In de huidige tijd is energiezuinig wonen niet alleen een verantwoordelijke keuze voor het milieu, maar ook een slimme investering voor de toekomstige huizenmarkt. Het energielabel speelt daarbij een essentiële rol, omdat het een duidelijk beeld geeft van de energieprestatie van een woning. Het energielabel A is het hoogst mogelijke label in de Nederlandse context. Het staat voor een woning die uiterst energiezuinig is en daardoor veel voordelen biedt.
In dit artikel bespreken we alles wat je moet weten over energielabel A: wat het betekent, hoe je het bereikt, welke voordelen het met zich meebrengt en hoe het verschilt van lager gerangschikte energielabels zoals B. We geven ook een overzicht van de technische eisen en mogelijke verbetermaatregelen voor bestaande woningen.
Wat is een energielabel A?
Een energielabel A geeft aan dat een woning uiterst energiezuinig is. Het is het groenste label in de schaal die loopt van A++++ tot en met G. Een woning met energielabel A heeft een uitstekende isolatie, een efficiënte verwarmingssystematiek, zoals een warmtepomp of hybride systeem, en kan bovendien voorzien zijn van zonnepanelen of een zonneboiler. Deze combinatie zorgt ervoor dat het energieverbruik van de woning veel lager ligt dan dat van een woning met een minder goed label.
Vanaf 1 januari 2021 is het energielabel A uitgebreid met plusjes. Een woning kan nu energielabel A, A+, A++, A+++ of A++++ hebben. Het aantal plusjes geeft aan hoe duurzaam of energiezuinig de woning is. Een A+++ woning is bijna energieneutraal, terwijl een A++++ woning (ook wel bekend als een "nul-op-de-meter" woning) volledig energieneutraal is.
De toevoeging van plusjes is vooral bedoeld voor nieuwbouw. Sinds 2021 worden nieuwe woningen standaard opgeleverd met een energielabel A++ of A+++. Dit is het gevolg van strengere eisen in de bouwpraktijk en het toenemende belang van duurzaamheid in de woningbouwsector.
De voordelen van energielabel A
Er zijn veel voordelen aan het bezitten of wonen in een woning met energielabel A. Deze voordelen zijn niet alleen gunstig voor de eigenaar, maar ook voor het milieu en de woningmarkt als geheel.
1. Zeer energiezuinig
Een woning met energielabel A gebruikt veel minder energie dan een woning met een lager label. Dit komt doordat de woning goed geïsoleerd is, de verwarmingsinstallatie efficiënt werkt en er mogelijk zelfs sprake is van energieopwekking via zonnepanelen. Dit zorgt voor een lager energieverbruik en dus ook voor een lagere energierekening.
2. Lagere energierekening
Een van de directe voordelen is het besparen op de energierekening. Vanwege het lagere energieverbruik, heeft een woning met energielabel A aanzienlijk minder kosten voor elektriciteit, gas en warm water. Dit is niet alleen gunstig voor de portemonnee, maar ook een aanzet tot verantwoord energiegebruik.
3. Goed wooncomfort
Een energiezuinige woning is meestal ook comfortabeler. Dankzij goede isolatie is het binnen in de winter warm en in de zomer koel, en is er minder kans op tocht of vochtproblemen. Daarnaast zorgt een efficiënte verwarmingsinstallatie voor een constante en aangename temperatuur.
4. Lage CO2-uitstoot
Een woning met energielabel A produceert weinig CO2, wat bijdraagt aan het verminderen van de totale koolstofvoetafdruk. Dit maakt het wonen in zulke woningen niet alleen duurzaam, maar ook een verantwoordelijke keuze in de strijd tegen klimaatverandering.
5. Makkelijker en sneller te verkopen
Woningen met een hoog energielabel, zoals energielabel A, zijn in de woningmarkt vaak sneller en makkelijker te verkopen. Kopers zijn steeds gevoeliger voor het energielabel en zien het als een waardevolle eigenschap. Het energielabel is ook een belangrijk criterium bij het bepalen van de verkoopprijs.
6. Hogere woningwaarde
Een woning met energielabel A heeft meestal een hogere waarde op de markt. De verbeteringen die nodig zijn voor het behalen van energielabel A, zoals isolatie, warmtepomp of zonnepanelen, verhogen de waarde van de woning. Dit is zowel gunstig voor de huurprijs als voor de verkoopprijs.
7. Mogelijkheid tot energieneutraliteit
Woningen met energielabel A zijn meestal goed uitgerust om verder te worden verbeterd tot een energieneutrale woning. Dit betekent dat het huis zelf voldoende energie kan opwekken om zijn eigen verbruik te dekken. Dit is vooral het geval bij woningen met zonnepanelen en een warmtepomp. Een energieneutrale woning is dan ook een stap verder in duurzaam wonen.
Energieverbruik en eisen voor energielabel A
Het energielabel wordt bepaald aan de hand van het primair fossiel energiegebruik, wat de totale hoeveelheid energie betreft die afkomstig is van fossiele brandstoffen. Dit is een optelsom van het energieverbruik voor verwarming, koeling, warm tapwater en ventilatie. Energie die opgewekt wordt, zoals via zonnepanelen, wordt van het totaal afgetrokken. Hierdoor krijgt het label een accuraat beeld van de netto energieprestatie van de woning.
De eisen voor energielabel A zijn gestructureerd in meerdere categorieën, afhankelijk van het aantal plusjes. De onderstaande tabel geeft een overzicht van het maximaal toegestane fossiele energieverbruik per categorie:
| Energielabel | Primair fossiel energiegebruik (kWh/m² per jaar) |
|---|---|
| A++++ | ≤ 0,00 |
| A+++ | 0,01 - 50,00 |
| A++ | 50,01 - 75,00 |
| A+ | 75,01 - 105,00 |
| A | 105,01 - 160,00 |
Een woning met energielabel A kan dus tussen de 105,01 en 160 kWh/m² per jaar aan fossiele energie gebruiken. Hoe lager het verbruik, hoe beter het label. Woningen met A+++ gebruiken tussen 0,01 en 50 kWh/m² per jaar, en woningen met A++++ gebruiken praktisch geen fossiele brandstoffen.
Hoe bereik je energielabel A in bestaande woningen?
Hoewel energielabel A vooral bedoeld is voor nieuwbouw, is het ook mogelijk om dit label te bereiken in bestaande woningen. Dit vereist wel aanzienlijke investeringen en verbetermaatregelen. De volgende punten zijn cruciaal om energielabel A te behalen:
1. Goede isolatie
Een goede isolatie is essentieel voor een energiezuinige woning. Dit omvat isolatie van de muren, daken, vloeren en ramen. Triple glas op de ramen is vaak een aanbevolen maatregel om de warmte-afgifte te minimaliseren.
2. Duurzame verwarmingsinstallatie
Een gewone cv-ketel is niet voldoende voor energielabel A. Het is nodig om te switchen naar een duurzaam alternatief, zoals een warmtepomp of een hybride systeem. Deze systemen gebruiken minder fossiele brandstoffen en verlagen daardoor het totale energieverbruik.
3. Zonnepanelen of zonneboiler
De installatie van zonnepanelen is een efficiënte manier om energieopwekking toe te voegen aan een woning. Dit vermindert het netto fossiele energieverbruik en helpt bij het behalen van energielabel A. Ook een zonneboiler kan een bijdrage leveren aan de energiezuinigheid van de woning.
4. Energieverbruik optimaliseren
Naast technische verbetermaatregelen is het ook belangrijk om het energieverbruik van de woning te optimaliseren. Dit kan door het gebruik van energiezuinige apparaten, het inschakelen van slimme meters of het aanpassen van de gebruikersgewoontes.
Hieronder is een overzicht van mogelijke verbetermaatregelen met daarin de verwachte kosten, subsidies en jaarlijkse besparing:
| Maatregel | Prijs (na aftrekken subsidies) | Subsidie beschikbaar | Jaarlijkse besparing |
|---|---|---|---|
| Zonnepanelen (14 panelen) | € 5.000 | Nee | € 750 |
| Hybride warmtepomp | € 5.000 - 8.000 | Ja | € 270 |
| Volledige warmtepomp | € 6.000 - 14.000 | Ja | € 400 |
| Ventilatiewarmtepomp | € 2.500 - 4.500 | Ja | € 200 |
De kosten en besparingen kunnen variëren afhankelijk van de grootte van de woning en de huidige energieprestaties. Het is verstandig om een energieadviseur in te schakelen om een maatwerkplan op te stellen.
Het verschil tussen energielabel A en B
Hoewel energielabel A het hoogste mogelijke label is, is energielabel B ook een uitstekende optie. Het verschil tussen A en B ligt echter niet alleen in het energieverbruik, maar ook in de mogelijke verbeteringen die nodig zijn om van B naar A te komen.
Een woning met energielabel B is ook energiezuinig, maar voldoet niet aan alle criteria voor energielabel A. Dit betekent dat het energieverbruik iets hoger is en dat er nog verbeteringsruimte is. Het verschil tussen A en B zit vooral in de aanpassingen na de isolatie. Vaak is het vervangen van de oude verwarmingsinstallatie of het installeren van zonnepanelen nodig om van label B naar A te stijgen.
Hoe wordt een energielabel opgesteld en hoe weet je welk label je woning heeft?
Het energielabel wordt opgesteld door een erkende energieadviseur. Dit is verplicht bij de verkoop of verhuur van een woning sinds 2021. De adviseur komt langs om de woning te inspecteren en maakt een gedetailleerd rapport over de energieprestaties. Dit rapport bevat niet alleen het energielabel, maar ook een overzicht van de sterktes en zwaktes van de woning op het gebied van energie.
Als je wilt weten welk energielabel je woning heeft, kun je dit gratis opzoeken via de website van Milieu Centraal. Daarnaast kun je ook een energielabel check doen via websites zoals die van Slimster of Engie, om een eerste indruk te krijgen.
Conclusie
Energielabel A staat symbool voor uiterst energiezuinig wonen. Het is het hoogste mogelijke label in Nederland en wordt gegeven aan woningen met een uitstekende isolatie, duurzame verwarmingsinstallatie en mogelijk energieopwekking via zonnepanelen of zonneboiler. Het behalen van energielabel A is zowel gunstig voor het milieu als voor de portemonnee, aangezien het leidt tot lagere energierekeningen en een hogere woningwaarde.
Hoewel energielabel A vooral bedoeld is voor nieuwbouw, is het ook mogelijk om dit label te behalen in bestaande woningen met de juiste investeringen. De verbetermaatregelen kunnen variëren van isolatieverbeteringen tot de installatie van zonnepanelen en warmtepompen. Het verschil tussen energielabel A en B is klein, maar het behalen van energielabel A is een waardevolle investering voor de toekomst.
Als je wil weten welk energielabel je woning heeft, kun je dit gratis opzoeken via een online tool. Het is verstandig om regelmatig een energielabel aan te vragen, vooral als je plannen hebt voor renovatie of verkoop.