Sinds 1 januari 2023 geldt in Nederland een verplichting die kantoorgebouwen verantwoordelijk maakt voor hun energieprestaties. Deze verplichting is onderdeel van het bredere beleid van de overheid om de gebouwde omgeving duurzamer te maken. Voor kantoren groter dan 100 m² is het verplicht om minstens over een geldig energielabel C te beschikken. Voldoet een kantoor niet aan deze eisen, dan mag het niet meer als kantoor worden gebruikt of verhuurd. Dit artikel helpt bedrijven, verhuurders en eigenaars van kantoren om dit beleid goed te begrijpen en actie te ondernemen indien nodig.
Wat betekent de energielabel C-verplichting voor kantoren?
De verplichting voor een energielabel C is opgenomen in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en geldt voor kantoorgebouwen die bepaalde voorwaarden voldoen. Deze verplichting is vanaf 1 januari 2023 van kracht en moet door gemeenten en omgevingsdiensten worden nageleefd en bij noodzaak worden aangepakt.
Wat is een energielabel?
Een energielabel is een visuele weergave van de energieprestatie van een gebouw. Het label wordt uitgedrukt in letters van A (meest efficiënt) tot G (minst efficiënt) en geeft een indicatie van het jaarlijks primair fossiel energiegebruik per vierkante meter. Voor kantoren is een energielabel C of beter vereist, wat overeenkomt met een maximaal fossiel energieverbruik van 225 kWh per m² per jaar.
Voor welke kantoorgebouwen geldt de verplichting?
Niet alle kantoren zijn onderworpen aan deze verplichting. De energielabel C-verplichting geldt voor kantoorgebouwen die aan de volgende voorwaarden voldoen:
De gebruiksoppervlakte van de kantoorfunctie is meer dan 50% van de totale gebruiksoppervlakte van het gebouw.
Dit betekent dat het kantoorfunctioneel de dominant functie in het gebouw is.De gebruiksoppervlakte van de kantoorfunctie of nevenfunctie is groter dan 100 m².
Een nevenfunctie is een functie die ondersteunt tot een andere hoofdfunctie. Bijvoorbeeld een kantoor dat bij een winkel hoort.Het kantoor moet een eigen energieaansluiting hebben.
Dit betekent dat het kantoor los staat van andere delen van het gebouw in termen van energiegebruik.
Uitzonderingen
Er zijn bepaalde uitzonderingen waarin de energielabel C-verplichting niet van toepassing is. Dit is het geval bij:
- Kantoorgebouwen kleiner dan 100 m².
- Gebouwen die geen energie gebruiken voor de temperatuurregeling (bijvoorbeeld openbare ruimtes).
- Gebouwen die geheel zijn voorzien van duurzame energie en dus geen fossiele energie gebruiken.
Hoewel het niet verplicht is om aan de C-verplichting te voldoen in deze gevallen, is het raadzaam om energiebesparende maatregelen te nemen. Dit niet alleen voor de milieubelangen, maar ook om toekomstige regelgeving in de hand te werken.
Consequenties van niet voldoen aan de energielabel C-verplichting
Als een kantoor niet aan de verplichting voldoet, is het gebruik van het gebouw als kantoor of als verhuurruimte niet meer toegestaan. Dit betekent dat het kantoor niet langer als werkruimte kan fungeren. De verantwoordelijkheid ligt bij de eigenaar of verhuurder om dit rechtstreeks aan te pakken.
Handhaving
De handhaving van de energielabel C-verplichting is sinds 1 januari 2023 van kracht. Dit gebeurt via gemeenten en omgevingsdiensten, afhankelijk van de locatie van het kantoor. In sommige regio’s, zoals Midden- en West-Brabant, is de omgevingsdienst verantwoordelijk voor toezicht en handhaving, terwijl in andere gemeenten de gemeente zelf deze taak uitvoert.
Bedrijven en eigenaars kunnen controleren of de verplichting voor hun kantoor van toepassing is via de beslisboom van de RVO. Deze tool helpt bij het bepalen of het kantoor onder de verplichting valt. Daarnaast kan het energielabel van het kantoor worden gecontroleerd in de EP-Online-databank, waarin alle geregistreerde energielabels van gebouwen zijn opgenomen.
Hoe te controleren of uw kantoor aan de eisen voldoet?
Het eerste stuk werk is om te bepalen of uw kantoor onder de energielabel C-verplichting valt. Dit kan worden gedaan via de volgende stappen:
Controleer de gebruiksoppervlakte van uw kantoor.
Als deze groter is dan 100 m² en meer dan 50% van de totale gebruiksoppervlakte van het gebouw in beslag neemt, dan is de verplichting van toepassing.Controleer of uw kantoor een eigen energieaansluiting heeft.
Dit betekent dat het kantoor los staat van andere delen van het gebouw in termen van energiegebruik.Controleer het energielabel in de databank EP-Online.
Deze online database bevat alle geregistreerde energielabels. Zoek op via postcode, huisnummer of BAG-id. Als het label D of lager is, is actie noodzakelijk.Gebruik de beslisboom van de RVO.
Deze tool helpt om op een systematische manier te bepalen of de energielabel C-verplichting van toepassing is op uw kantoor.Neem contact op met een erkend labeladviseur of energieadviseur.
Als er geen energielabel is of als het label D of lager is, is het noodzakelijk om advies in te winnen. Dit kan bijvoorbeeld via een erkend adviseur in het Centraal Register Techniek.
Wat te doen als het kantoor niet voldoet aan de eisen?
Als het kantoor niet voldoet aan de eisen van energielabel C, is het verplicht om maatregelen te nemen om het energielabel te verbeteren. Hierbij moet het uiteindelijke energielabel C of beter zijn, en moet het energielabel ook worden geregistreerd in de EP-Online-databank.
Energiebesparende maatregelen
Er zijn verschillende energiebesparende maatregelen die kunnen worden genomen. Deze variëren van kleine, kostenefficiënte verbeteringen tot grotere renovatieprojecten. Voorbeelden zijn:
Vervangen van verlichting:
Het vervangen van traditionele verlichting zoals fluorescentielampen door LED-verlichting kan aanzienlijk bijdragen aan energiebesparing. De verlichting is immers een vast onderdeel van het energielabel.Verduurzamen van het klimaatbeheer:
Het inzetten van efficiëntere klimaatinstallaties, zoals warmtepompen, kan het energieverbruik van verwarming en koeling verminderen.Isolatie verbeteren:
Verbeterde isolatie van muren, daken en vloeren zorgt voor betere thermische prestaties en daarmee voor minder energieverbruik.Gebruik van zonnewarmte of zonnepanelen:
Het installeren van zonnepanelen of het gebruik van zonnewarmte zorgt voor een verminderde afhankelijkheid van fossiele energie.Smart building systemen inzetten:
Het gebruik van slimme systemen voor verlichting, klimaatbeheer en energiemanagement kan het energieverbruik optimaliseren.
Alle genomen maatregelen moeten resulteren in een energielabel C of beter. Ook moet dit energielabel worden geregistreerd in de EP-Online-databank om aan de verplichting te voldoen.
Financiële steun en subsidies
De Rijksoverheid en verschillende overheden bieden subsidies en financiële steun aan bedrijven die investeren in energiebesparende maatregelen. Deze subsidies zijn bedoeld om de toegang tot duurzame oplossingen te vergroten en om de investeringskosten voor bedrijven te verlagen.
Beschikbare regelingen
Stimuleringsregeling Energiebesparing (SDE+):
Deze regeling biedt financiële ondersteuning voor bedrijven die investeren in duurzame energieprojecten. Dit kan onder andere gelden voor de installatie van warmtepompen of zonnepanelen.Energiebesparingssubsidie van gemeenten en regio’s:
Veel gemeenten bieden subsidies aan bedrijven die investeren in energiebesparing. Deze subsidies kunnen gericht zijn op verlichting, isolatie of klimaatbeheer.Financiële steun via de RVO:
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) biedt informatie over beschikbare subsidies en helpt bedrijven bij het opstellen van een aanvraag.
Deze subsidies zijn een waardevolle hulp bij het realiseren van energiebesparende maatregelen en het verbeteren van het energielabel van een kantoor.
Energiebesparingsplicht en verplichte gebouwensoftware
Naast de energielabel C-verplichting zijn er ook andere verplichtingen waar bedrijven mogelijk mee te maken hebben. Dit zijn de energiebesparingsplicht en de verplichte gebouwensoftware.
Energiebesparingsplicht
De energiebesparingsplicht geldt voor bedrijven die meer dan 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas per jaar verbruiken. Deze bedrijven zijn verplicht om alle energiebesparende maatregelen te nemen die binnen 5 jaar worden terugverdiend. Dit betekent dat het bedrijf actief moet werken aan het verlagen van het energieverbruik, bijvoorbeeld door efficiëntere apparatuur in te zetten of procesverbruik te optimaliseren.
Verplichte gebouwensoftware
De verplichte gebouwensoftware is een digitale tool die bedrijven moet gebruiken om het energieverbruik van hun kantoor te registreren. Deze software is verplicht voor bedrijven die onder de energiebesparingsplicht vallen. De software helpt bij het bijhouden van energieverbruik, het uitvoeren van analyses en het opstellen van energieplannen.
Toekomstvisie en strengere eisen
De energielabel C-verplichting is slechts het begin van een bredere strategie van de overheid om de gebouwde omgeving duurzamer te maken. De huidige eisen zijn bedoeld als een eerste stap. De overheid heeft als doel dat alle kantoren in 2030 minstens energielabel A moeten hebben.
Dit betekent dat bedrijven nu al moeten beginnen met het verbeteren van hun energieprestaties. Het is belangrijk om niet alleen aan de huidige eisen te voldoen, maar ook vooruit te denken en investeringen te doen die ook in de toekomst relevant blijven.
Conclusie
De energielabel C-verplichting voor kantoren is een belangrijk onderdeel van het duurzamheidsbeleid van de overheid. Het betreft een juridisch bindende verplichting die geldt voor kantoorgebouwen groter dan 100 m² die voldoen aan bepaalde voorwaarden. Bedrijven die hieraan niet voldoen, lopen het risico dat hun kantoor niet meer als werkruimte mag worden gebruikt. Het is daarom essentieel om te controleren of de verplichting van toepassing is en, indien nodig, energiebesparende maatregelen te nemen.
Er zijn tal van maatregelen beschikbaar om het energielabel te verbeteren, van eenvoudige verlichtingsverbeteringen tot grotere renovatieprojecten. Daarnaast zijn er subsidies en financiële steunmogelijkheden beschikbaar die bedrijven kunnen helpen bij het realiseren van deze maatregelen. Tevens is het belangrijk om ook rekening te houden met de energiebesparingsplicht en de verplichte gebouwensoftware, die in sommige gevallen ook van toepassing kunnen zijn.
Aangezien de eisen van de overheid in de toekomst alleen maar strenger zullen worden, is het verstandig om nu al actie te ondernemen. Het verbeteren van het energielabel van het kantoor is niet alleen een juridische verplichting, maar ook een investering in duurzaamheid, efficiëntie en toekomstbestendigheid.