Een energielabel van een woning is een essentieel onderdeel van de real estate, renovatie en bouwsector. Het geeft een overzicht van de energiezuinigheid van een huis en kan richting geven aan mogelijke verbetermaatregelen. In dit artikel bespreken we de werking van het energielabel, hoe het verkregen wordt en waarom het zowel voor woningeigenaren als huurders belangrijk is. We baseren ons op recente en betrouwbare informatie uit officiële bronnen.
Wat is een energielabel en waarom is het belangrijk?
Een energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label is samengesteld door een erkend energieadviseur en bevat een letterklasse van A++++ (zeer energiezuinig) tot G (minst energiezuinig). Het energielabel is meer dan alleen een letterklasse; het is een gedetailleerd document dat informatie bevat over de energieprestaties van de woning. In het label worden onder andere de isolatie, installaties en eventuele verbetermaatregelen weergegeven.
De belangrijkste functie van het energielabel is om een duidelijk beeld te geven van de energieprestaties van een woning. Voor woningeigenaren kan dit een waardevolle inzicht opleveren over hoe ze hun woning verder kunnen verduurzamen. Voor huurders en kopers biedt het energielabel een transparante manier om woningen te vergelijken.
Voorbeelden van energielabels
Een woning met een energielabel B scoort bijvoorbeeld goed op isolatie en warmtepompinstallaties, maar er zijn nog ruimte voor verbeteringen in het gehele systeem. Het energielabel bevat een overzicht van deze punten, samen met concrete aanbevelingen.
Hoe wordt het energielabel bepaald?
Sinds januari 2021 wordt het energielabel berekend volgens de NTA8800-norm. Deze methode is geavanceerd en maakt rekening met drie belangrijke punten:
- Energiebehoefte voor een comfortabel binnenklimaat (uitgedrukt in kWh/m²/jaar).
- Primair fossiel energiegebruik van installaties (ook in kWh/m²/jaar).
- Aandeel hernieuwbare energie uit natuurlijke bronnen (uitgedrukt in procenten).
De energieadviseur beoordeelt deze punten tijdens een woningopname. Hij of zij onderzoekt de isolatie van muren, dak en vloeren, inspecteert de CV-installatie, warmtepompen, zonnepanelen en andere energiebronnen. Op basis van deze gegevens wordt het energielabel berekend en vastgesteld.
Voorlopig versus definitief energielabel
Een energielabel kan voorlopig of definitief zijn. Een voorlopig energielabel is meestal opgesteld op basis van schattingen en wordt vaak gebruikt in nieuwbouwprojecten. Het heeft een rood label met de aanduiding "voorlopig" rechtsboven. Dit label is minder gedetailleerd en kan wijzigen als er fysieke verbeteringen worden doorgevoerd.
Een definitief energielabel is het resultaat van een fysieke inspectie van de woning. Het is een officiële beoordeling van de energiezuinigheid en bevat een uitgebreid overzicht van de energieprestaties. Dit label is 10 jaar geldig, tenzij er tussentijdse aanpassingen zijn doorgevoerd.
Oud- versus nieuw energielabel
Sinds 2021 zijn er nieuwe energielabels die heel anders zijn dan de oude. De belangrijkste verschillen zijn:
- Het nieuwe label gebruikt een schaal van G tot A++++, terwijl het oude label tot A liep.
- Het nieuwe label houdt rekening met de werkelijke prestaties van de woning, het oude label was gebaseerd op aannames en standaardwaardes.
- Het nieuwe energielabel is 10 jaar geldig zonder tussentijdse wijzigingen, in tegenstelling tot het oude label dat wel tussentijdse wijzigingen vereiste.
Deze verbeteringen maken het energielabel een betrouwbaarder en informatiever bron voor woningeigenaren en kopers.
Waarom is het energielabel verplicht?
Voor veel woningen is het energielabel verplicht. Als woningeigenaar die een woning wil verkopen of verhuren, moet je een geldig energielabel aan de koper of huurder beschikbaar stellen. Dit geldt ook als je een woning op de markt zet via een advertentie: het energielabelklasse (A t/m G) moet vermeld worden.
Als het energielabel ontbreekt bij verkoop of verhuur, riskeert de woningeigenaar een boete. De exacte boetes zijn afhankelijk van de situatie en zijn te vinden op de website van de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT).
Er zijn echter uitzonderingen. Sommige kleine vrijstaande woningen onder 50 m² en monumenten hoeven bijvoorbeeld geen energielabel. Deze uitzonderingen gelden om historisch of praktisch belang te behouden.
Hoe verkrijg je een energielabel?
Een energielabel wordt uitgevoerd door een erkend energieadviseur. Deze professional bezoekt de woning, onderzoekt de isolatie en installaties, en berekent de energieprestaties. De kosten voor een energielabel liggen gemiddeld rond de €300. Het is verstandig om offertes van verschillende adviseurs aan te vragen om het beste aanbod te vinden.
Stappen bij het aanvragen van een energielabel
- Controleer of je woning al een geldig energielabel heeft via MijnOverheid.nl of via Milieu Centraal.
- Zoek een erkend energieadviseur en vraag een offerte aan.
- Bevestig de offerte en maak een afspraak voor de woningopname.
- Wees aanwezig tijdens de inspectie en breng eventuele documenten (zoals bouwtekeningen en facturen van verbetermaatregelen) mee.
- Ontvang het energielabel en gebruik het bij verkoop, verhuur of bij eventuele renovaties.
Hoe gebruik je het energielabel?
Het energielabel is een waardevolle tool voor woningeigenaren, huurders en kopers. Het geeft een duidelijk beeld van de energieprestaties van de woning en helpt bij het nemen van beslissingen over renovatie of verkoop. Het label bevat ook aanbevelingen voor mogelijke verbetermaatregelen.
Energielabel gebruiken voor energievergelijking
Om woningen te vergelijken op energieprestaties, kun je het jaarverbruik van je huishouden gebruiken. Tel het extra verbruik van gas en stroom op, gebaseerd op het aantal personen in het huishouden. Deze informatie staat meestal op je energierekening.
Energielabel en financiering
Sommige woningeigenaren gebruiken hun energielabel om een hogere hypotheek af te sluiten. Dit is mogelijk via specifieke programma’s voor energiebeleid en kan helpen bij de uitvoering van verduurzamingsmaatregelen.
Energielabel en nieuwbouw
In nieuwbouwprojecten wordt vaak eerst een voorlopig energielabel uitgegeven. Dit label is gebaseerd op schattingen en wordt meestal na oplevering vervangen door een definitief energielabel. Voor kopers is het belangrijk om te weten dat het definitieve energielabel pas na oplevering beschikbaar is.
Belang van het energielabel voor de woningmarkt
De energielabels van woningen zijn een waardevolle indicator voor de energieprestaties van een woning. In 2025 had 63% van de Nederlandse woningen een geldig energielabel. Deze cijfers tonen aan dat het energielabel steeds invloedrijker wordt in de woningmarkt.
Energielabel en renovatie
Als je woning niet optimaal presteert op het energielabel, zijn er diverse renovatiemaatregelen die je kunt overwegen. Denk bijvoorbeeld aan isolatieverbeteringen, vervanging van de CV-installatie, aansluiting op een warmtepomp of het installeren van zonnepanelen. Deze maatregelen kunnen het energielabel verbeteren en leiden tot aanzienlijke energiebesparingen.
Veelgestelde vragen
- Kan ik het energielabel van mijn woning online opzoeken? Ja, via Milieu Centraal kun je het energielabel van elk huis in Nederland gratis opzoeken.
- Wat gebeurt er als ik geen energielabel heb bij verkoop of verhuur? Je riskeert een boete. Voor de exacte bedragen kun je terecht op de website van de Inspectie voor Leefomgeving en Transport.
- Hoe duur is het om een energielabel aan te vragen? De kosten liggen gemiddeld rond de €300.
- Is een energielabel voor iedere woning verplicht? Nee, kleine woningen onder 50 m² en monumenten zijn uitzonderingen.
Conclusie
Het energielabel van een woning is een essentieel document dat een duidelijk beeld geeft van de energiezuinigheid en eventuele verbetermogelijkheden. Het is verplicht voor verkoop, verhuur en nieuwbouw en helpt bij het nemen van beslissingen over renovatie en financiering. Voor woningeigenaren, huurders en kopers is het energielabel een waardevolle bron van informatie.
Door het energielabel te gebruiken, kun je beslissingen nemen die niet alleen financieel voordelig zijn, maar ook bijdragen aan een duurzamere woningmarkt.