Wanneer het gaat om energiebesparing en duurzaam wonen, speelt dakisolatie een cruciale rol. Het dak is namelijk een van de belangrijkste warmtebruggen in een woning en kan tot 35% van de warmte verliezen. Isolatie op de dakbedekking, ook wel bekend als isolatie aan de buitenzijde van het dak, is een effectieve methode om dit warmteverlies te verminderen. In dit artikel bespreken we de constructieve opbouw, mogelijke materialen, voordelen en nadelen, en waarom het verstandig is om deze klus aan een professional te overlaten.
Wat is isolatie op de dakbedekking?
Isolatie op de dakbedekking betreft het aanbrengen van isolatiemateriaal op de buitenzijde van het dak, bovenop de bestaande dakbedekking. Dit vormt een zogenaamde "omgekeerde dakconstructie", waarin het isolatiemateriaal zich bovenop de dakbedekking bevindt, in tegenstelling tot een klassieke "warm dakconstructie", waarin het isolatiemateriaal zich onder de dakbedekking bevindt.
Deze methode is vooral geschikt voor platte daken of dakkapellen. In dit geval moet het dak worden voorzien van een dampremmende laag, gevolgd door de isolatie en een nieuwe waterdichte laag. De isolatie wordt meestal ondersteund met een ballastlaag, zoals grind of tegels.
Voordelen van isolatie op de dakbedekking
- Goede thermische isolatie: Door de isolatie bovenop de dakbedekking aan te brengen, is het mogelijk om een hoge isolatiedikte te verkrijgen zonder de binnenruimte te beïnvloeden.
- Besparing op energie: Volgens meerdere bronnen kan het isoleren van het dak tot honderden euro’s per jaar besparen in energiekosten.
- Duurzame keuze: Vooral bij het gebruik van milieuvriendelijke materialen, zoals EPDM, is deze methode duurzaam en heeft het een lagere CO₂-voetafdruk.
- Lange levensduur: De juiste keuze van dakbedekking en isolatiemateriaal zorgt voor een langdurige, betrouwbare isolatielaag.
Constructieve opbouw van een geïsoleerd dak
De opbouw van een geïsoleerd dak dat geïsoleerd is op de dakbedekking verschilt per type dak. Voor zowel schuine daken als platte daken is een bepaalde constructieve opbouw nodig om te zorgen voor een goed resultaat en om vochtproblemen te voorkomen.
1. Schuin dak – isolatie aan de buitenzijde
Bij het isoleren van een schuin dak aan de buitenzijde wordt het isolatiemateriaal aangebracht op het dakbeschot, onder de dampremmende laag. Vervolgens wordt een waterdichte laag en een nieuwe dakbedekking aangebracht.
- Voorwaarden: Dit is enkel mogelijk als het dakbeschot in goede staat is.
- Nadeel: Deze methode is minder efficiënt dan een naadloze isolatielaag.
- Constructie: Het dak wordt hoger. De dakrand moet minstens 10 cm hoog zijn om de isolatie en de ballastlaag te kunnen plaatsen.
2. Plat dak – isolatie aan de buitenzijde
Bij een plat dak wordt eerst de bestaande dakbedekking verwijderd (indien nodig). Daarna wordt een dampremmende laag aangebracht, gevolgd door isolatiemateriaal en tenslotte een nieuwe waterdichte laag en ballastlaag.
- Voorwaarden: De bestaande dakbedekking moet in goede staat zijn of kan als dempremmende laag dienen.
- Voordelen: Deze methode zorgt voor een naadloze en efficiënte isolatielaag.
- Constructie: De dakranden en aansluitingen moeten aangepast worden aan de nieuwe hoogte van het dak.
3. Zoldervloer isoleren
Als alternatief voor het isoleren van het dak, is het ook mogelijk om de zoldervloer te isoleren, mits de zolder niet verwarmd wordt.
- Voorwaarden: De zolder moet niet als leefruimte dienen.
- Voordelen: De stookkosten kunnen lager liggen, en het isoleren van de zoldervloer is meestal goedkoper en eenvoudiger dan het isoleren van het dak.
- Nadeel: Het werkt alleen als de zolder niet verwarmd wordt.
Welke isolatiematerialen zijn geschikt?
Bij de keuze van isolatiematerialen voor isolatie op de dakbedekking is het belangrijk om te rekening te houden met de eigenschappen van het materiaal, zoals vochtbestendigheid, warmte-isolatie en duurzaamheid.
1. XPS (geëxtrudeerd polystyreenschuim)
- Voordelen: Vochtbestendig, hoge isolatiewaarde, licht en makkelijk verwerkt.
- Nadelen: Niet milieuvriendelijk, maar geschikt voor platte daken waar een hoge vochtbestendigheid nodig is.
- Toepassing: Ideaal voor gebruik op platte daken, waarbij de isolatie bovenop de dakbedekking wordt aangebracht.
2. EPDM (synthetisch rubber)
- Voordelen: Milieuvriendelijk, lange levensduur (tot 20 jaar), makkelijk herbruikbaar.
- Nadelen: Dikte is lager dan bitumen, maar de levensduur is aanzienlijk hoger.
- Toepassing: Voor een dakkapel of plat dak is EPDM een betere keuze dan bitumen, ook vanwege de lagere milieubelasting.
3. Bitumen
- Voordelen: Goedkoop en makkelijk verkrijgbaar.
- Nadelen: Hoge milieubelasting, korte levensduur (5-10 jaar), niet herbruikbaar.
- Toepassing: Niet de beste keuze voor milieuvriendelijke oplossingen.
4. Minerale wol
- Voordelen: Goede isolatie, milieuvriendelijk en herbruikbaar.
- Nadelen: Niet geschikt voor gebruik bovenop de dakbedekking vanwege vochtgevoeligheid.
- Toepassing: Ideaal voor binnenisolatie, maar niet geschikt voor gebruik op de dakbedekking.
Voordelen en nadelen van isolatie op de dakbedekking
Voordelen:
- Hoog warmtebesparing: Het dak is een van de belangrijkste warmteverliezers in een woning. Een goed geïsoleerd dak kan tot 35% van de warmteverliezen verminderen.
- Duurzame keuze: Door het gebruik van milieuvriendelijke materialen wordt de CO₂-voetafdruk van het huis verkleind.
- Lange levensduur: Correct aangebrachte isolatie op de dakbedekking levert een langdurige isolatie, zonder bijkomende onderhoudskosten.
- Geen invloed op binnenruimte: Aangezien de isolatie op de buitenzijde van het dak wordt aangebracht, is er geen invloed op de binnenruimte.
Nadelen:
- Risico op vochtproblemen: Als de isolatie niet correct wordt aangebracht, kan er sprake zijn van vocht, schimmel of houtrot.
- Hoogteverhoging van het dak: De constructie kan hoger worden, wat aandacht vraagt voor de dakranden en aansluitingen.
- Hoog professioneel inzet: Dit is geen klus voor de DIY-er. Alleen een deskundige aannemer of isolatiebedrijf kan dit veilig en efficiënt uitvoeren.
- Kosten: De investering kan aanzienlijk zijn, vooral als ook de dakbedekking moet worden vervangen.
Waarom het beter is om een professional in te schakelen
Hoewel het voor sommige mensen verleidelijk is om het zelf te doen, is het aan te raden om isolatie op de dakbedekking door een professional te laten uitvoeren. Dit heeft te maken met het risico op vochtproblemen, schimmel en eventuele schade aan de dakconstructie.
- Vochtproblemen: Bij verkeerd aangebrachte isolatie kan vocht zich accumuleren in de dakconstructie, wat leidt tot schimmel en houtrot.
- Duurzame uitvoering: Een professional kent de juiste materialen en technieken om een langdurige en efficiënte isolatie te garanderen.
- Veiligheid: Het werken op daken is gevaarlijk en vereist veiligheidsmaatregelen die een professional kent en uitvoert.
Wanneer is isolatie op de dakbedekking aan te raden?
Isolatie op de dakbedekking is vooral geschikt in de volgende gevallen:
- Wanneer de dakbedekking wordt vernieuwd: Dit is het gunstigste moment om ook isolatie toe te voegen. Het bespaart kosten en tijd.
- Wanneer het dak al in goede staat is: Als de bestaande dakbedekking nog in goede staat is, kan deze worden gebruikt als dempremmende laag.
- Wanneer je een plat dak of dakkapel hebt: Voor deze typen daken is het aan te raden om isolatie aan de buitenzijde aan te brengen.
- Wanneer je energiebesparing wilt bereiken: Een goed geïsoleerd dak is essentieel voor een duurzaam en energiezuinig huis.
Het verbeteren van bestaande dakisolatie
Niet alle woningen zijn goed geïsoleerd. Veel schuine en platte daken hebben een matige isolatie of voldoen niet meer aan moderne eisen. Het verbeteren van bestaande dakisolatie is zinvol, ook al is de besparing lager dan bij een volledig nieuwe isolatie.
- Reden: Het bereidt het huis voor op wonen zonder aardgas. Tussen nu en 2050 wordt overgeschakeld van aardgas op warmtepompen of warmtenetten.
- Kosten: Het verbeteren van de isolatie kost ongeveer evenveel als het isoleren van een ongeïsoleerd dak.
- Resultaat: Het zorgt voor een beter comfort, minder warmteverlies en lagere energiekosten.
Conclusie
Isolatie op de dakbedekking is een effectieve en duurzame methode om warmteverliezen te verminderen en energie te besparen. Het biedt een hoge thermische isolatie zonder bijkomende invloed op de binnenruimte. De juiste keuze van isolatiematerialen, zoals XPS of EPDM, en een professionele uitvoering zijn essentieel om vochtproblemen te voorkomen.
Het is verstandig om dit soort werkzaamheden aan een deskundige aannemer of isolatiebedrijf te overlaten, omdat het technisch complex is en risico’s met zich meebrengt. Bovendien is het een investering in het toekomstige comfort en duurzaamheid van de woning.
Bij een bestaand dak is het aan te raden om de isolatie te verbeteren, vooral als het huidige niveau niet voldoet aan moderne eisen. Dit is niet alleen een financieel verstandige keuze, maar ook een verantwoorde keuze voor het milieu.