Een energielabel is een essentieel onderdeel van de verkoop of verhuur van een woning in Nederland. Het energielabel geeft informatie over de energieprestatie van een woning en laat zien hoe energiezuinig een woning is. In dit artikel leggen we uit wanneer een energielabel verplicht is bij verkoop, wat de gevolgen zijn van het niet aanbieden van een geldig label en wat u als verkoper of verhuurder moet weten om in de regels te blijven.
Wanneer is een energielabel verplicht?
Een energielabel is verplicht bij de verkoop, verhuur en oplevering van woningen en utiliteitsgebouwen. Deze verplichting geldt sinds 1 januari 2008, en is grotendeels gebaseerd op de Europese richtlijn voor energieprestatie van gebouwen (EPBD). Het doel van deze verplichting is om woningeigenaren en huurders inzicht te geven in de energieprestatie van een woning, zodat ze betere keuzes kunnen maken op het gebied van energieverbruik en duurzaamheid.
Bij de verkoop van een woning is het energielabel verplicht op het moment van eigendomsoverdracht (de notariële overdracht). Dit is sinds 2015 wettelijk vastgelegd. Bovendien moet het energielabel vaak al in de woningadvertentie worden vermeld. Het energielabel is 10 jaar geldig, maar bij verkoop of verhuur moet het op dat moment nog geldig zijn.
Verplichte situaties
Een energielabel is verplicht in de volgende situaties:
- Woningbouw, zoals woningen en appartementen.
- Utiliteitsbouw, zoals kantoren, scholen, ziekenhuizen en overheidsgebouwen.
- Nieuwbouw: bij oplevering van een nieuw gebouw is het energielabel verplicht.
- Verhuur: bij verhuur aan een nieuwe huurder moet een geldig energielabel worden overhandigd.
Uitzonderingen
Niet voor alle woningen en gebouwen is een energielabel verplicht. De volgende categorieën zijn vrijgesteld:
- Beschermde monumenten, zoals kerken, moskeeën of andere gebouwen die beschermd zijn volgens de Erfgoedwet of een provinciale of gemeentelijke monumentenverordening.
- Vrijstaande gebouwen met een gebruiksoppervlakte tot 50 m², zoals tiny houses, woonboten en woonwagens.
- (Agrarische) bedrijfspanden bedoeld voor opslag of bewerking, zoals fabriekshallen.
- Gebouwen die ten hoogste 2 jaar in gebruik zijn, zoals bouwketens, noodwinkels en noodlokalen bij scholen.
- Woningen die minder dan 4 maanden per jaar in gebruik zijn, met een verwacht energieverbruik van minder dan 25% van het verbruik bij permanent gebruik.
- Gebouwen die geen energie gebruiken om het klimaat binnen te regelen, zoals schuren of garages.
- Gebouwen die onteigend zijn en vervolgens worden gesloopt.
Het energielabel is dus niet verplicht voor iedere woning. Echter, bij verkoop of verhuur moet u er rekening mee houden of u al dan niet onder de uitzonderingen valt. Bij twijfel is het verstandig om advies in te winnen bij een gecertificeerd energieadviseur of gemeente.
Hoe werkt het energielabel?
Een energielabel is een visuele weergave van de energieprestatie van een woning. Het label loopt van A++++ (zeer energiezuinig) tot G (zeer onenergiezuinig). Het energielabel geeft informatie over het verwachte energieverbruik per vierkante meter per jaar. Daarnaast wordt aangegeven wat de mogelijke verbetermaatregelen zijn, zoals betere isolatie, aansluiten op een warmtepomp of het plaatsen van zonnepanelen.
Het energielabel is afgegeven door een gecertificeerde energieadviseur, die een inspectie uitvoert en een berekening maakt van de energieprestatie. Deze adviseur registreert het label in het Nationale Energielabelregister, waardoor het officieel geldig wordt. Het label is 10 jaar geldig, zolang het niet aangepast wordt door grote verbeteringen of veranderingen in de woning.
Het energielabel in de praktijk
Bij verkoop of verhuur is het verplicht om het energielabel aan de koper of huurder over te handigen. Daarnaast moet het energielabel vaak ook in de woningadvertentie worden vermeld. Bij verkoop is het energielabel een essentieel onderdeel van het dossier. De koper heeft het recht om het label in te zien, en bij verkoop moet het worden overhandigd bij de notariële overdracht.
Als u uw woning verhuurt, moet u bij het afsluiten van een huurovereenkomst een kopie van het energielabel aan de huurder geven. Het energielabel speelt ook een rol bij het bepalen van de huurprijs. In sommige huurmarkten wordt gebruikgemaakt van een puntensysteem, waarbij een beter energielabel meer punten oplevert, wat op zijn beurt kan leiden tot een hogere huurprijs.
Gevolgen van het niet aanbieden van een energielabel bij verkoop of verhuur
Als u geen geldig energielabel heeft bij de verkoop of verhuur van uw woning, kunt u boetes oplopen. De boetes zijn afhankelijk van de situatie en wie de verantwoordelijke partij is.
Bij verkoop kunnen particulieren een boete oplopen van maximaal €435 per overtreding. Voor professionele partijen, zoals makelaars of vastgoedbedrijven, kan de boete zelfs oplopen tot €8.700 per overtreding.
Bij verhuur ontvangt u eerst een waarschuwing van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). U krijgt in de praktijk meestal vier weken de tijd om alsnog een energielabel te regelen. Als u binnen die termijn niets doet, kan ook hier een boete volgen.
Bij verkoop is het niet mogelijk om achteraf nog een energielabel aan te vragen om de boete te voorkomen. Het energielabel moet op het moment van overdracht al geldig zijn. Dit maakt het belangrijk om het energielabel vooraf te regelen en op tijd te organiseren.
Hoe regelt u een energielabel?
Het aanvragen van een energielabel is een relatief eenvoudig proces, maar het vereist wel enige voorbereiding. U kunt het energielabel laten opstellen door een gecertificeerde energieadviseur. Deze adviseurs zijn geregistreerd bij het Centraal Register Techniek (CRT), wat betekent dat u een betrouwbare professional kiest.
Voorbereidingen voor de inspectie
Voor de inspectie is het verstandig om de volgende dingen voor te bereiden:
- Toegang tot de woning: De energieadviseur moet de woning kunnen inspecteren. Zorg ervoor dat u tijd hebt om hem of haar te ontvangen.
- Informatie over de woning: Denk aan documenten zoals de bouwjaar, energieinstallaties en eventuele renovaties.
- Eventuele verbeteringen: Als u de woning al heeft verbeterd, zoals isolatie of zonnepanelen, kunt u deze aangeven. Dit kan ertoe leiden dat het label verbeterd wordt.
Stappen bij het aanvragen van een energielabel
- Zoek een gecertificeerd energieadviseur: U kunt dit via de website van het Centraal Register Techniek.
- Vul de gegevens van uw woning in: Dit helpt bij het vinden van een adviseur in de buurt.
- Plan een inspectie: De adviseur komt de woning inspecteren en maakt een berekening van de energieprestatie.
- Ontvang het energielabel: Het label wordt geregistreerd en is daarna geldig voor 10 jaar.
Het energielabel en de verkoopprijs
Het energielabel heeft niet alleen een wettelijke betekenis, maar ook een economische impact op de verkoopprijs van een woning. Een woning met een goed energielabel, zoals A of A++, heeft meestal een hogere verkoopprijs dan een woning met een slechter label, zoals F of G. Dit komt doordat kopers steeds meer belang hechten aan duurzaamheid en laag energieverbruik.
Een beter energielabel kan ook een positief effect hebben op de huurprijs, aangezien huurders bereid zijn te betalen voor energiezuinige woningen. In sommige huurmarkten is er zelfs een puntensysteem waarbij het energielabel een rol speelt in de bepaling van de huurprijs.
Invloed op de hypotheek
In sommige gevallen geeft een energiezuinig label ook een voordeel op de hypotheek. Sommige bankschijven bieden korting op de rente bij een goed energielabel. Het is daarom verstandig om bij een nieuwbouwproject of verkoop van een woning vooraf te vragen naar het energielabel.
Samenvatting
Een energielabel is verplicht bij verkoop, verhuur en oplevering van meeste woningen en utiliteitsgebouwen in Nederland. Het energielabel geeft inzicht in de energieprestatie van een woning en is een essentieel onderdeel van de verkoop- of verhurovereenkomst. Het label loopt van A+++ (zeer energiezuinig) tot G (zeer onenergiezuinig).
Bij verkoop is het energielabel verplicht op het moment van de notariële overdracht, en moet het vaak ook al in de woningadvertentie worden vermeld. Bij verhuur moet u een geldig energielabel aan de huurder overhandigen. Bij het niet aanbieden van een geldig energielabel kunt u boetes oplopen, die variëren tussen €435 voor particulieren en €8.700 voor professionele partijen.
Het aanvragen van een energielabel is eenvoudig, maar vereist wel enige voorbereiding. U kunt het energielabel laten opstellen door een gecertificeerd energieadviseur, die de woning inspecteert en het label registreert. Het label is 10 jaar geldig, maar bij verkoop of verhuur moet het op dat moment nog geldig zijn.
Het energielabel heeft ook een economische impact op de verkoopprijs en huurprijs van een woning. Een beter energielabel leidt vaak tot een hogere verkoopprijs of huurprijs, aangezien kopers en huurders bereid zijn te betalen voor energiezuinige woningen. Daarnaast kan een goed energielabel ook een voordel op de hypotheek opleveren.
Het energielabel is dus niet alleen een wettelijk vereiste, maar ook een waardevolle tool om de duurzaamheid van uw woning te verbeteren en eventueel geld te besparen op energiekosten. Het is daarom verstandig om het energielabel al vroeg in het proces te regelen, zodat u niet in last komt te raken van boetes of andere complicaties.