn ook geschikt voor regenwaterrecuperatie. Zij hebben zelfs een drinkwaterattest van het Duitse Nehring Institut. Deze dakbanen zijn ideaal voor projecten waarbij extra kwaliteitsborging gewenst is.
3. Gekleurde leislagen
Voor wie meer kleur op het dak wil, zijn er opties zoals Derbicolor FR. Deze dakbanen bevatten een gekleurde leislag en zijn eveneens geschikt voor regenwaterrecuperatie.
Technische aspecten van regenwaterrecuperatie
Naast de keuze van de dakbedekking zijn er een aantal technische aspecten die cruciaal zijn voor een efficiënt regenwaterrecuperatiesysteem.
1. Filters
Een zelfreinigend filter is essentieel om het regenwater schoon te houden. Het verwijdert bladeren, stof en andere vaste deeltjes voordat het water in de regenwaterput terechtkomt. Zo voorkomt men verstoppingen en verontreiniging van het opgeslagen water.
2. Pompinstallatie
Een pomp is nodig om het opgeslagen regenwater naar de gewenste toepassing te transporteren. De pomp moet voldoen aan de vereisten van de toepassing (bijvoorbeeld wc-spoelen of wasmachine). De pompinstallatie dient bovendien energie-efficiënt te zijn en regelbaar om energieverbruik te beperken.
3. Opslag
Het opslagmedium is meestal een regenwaterput of -tank. Deze kan gemaakt zijn van beton, plastic of staal. De grootte van de tank hangt af van het oppervlak van het dak en de verwachte hoeveelheid regenval. Het is aan te raden om de tank zodanig te plaatsen dat het water makkelijk toegankelijk is voor onderhoud.
Groendaken en regenwaterrecuperatie
Groendaken, zoals sedumdaken, zijn een populaire keuze in de huidige bouwpraktijk. Deze daken hebben de voordelen van isolatie, vermindering van de stadswoestijn-gevoel en regenwaterbeheer. Sedumdaken kunnen ongeveer 50% van het regenwater opnemen en later via verdamping weer teruggeven aan de atmosfeer. Dit ontlast het rioleringssysteem en vermindert het risico op wateroverlast.
Een groendak kan dus worden gecombineerd met regenwaterrecuperatie. Het regenwater dat niet door de planten wordt geabsorbeerd, kan worden opgevangen en gebruikt voor toepassingen zoals toiletspoeling of tuinwatering. Het voordeel van een sedumdak in vergelijking met intensieve daktuinen is dat het meer regenwater overlaat voor hergebruik.
Retentiedaken: een slimme aanpak
Een retentiedak is een type dak dat regenwater tijdelijk opslaat en gecontroleerd afvoert. Dit helpt bij het beheersen van piekbelasting tijdens hevige buien en vermindert het risico op wateroverlast. Retentiedaken zijn een sleutelrolspeler in het ontwikkelen van klimaatbestendige steden.
Voordelen van een retentiedak:
- Wateroverlast voorkomen: Het tijdelijke opslaan van regenwater ontlast het rioleringssysteem.
- Duurzaam waterbeheer: Het systeem draagt bij aan een duurzame leefomgeving.
- Combinatie met groen of energieopwekking: Retentiedaken kunnen worden gecombineerd met groendaken of zonnepanelen.
Voorbeelden van retentiedaksystemen:
- Optigrün Retentiedak WRB: Deze systemen zijn geschikt voor waterberging en voldoen aan de Vakrichtlijn Gesloten Dakbedekking.
- Derbigum Retentiedak: Deze oplossingen zijn gecertificeerd en kunnen worden afgestemd op de specifieke eisen van een project.
Een mooi voorbeeld is het retentiedak op het congres- en concertgebouw De Doelen in Rotterdam. Hier wordt regenwater opgevangen en gecontroleerd afgevoerd, wat bijdraagt aan een klimaatbestendige oplossing.
Uitvoering van een regenwaterrecuperatiesysteem
Bij de uitvoering van een regenwaterrecuperatiesysteem zijn enkele belangrijke stappen te onderscheiden:
- Inspectie en keuze van de dakbedekking: Het dak moet voorzien worden van een geschikte dakbedekking die het regenwater niet verontreinigt.
- Installatie van goot- en afvoersystemen: Deze moeten zorgvuldig gelegd worden om lekken en verstoppingen te voorkomen.
- Aansluiting op regenwaterput of -tank: De afvoerpijpen sluiten aan op een regenwaterput, waar het water tijdelijk opgeslagen wordt.
- Installatie van pomp en filter: Deze zorgen voor zuiver en betrouwbaar water.
- Toepassing van regenwater: Het water wordt gebruikt voor toiletspoeling, wasmachine of tuinwatering.
- Onderhoud: Regelmatig onderhoud is nodig om de efficiëntie van het systeem te waarborgen.
Keuze tussen plat en hellend dak
Zowel platte als hellende daken zijn geschikt voor regenwaterrecuperatie. Platte daken zijn vaak voordeliger vanwege hun grotere oppervlakte en eenvoudiger afvoersystemen. Hellende daken vereisen daarentegen meestal een goed functionerend gootsysteem om het regenwater efficiënt op te vangen.
Bij een sedumdak, ongeacht de hellingsgraad, kan regenwaterrecuperatie worden toegepast. De vegetatie op het dak zuigt een deel van het water op, maar het overige water zakt door het dakpakket en komt uiteindelijk in de afvoer terecht.
Conclusie
Regenwaterrecuperatie is een slimme, duurzame oplossing voor zowel nieuwbouw als renovatieprojecten. Het helpt bij het verlagen van de waterfactuur, verlengt de levensduur van apparaten en draagt bij aan een betere waterbeheerstrategie. De keuze van de dakbedekking is essentieel voor de kwaliteit en hoeveelheid opgevangen water. Bitumineuze en kunststof dakbanen zijn geschikt voor dit doel, evenals groendaken en retentiedaken.
Bij de uitvoering van een regenwaterrecuperatiesysteem zijn technische aspecten zoals filtering, pompinstallatie en opslag belangrijk. Het is raadzaam om advies in te winnen bij een professional om ervoor te zorgen dat het systeem efficiënt en betrouwbaar werkt.