Een energielabel is een essentieel onderdeel van elke woning, zowel bij nieuwbouw als bij bestaande woningen. Het label geeft een overzicht van hoe energiezuinig een woning is, wat van belang is voor zowel de leefomgeving als de financiële kosten. Voor nieuwbouw is sinds 2021 een verplichte norm opgelegd, namelijk het BENG-kenmerk (Bijna Energieneutrale Woningen). Dit betekent dat nieuwe woningen moeten voldoen aan een minimaal energielabel A+++ of A++++. In dit artikel bespreken we de verplichtingen, het verschil tussen de verschillende energielabels, de voordelen van een hoog energielabel en hoe het energielabel in de praktijk werkt.
Wat is een energielabel?
Een energielabel is een certificaat dat de energieprestaties van een woning beoordeelt en classificeert van A (zeer energiezuinig) tot G (zeer energie-onzuinig). Het label geeft een duidelijke aanduiding van hoeveel energie een woning verbruikt, hoe het energiegebruik kan worden verbeterd, en wat de mogelijke maatregelen zijn om de woning verduurzamer te maken.
Het energielabel is verplicht voor alle woningen die worden verkocht of verhuurd. Voor nieuwbouwwoningen geldt een specifieke eis: sinds 2021 moeten deze woningen voldoen aan de BENG-eisen. Dat betekent dat ze automatisch vallen onder energielabel A+++ of A++++.
Het energielabel is meer dan alleen een letterklasse. Het is een document met meerdere pagina’s waarin u kunt zien waar de woning al goed op scoort en waar verbeteringen mogelijk zijn. Hierin worden factoren zoals isolatie, verwarmingssystemen, ventilatie en het gebruik van duurzame energiebronnen meegenomen.
Waarom is een energielabel belangrijk voor nieuwbouw?
Een energielabel speelt een cruciale rol in de realisatie van een nieuwbouwwoning. Voor de koper van zo’n woning is het label een handreiking bij het inschatten van de verwachtingswaarde van energiekosten. Daarnaast is het energielabel verplicht bij de verkoop of verhuur van de woning. Voor de eigenaar zijn er ook directe en indirecte voordelen:
Kostenbesparing: Een woning met een beter energielabel is meestal zuiniger in het verbruik van energie, wat resulteert in lagere energierekeningen. Bij nieuwbouw is het doel om zoveel mogelijk fossiele energie te vermijden, wat het energielabel sterk beïnvloedt.
Wooncomfort: Energiezuinige woningen bieden een beter binnenklimaat. Goede isolatie en ventilatie zorgen voor een comfortabel leefmilieu, wat bij nieuwbouw vaak standaard is opgenomen.
Duurzaamheid: Door te kiezen voor een energiezuinige woning draagt de eigenaar bij aan het verlagen van de CO2-uitstoot en het behoud van natuurlijke hulpbronnen. Nieuwbouwwoningen met een hoog energielabel voldoen vaak aan de meest strikte duurzaamheidsnormen.
Waardevermeerdering: Woningen met een hoog energielabel kunnen een hogere marktwaarde hebben. Voor kopers is het energielabel een bepalende factor bij de aankoop van een woning. Voor nieuwbouwprojecten is het energielabel dus ook een marketinginstrument.
Energieklas: van A tot A++++
De energieklasse van een woning wordt bepaald door een energieadviseur die de woning beoordeelt volgens de NTA 8800-bepalingsmethode. Voor nieuwbouw geldt de verplichte BENG-norm, wat betekent dat de woning automatisch een energielabel A+++ of A++++ krijgt. De klasse is gebaseerd op het verbruik van fossiele energie per vierkante meter. De onderstaande tabel geeft een overzicht van de verbruikswaarden per energieklasse:
| Energieklasse | Verbruik fossiele energie per m² per jaar |
|---|---|
| A | Maximaal 160 kWh/m² |
| A+ | Maximaal 105 kWh/m² |
| A++ | Maximaal 75 kWh/m² |
| A+++ | Maximaal 50 kWh/m² |
| A++++ | Volledig duurzaam |
Voor nieuwbouwprojecten is het doel om zoveel mogelijk fossiele energie te vermijden. Dit betekent dat bij nieuwbouwprojecten vaak zonnepanelen worden geïnstalleerd, er wordt geïsoleerd volgens de meest strikte normen, en er wordt gebruikgemaakt van energiezuinige verwarmingssystemen zoals warmtepompen.
BENG-eisen en energielabel A+++ of A++++
Sinds 2021 gelden voor nieuwbouwwoningen specifieke BENG-eisen. Dit staat voor "Bijna Energieneutrale Woningen" en is een verplichte norm die ervoor zorgt dat nieuwbouwprojecten voldoen aan hoge energiezuinigheidseisen. Deze eisen zijn opgenomen in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).
Woningen die aan deze BENG-eisen voldoen, krijgen automatisch een energielabel A+++ of A++++. Dit betekent dat de woning bijna volledig op duurzame energie werkt. Voor projectontwikkelaars is het belangrijk om zowel het energielabel als de BENG-eisen te volgen, omdat deze direct invloed hebben op de verkoopbaarheid van de woning en de kosten voor de eigenaar.
De BENG-norm is niet alleen gericht op het energieverbruik, maar ook op de mogelijkheid om de woning in de toekomst makkelijk verder te verduurzamen. Denk hierbij aan de mogelijkheid om later over te stappen op een warmtepomp of om aangesloten te zijn op een warmtenet.
Energiebesparing en verbetermaatregelen
Hoewel nieuwbouwwoningen al standaard voldoen aan hoge energiezuinigheidseisen, zijn er nog steeds mogelijkheden om de energieprestaties verder te verbeteren. Een energielabel bevat niet alleen een klasse, maar ook een overzicht van mogelijke verbetermaatregelen. Voor nieuwbouwprojecten zijn deze maatregelen vaak al standaard opgenomen in het ontwerp, maar het is mogelijk om ze verder te optimaliseren.
Isolatie
Een van de meest invloedrijke maatregelen voor energiebesparing is goede isolatie. Voor nieuwbouwprojecten wordt standaard gebruikgemaakt van dubbele glasvezel of hoge isolatiematerialen zoals XPS- of PUR-vezel. Dit zorgt ervoor dat er weinig warmteverlies optreedt en dat de woning goed geïsoleerd is.
Verwarmingssystemen
Nieuwbouwwoningen maken vaak gebruik van energiezuinige verwarmingssystemen zoals HR-ketels, warmtepompen of zonneboilers. Deze systemen zorgen voor een hoger rendement en verlagen het energieverbruik.
Duurzame energiebronnen
Het gebruik van duurzame energiebronnen is een essentieel onderdeel van het energielabel. Zonnepanelen zijn hierin het meest voorkomend in nieuwbouwprojecten. De installatie van zonnepanelen zorgt ervoor dat een deel van de energie opgewekt wordt uit duurzame bronnen.
Energieadviseur en energielabelproces
Het energielabel wordt opgesteld door een erkende energieadviseur. Deze adviseur bezoekt de woning en voert een inspectie uit om de energieprestaties te bepalen. Voor nieuwbouwprojecten is het proces meestal al vooraf geregeld, omdat de projectontwikkelaar verantwoordelijk is voor het energielabel.
De kosten voor het energielabel liggen gemiddeld rond de €300. Het is verstandig om bij meerdere adviseurs een offerte aan te vragen. De adviseur werkt volgens de NTA 8800-bepalingsmethode, en het energielabel is 10 jaar geldig. Als een woning is verbouwd of verbeterd, is een nieuwe inspectie en een nieuw energielabel mogelijk nodig.
Een voorbeeld van een energielabel is een label van klasse B. Hierin worden de huidige prestaties van de woning getoond, evenals mogelijke verbeteringen. Voor nieuwbouwprojecten is het doel om zo snel mogelijk een energielabel A+++ of A++++ te behalen.
Uitzonderingen en vrijstellingen
Niet voor elke woning is een energielabel verplicht. Er zijn enkele uitzonderingen. Zo zijn kleine vrijstaande woningen met een oppervlakte kleiner dan 50 m² vrijgesteld. Ook monumenten hoeven geen energielabel te hebben. Deze uitzonderingen zijn verwerkt in de wetgeving en gelden voor zowel nieuwbouw als bestaande woningen.
Als het energielabel niet meer geldig is bij de verkoop of verhuur van een woning, kan een boete volgen. Het is daarom belangrijk om te controleren of het label nog geldig is en eventueel een nieuwe inspectie te laten uitvoeren.
Het energielabel in de praktijk
In de praktijk betekent het energielabel voor nieuwbouwprojecten dat de projectontwikkelaar verantwoordelijk is voor het opstellen van het label. Voor de koper van de woning is het label een waardevolle bron van informatie. Het geeft inzicht in het energieverbruik en de mogelijke verbeteringen.
Een voorbeeld van een energielabel A+++ is een woning die maximaal 50 kWh/m² fossiele energie verbruikt per jaar. Dit is een zeer laag verbruik en betekent dat de woning bijna volledig op duurzame energie werkt. Voor kopers is dit een aantrekkelijk kenmerk, omdat het zorgt voor lage energiekosten en een duurzamere leefomgeving.
Het energielabel is ook een nuttig instrument voor de verduurzaming van bestaande woningen. Het geeft een duidelijk overzicht van welke maatregelen nog mogelijk zijn. Voor nieuwbouwprojecten zijn deze maatregelen vaak al standaard ingebouwd.
De rol van de overheid en het Nationale Warmtefonds
De overheid speelt een actieve rol in de verduurzaming van de woningbouw. Het Nationale Warmtefonds biedt bijvoorbeeld leningen aan voor woningeigenaren die hun woning willen verduurzamen. Deze leningen kunnen worden gebruikt voor maatregelen zoals isolatie, warmtepompen of het installeren van zonnepanelen.
Voor nieuwbouwprojecten is het belangrijk om te kijken of de projectontwikkelaar in aanmerking komt voor subsidies of leningen. Dit kan leiden tot lagere bouwkosten en een beter energielabel.
Conclusie
Energiebesparing en duurzaamheid zijn essentiële thema’s in de huidige woningbouw. Voor nieuwbouw is het energielabel een verplicht instrument dat niet alleen de energieprestaties van een woning weergeeft, maar ook een duidelijke richting geeft voor verduurzaming. De verplichte BENG-eisen zorgen ervoor dat nieuwbouwprojecten voldoen aan hoge energiezuinigheidseisen. Dit leidt tot woningen met een hoog energielabel, zoals A+++ of A++++, die beter zijn voor de omgeving en voor de portemonnee van de eigenaar.
Het energielabel is niet alleen een administratief verplichte documentatie, maar ook een waardevolle bron van informatie voor kopers en huurders. Het geeft duidelijk inzicht in het energieverbruik en de mogelijke verbeteringen. Voor projectontwikkelaars is het energielabel een essentieel onderdeel van het bouwproces, dat direct invloed heeft op de verkoopbaarheid van de woning.