Energielabels spelen tegenwoordig een steeds belangrijkere rol in de real estate en bouwsector. Niet alleen woningen met de functie "wonen" zijn verplicht tot het aanbieden van een geldig energielabel bij verkoop of verhuur, ook recreatiewoningen moeten voldoen aan deze regelgeving. In dit artikel bekijken we de huidige situatie rondom het energielabel voor recreatiewoningen, inclusief de verplichtingen, uitzonderingen, kosten en praktische stappen die eigenaren en beheerders kunnen ondernemen.
Wat is een energielabel voor recreatiewoningen?
Een energielabel voor recreatiewoningen geeft een overzicht van het energiegebruik en het isolatieniveau van het betreffende object. Het label is opgesteld door een gediplomeerde adviseur conform de BRL9500-standaard en wordt geregistreerd in het landelijke Energielabelsysteem (ELS). Het energielabel is 10 jaar geldig, na welke tijd het opnieuw moet worden aangemaakt als het object verkozen of verhuurd wordt.
Het energielabel bevat een classificatie in lettercodes (A+++ tot G), die aangeven hoe energiezuinig de woning is. Daarnaast wordt het energieverbruik in kWh/m² per jaar weergegeven, zodat de eigenaar of huurder een duidelijk beeld krijgt van de energiekosten. Deze gegevens zijn belangrijk voor de marktwaarde van de woning, de maandelijkse lasten en het comfort van de bewoners.
Wanneer is een energielabel verplicht?
Vanaf 1 januari 2024 is het verplicht om een geldig energielabel te hebben voor recreatiewoningen die worden verkocht of verhuurd. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) zal vanaf dat moment controles uitvoeren. Als een recreatiewoning nog geen energielabel heeft, maar dit verplicht is, kan de eigenaar of beheerder boetes riskeren.
De verplichting geldt echter niet voor alle recreatiewoningen. Er zijn een aantal uitzonderingen waarin het energielabel niet nodig is. Deze worden hieronder in detail besproken.
Uitzonderingen op de energielabelplicht
Hoewel het energielabel verplicht is voor de meeste recreatiewoningen, zijn er situaties waarin het label niet nodig is. De belangrijkste uitzonderingen zijn:
Beschermde monumenten
Recreatiewoningen die geregistreerd staan als beschermde monumenten volgens de Erfgoedwet of een provinciale of gemeentelijke monumentenverordening zijn vrijgesteld van de energielabelplicht. In dit geval is er geen energielabel nodig, omdat het object historisch waardevol is en eventuele veranderingen aan de bouwstructuur niet toegestaan zijn.Vrijstaande woningen tot 50 m²
Vrijstaande recreatiewoningen met een gebruiks- of gebruikersoppervlakte van maximaal 50 m² zijn vrijgesteld. Dit betreft bijvoorbeeld kleine tiny houses, stacaravans of woonwagens. Deze objecten zijn meestal tijdelijk in gebruik en worden vooral gebruikt in de vakantieseizoenen.Gebouwen die maximaal 2 jaar in gebruik zijn
Tijdelijke gebouwen die hoogstens 2 jaar worden gebruikt, zijn niet onderworpen aan de energielabelplicht. Dit geldt vooral voor objecten die in een korte periode zijn opgeleverd en niet bedoeld zijn voor langdurig gebruik.Woningen met een jaarlijkse gebruiktijd van minder dan 4 maanden
Recreatiewoningen die jaarlijks minder dan 4 maanden in gebruik zijn en met een verwacht energieverbruik van minder dan 25% van het energieverbruik bij permanent gebruik, zijn niet verplicht tot het aanbieden van een energielabel. Voorbeelden zijn vakantiewoningen die alleen in het hoogseizoen worden gebruikt.Gebouwen zonder klimaatinstallaties
Objecten zonder installaties om het klimaat binnen te regelen, zoals verwarming, koeling of ventilatie, zijn vrijgesteld van de energielabelplicht. Voorbeelden zijn schuren of trekkershutten groter dan 50 m² zonder klimaatinstallaties.
Deze uitzonderingen zijn geldig volgens de huidige wetgeving. Voor de meeste recreatiewoningen betekent dit dat een energielabel is verplicht als het object wordt verkocht of verhuurd vanaf 1 januari 2024.
Hoe verkrijg je een energielabel voor je recreatiewoning?
Als je recreatiewoning niet in een van de uitzonderingen valt, is het noodzakelijk om een energielabel aan te vragen. Hieronder vind je een overzicht van de stappen die je moet ondernemen:
1. Kies een gediplomeerde adviseur
Het energielabel moet worden opgesteld door een onafhankelijk en gediplomeerde adviseur conform de BRL9500-standaard. Deze adviseur inspecteert de recreatiewoning, registreert de gegevens in het ELS-systeem en voert het energielabel uit. Het is belangrijk om een erkende adviseur te kiezen, want alleen labels van dergelijke adviseurs zijn officieel geldig.
2. Controleer of je recreatiewoning al een label heeft
Als je niet zeker weet of je recreatiewoning al een energielabel heeft, kun je dit controleren via de volgende manieren:
- Via Zoek je energielabel (https://www.energielabel.nl/zoeken): Geef het adres of postcode van de recreatiewoning in en controleer of er een label is.
- Via Mijnoverheid (https://www.mijnoverheid.nl/): Als je de eigenaar bent, kun je in het gedeelte "Wonen" kijken of je een energielabel hebt.
3. Aanvragen via een energieadviseur
Als je recreatiewoning nog geen energielabel heeft, kun je dit aanvragen via een energieadviseur. De kosten voor het energielabel hangen af van de grootte en complexiteit van de woning. In de meeste gevallen kost het energielabel voor een enkele recreatiewoning ongeveer 250 euro. Voor grotere projecten of collectieve opnames zijn er vaak kortingen beschikbaar.
4. Kies het juiste labeltype
Het energielabel kan in twee varianten voorkomen, afhankelijk van de functie van de recreatiewoning:
- Een woning-energielabel voor objecten met de functie "wonen".
- Een utiliteit-energielabel voor objecten met de functie "logies", zoals vakantiehuisjes of appartementen die geregistreerd zijn als logies.
Het is belangrijk om het juiste type label aan te vragen, omdat dit bepaalt hoe het label wordt opgesteld en welke gegevens erin worden verwerkt.
Praktische tips voor eigenaren en beheerders
Het verkrijgen van een energielabel is niet alleen verplicht bij verkoop of verhuur, maar ook een kans om de energieprestatie van je recreatiewoning te verbeteren. Hieronder vind je enkele praktische tips:
1. Start vroegtijdig met de aanvraag
Het is verstandig om de aanvraag voor een energielabel niet te laat te stellen. Het proces kan enkele weken duren, afhankelijk van de beschikbaarheid van de adviseur en de complexiteit van de woning. Als je recreatiewoning niet in een van de uitzonderingen valt, is het verplicht om voor 1 januari 2024 een geldig label te hebben.
2. Overweeg collectieve opnames
Als je recreatiewoning onderdeel is van een vakantiepark of een groep woningen, is het mogelijk om een collectieve opname aan te vragen. Veel adviseurs bieden kortingen aan bij groepsopnames, en soms is zelfs een gratis energielabel mogelijk voor de initiatiefnemer.
3. Gebruik het energielabel in advertenties
Als je recreatiewoning wordt verhuurd of verkocht, is het verplicht om het energielabel in alle advertenties te vermelden. Dit geldt ook voor advertenties op social media. Het energielabelklasse (bijvoorbeeld A+++ of B) moet duidelijk vermeld worden, net zoals het energieverbruik per m² per jaar.
4. Overweeg verbetermaatregelen
Een energielabel geeft niet alleen inzicht in het huidige energieverbruik, maar ook aan welke verbeteringen mogelijk zijn. Als het label een lage score (bijvoorbeeld F of G) toont, is het verstandig om verbetermaatregelen in overweging te nemen. Denk aan isolatieverbeteringen, energiezuinige verlichting of het vervangen van oude klimaatinstallaties.
Conclusie
Het energielabel is tegenwoordig een belangrijk onderdeel van de verkoop of verhuur van recreatiewoningen in Nederland. Vanaf 1 januari 2024 is het verplicht om een geldig energielabel aan te bieden aan kopers of huurders. Er zijn echter een aantal uitzonderingen, bijvoorbeeld voor monumenten, kleine woningen, tijdelijke gebouwen en objecten zonder klimaatinstallaties.
Het energielabel moet worden opgesteld door een gediplomeerde adviseur conform de BRL9500-standaard en is 10 jaar geldig. Het is verstandig om vroegtijdig te starten met de aanvraag, zeker als je recreatiewoning niet in een van de uitzonderingen valt. Daarnaast kun je het energielabel gebruiken om eventuele verbetermaatregelen te nemen, waardoor de energieprestatie en marktwaarde van je recreatiewoning verbeteren.
Bij collectieve opnames zijn vaak aanzienlijke kortingen beschikbaar. Bovendien is het energielabel verplicht in alle advertenties, zowel voor verkoop als voor verhuur. Door het energielabel correct en tijdig aan te vragen, vermijd je boetes en verbeter je het comfort en de waarde van je recreatiewoning.