Inleiding
Een energielabel is tegenwoordig een essentieel document bij de verkoop of verhuur van woningen en gebouwen in Nederland. Het geeft een overzicht van de energieprestatie van een woning of utiliteitsgebouw, en helpt zowel eigenaren als huurders om inzicht te krijgen in de energiezuinigheid en eventuele verbetermogelijkheden. Het energielabel bestaat uit een letter van A++++ (zeer energiezuinig) tot en met G (minst energiezuinig) en bevat bovendien gedetailleerde informatie over de bouwconstructie, installaties en mogelijke maatregelen voor verduurzaming.
Deze artikelen geven een overzicht van het energielabel, de voordelen ervan, het proces van aanvragen en uitvoeren, en de rol van energieadviseurs. Verder wordt ingegaan op de toegankelijkheid van energielabels voor eigenaren, huurders en erfgenamen, en op de regelgeving rondom energieprestaties. Het doel is om een duidelijk en overzichtelijk kader te bieden voor iedereen die betrokken is bij woningbouw, renovatie of vastgoed.
Wat is een energielabel?
Het energielabel is een officieel document dat een beoordeling geeft van de energieprestatie van een woning of gebouw. Het label bestaat uit een klasse (letter A t/m G), waarbij A staat voor het meest energiezuinige gebouw en G voor het minst efficiënte. Buiten de klasse bevat het energielabel uitgebreide informatie over de constructie, isolatie, verwarming, ventilatie en warmwaterinstallaties van het pand.
Het document helpt gebruikers om te begrijpen waar het gebouw al goed op scoort en waar verbeteringen mogelijk zijn. Bovendien worden concrete verduurzamingsmaatregelen genoemd, die aantonen hoe het energiegebruik verder kan worden verlaagd. Voor woningen die te koop of te verhuur zijn, is het energielabel verplicht sinds 2021. Dit betekent dat eigenaars verplicht zijn om een erkend energieadviseur in te schakelen voor een inspectie en het opstellen van het label.
Een energielabel is niet alleen bedoeld voor potentiële kopers of huurders, maar ook als uitgangspunt voor renovatieprojecten. Het biedt duidelijke richtlijnen over mogelijke investeringen in isolatie, warmtepompen of zonnepanelen. Het label is dus zowel informatief als functioneel, met het doel om energiezuinigheid te bevorderen en de leefbaarheid van een woning te verbeteren.
Het proces van het aanvragen van een energielabel
Het proces van het aanvragen van een energielabel omvat verschillende stappen, vanaf het moment dat de eigenaar besluit om een label aan te vragen, tot het moment dat het document wordt uitgereikt. Voor eigenaren, huurders en erfgenamen zijn er verschillende manieren om een energielabel te verkrijgen, afhankelijk van de situatie.
Stap 1: Controleer of het pand al een geldig energielabel heeft
Vooraf aan het aanvragen is het raadzaam om te controleren of het pand al een geldig energielabel heeft. Voor particuliere woningen is het energielabel beschikbaar via MijnOverheid.nl. Voor zakelijke gebouwen kan het label worden opgevraagd via ep-online.nl. Als het energielabel al aanwezig is, kan het worden gedownload en gedeeld met kopers, huurders of andere betrokkenen.
Stap 2: Zoek een erkend energieadviseur
Als het energielabel niet aanwezig is of verlopen is, dient een huiseigenaar een erkend energieadviseur in te schakelen. Deze adviseurs zijn gecertificeerd en erkend door de overheid. De eigenaar kan meerdere offertes aanvragen bij verschillende adviseurs om de beste prijs en service te verkrijgen. De gemiddelde kosten voor een woning ligt rond de €300.
Stap 3: Afspraak maken voor de woningopname
De energieadviseur maakt een afspraak voor een woningopname. Tijdens deze opname beoordeelt de adviseur de constructie, isolatie, verwarming en ventilatie van de woning. De adviseur moet daarbij aanwezig zijn bij de eigenaar en heeft eventuele bouwtekeningen of facturen nodig voor het beoordelen van eventuele verbetermaatregelen.
Stap 4: Opstellen van het energielabel
Na de woningopname verwerkt de adviseur de data in een rekenprogramma om de energieprestatie te berekenen. De adviseur registreert deze prestatie en stelt het energielabel vast. Vervolgens wordt het energielabel elektronisch uitgereikt aan de eigenaar via e-mail. Het label is meestal meer dan 10 pagina’s lang en bevat gedetailleerde informatie over de prestaties en mogelijke verbeteringen.
Wat gebeurt er tijdens de woningopname?
Tijdens de woningopname beoordeelt de energieadviseur verschillende aspecten van de woning die bepalen hoeveel energie het pand verbruikt. Deze aspecten omvatten:
- Isolatie: De adviseur inspecteert de isolatie van de muren, vloeren, daken en ramen. Dit geeft informatie over hoe goed het pand beschermd is tegen warmteverlies.
- Verwarming: De CV-ketel, warmtepomp of andere verwarmingsinstallaties worden beoordeeld op efficiëntie en leeftijd.
- Ventilatie: De ventilatieinstallatie en luchtdoorstroming in het pand worden gecontroleerd.
- Warmwaterinstallatie: De manier waarop warm water wordt opgewarmd en geleverd wordt beoordeeld.
- Zonnepanelen en andere duurzame energiebronnen: Als zonnepanelen of een warmtepomp aanwezig zijn, worden deze in rekening gebracht bij het berekenen van de energieprestatie.
De adviseur maakt foto’s en meetingen van het pand en voert deze in een speciaal softwareprogramma in. Op basis van deze data wordt het energielabel samengesteld.
De inhoud van het energielabel
Het energielabel is meer dan alleen een letterklasse. Het bevat een gedetailleerd overzicht van de energieprestaties van het pand, inclusief:
- Energieverbruik per vierkante meter: Dit geeft het gemiddelde energieverbruik per jaar, uitgedrukt in kWh per m².
- CO2-uitstoot: Het energielabel bevat ook informatie over de CO2-uitstoot van het pand.
- Advies voor verduurzaming: Op het energielabel staan concrete maatregelen die de eigenaar kan uitvoeren om het energielabel te verbeteren. Deze maatregelen zijn vaak gerangschikt op basis van kostenefficiëntie.
- Verwachtingen voor toekomstige energieprestaties: Als verduurzamingsmaatregelen worden uitgevoerd, kan het energielabel worden bijgewerkt en worden de verwachtingen voor het nieuwe label opgenomen.
Het energielabel is dus een waardevol hulpmiddel voor eigenaren die willen investeren in energiezuinigheid, maar ook voor kopers of huurders die willen weten hoe efficiënt een woning is.
Verplichtingen en regelgeving
Het energielabel is sinds 2021 verplicht bij de verkoop of verhuur van woningen. Dit betekent dat eigenaren verplicht zijn om een geldig energielabel aan te bieden bij het afsluiten van een koop- of huurovereenkomst. De verplichting geldt ook voor de huurder, die het energielabel kan gebruiken bij de inspectie van de woning.
Voor bepaalde woningtypen is het energielabel niet verplicht. Dit geldt onder andere voor kleine vrijstaande woningen kleiner dan 50 m² en voor monumentale woningen. Voor deze categorieën is het energielabel optioneel, maar het kan nog steeds nuttig zijn om inzicht te krijgen in de energieprestatie van het pand.
Daarnaast zijn er ook minimumeisen voor energieprestaties in huurwoningen en utiliteitsgebouwen. Deze eisen worden door de overheid vastgesteld en kunnen verder worden verstrengd in de toekomst. Bijvoorbeeld, voor huurwoningen zijn er sinds 2025 minimumeisen voor energieprestaties, die moeten worden voldaan door eigenaren. Voor kantoorruimtes is het energielabel C verplicht, wat betekent dat 78% van de kantoorruimte in Nederland op 1 juli 2024 aan deze eis voldoet.
Toegang tot energielabels
Het energielabel is eenvoudig toegankelijk voor verschillende partijen, afhankelijk van de situatie. Voor eigenaren is het energielabel beschikbaar via MijnOverheid.nl, waar het als PDF-bestand kan worden gedownload. Voor huurders is het energielabel ook beschikbaar via deze website, maar ze moeten contact opnemen met de eigenaar om toegang te krijgen.
Erfgenamen kunnen het energielabel ook opvragen als de eigenaar is overleden. Ze moeten dan rekening houden met eventuele administratieve stappen om het label te verkrijgen. Voor zakelijke gebouwen, zoals kantoren of utiliteitsgebouwen, is het energielabel beschikbaar via ep-online.nl. De eigenaars van deze gebouwen kunnen ook contact opnemen met de RVO voor eventuele vragen of hulp.
Als het energielabel niet direct beschikbaar is of niet wordt weergegeven, zijn er enkele stappen die de gebruiker kan ondernemen. Het scherm kan worden vernieuwd via het ronde pijltje naast de URL of met Ctrl+F5. Ook is het mogelijk om de browsergeschiedenis te wissen of het scherm te openen in een incognitovenster. In sommige gevallen is het nodig om hoofdletters in te vullen bij de postcode.
Problemen oplossen bij het aanvragen van een energielabel
Het aanvragen van een energielabel kan soms problemen opleveren. Als de gebruiker de procedure niet begrijpt of moeite heeft met het vinden van een erkend energieadviseur, is er hulp beschikbaar via de Helpdesk Energielabel. Deze helpdesk is bereikbaar via telefoon (0800-0808) of via een contactformulier op de website. De telefoonhelpdesk is beschikbaar van maandag tot en met vrijdag tussen 8:30 en 17:00 uur.
Daarnaast is er ook hulp beschikbaar voor zowel particuliere als zakelijke gebruikers. Voor zakelijke gebruikers is het mogelijk om contact op te nemen met de RVO via 088 0424242 of via [email protected].
Samenwerking met energieadviseurs en bedrijven
Voor woningeigenaren en vastgoedondernemers is het aanvragen van een energielabel vaak een samenwerking met een erkend energieadviseur. Deze adviseurs zijn niet alleen experts in het opstellen van energielabels, maar ook in het geven van advies over verduurzamingsmaatregelen. Sommige bedrijven, zoals RegioLabel, bieden ook extra diensten aan, zoals inmeetrapporten, advies over energielabels en het opstellen van plattegronden.
Voor makelaars is het energielabel een belangrijk onderdeel van het vastgoedproces. Het biedt een duidelijke kijk op de energieprestaties van de woning en helpt bij het verkopen van het pand. Makelaars kunnen samenwerken met energieadviseurs om het proces efficiënter te maken en klanten beter te informeren.
Conclusie
Het energielabel is een essentieel instrument in de woningbouwsector, zowel voor huiseigenaren als voor kopers en huurders. Het biedt inzicht in de energieprestaties van een woning, helpt bij de verkoop of verhuur, en geeft aanbevelingen voor verduurzamingsmaatregelen. Het label is verplicht bij de verkoop of verhuur van woningen sinds 2021 en kan eenvoudig worden opgevraagd via erkende energieadviseurs of via online portalen zoals MijnOverheid.nl of ep-online.nl.
Het proces van het aanvragen van een energielabel is duidelijk en gestructureerd, maar vereist wel enige voorbereiding en samenwerking met een erkend adviseur. Het document zelf is informatief en functioneel, met het doel om energiezuinigheid te bevorderen en de leefbaarheid van woningen te verbeteren. Voor zowel particuliere als zakelijke gebruikers zijn er hulpdiensten beschikbaar, zoals de Helpdesk Energielabel en samenwerkingen met bedrijven en adviseurs.
Door het energielabel te gebruiken, kunnen woningeigenaren betere keuzes maken over renovatieprojecten, investeerders kunnen beter inschatten welke woningen energiezuiniger zijn, en huurders kunnen ervoor kiezen om te wonen in energie-efficiënte woningen. Het energielabel is dus niet alleen een administratief vereiste, maar ook een waardevol hulpmiddel voor het verbeteren van het leefmilieu in Nederland.