Energielabels en hun impact op de vastgoedmarkt in 2025

Energielabels spelen tegenwoordig een steeds belangrijkere rol in de vastgoedsector. Zij zijn niet alleen een administratieve vereiste bij verkoop of verhuur, maar ook een maat voor de duurzaamheid van woningen en gebouwen. In 2025 zijn deze labels nog verder verankerd in de wetgeving en de markt, met strengere eisen voor zowel nieuwbouw als bestaande woningen. Voor woningeigenaren, kopers en verhuurders is het van essentieel belang om op de hoogte te zijn van de wettelijke verplichtingen, de verwachtingen van de markt en de technische aspecten van verduurzaming. In dit artikel wordt ingegaan op de wettelijke vereisten, de toekomstige ontwikkelingen in de sector en de praktische betekenis voor vastgoedbezitters.

Wat is een energielabel en waarom is het belangrijk?

Een energielabel is een certificaat dat aangeeft hoe energiezuinig een woning of gebouw is. Het label wordt uitgedrukt in een klasse van A++++ (zeer energiezuinig) tot G (zeer onzuinig) en is gebaseerd op een berekening van de energieprestaties. Deze berekening houdt rekening met factoren zoals isolatie, verwarmingssystemen, het gebruik van duurzame energiebronnen en de energiekosten.

Het energielabel is sinds 2021 verplicht bij de verkoop of verhuur van een woning. Dit betekent dat eigenaren een geldig energielabel moeten laten uitgeven door een gecertificeerde energieadviseur, die na een fysieke inspectie het label toekent. Vanaf 2025 worden de eisen voor het verkrijgen van dit label nog verder aangescherpt, met name voor nieuwbouw en ingrijpende renovaties.

Het energielabel is ook een belangrijk instrument in het klimaatbeleid van Nederland. Het doel is om in 2050 alle gebouwen emissievrij te maken, wat betekent dat woningen geen CO₂ meer uitstoten voor verwarming of warm water. Het energielabel fungeert hierin als meetinstrument om voortgang te volgen en verplichtingen op te leggen.

Wettelijke vereisten voor energielabels in 2025

In 2025 blijven de wettelijke vereisten voor energielabels vrijwel gelijk aan die vanaf 2021. Een geldig energielabel is verplicht bij verkoop of verhuur van woningen en moet worden afgegeven door een gecertificeerde energieadviseur. Het label heeft een geldigheid van 10 jaar, waarna het opnieuw moet worden aangevraagd. Voor eigenaren zonder energielabel gelden boetes die kunnen oplopen tot €435.

Er zijn echter een aantal uitzonderingen waarbij een energielabel niet verplicht is. Deze uitzonderingen zijn:

Monumenten met een beschermde status
Tijdelijke gebouwen die minder dan twee jaar gebruikt worden
Recreatiewoningen die minder dan vier maanden per jaar gebruikt worden
Woningen met een gebruiksoppervlak kleiner dan 50 m²
Gebouwen die gesloopt gaan worden
Onverwarmde gebouwen of gebouwen zonder koelsysteem
Woningen die binnen familie worden verhuurd (eerste- of tweedegraadsverwanten)

Sinds 2021 is het niet langer mogelijk om zelf online een voorlopig energielabel aan te vragen. Dit betekent dat eigenaren altijd een professionele energieadviseur moeten inschakelen voor het verkrijgen van een geldig label.

Strengere eisen voor nieuwbouw en renovaties

Nieuwbouw is vanaf 2025 verplicht om aan de zogenaamde BENG-eisen (Bijna Energieneutrale Gebouwen) te voldoen. Dit betekent dat de woning vrijwel energieneutraal moet zijn. In de praktijk houdt dit in dat nieuwbouw moet worden uitgerust met duurzame energiebronnen zoals zonnepanelen en warmtepompen. Nieuwbouwwoningen moeten minimaal een energielabel A+++ behalen.

Bij bestaande woningen worden de eisen aangescherpt, met name bij ingrijpende renovaties. De overheid streeft naar hogere energie-efficiëntie en een vermindering van CO₂-uitstoot. Dit betekent dat eigenaren bij renovatieprojecten aandacht moeten besteden aan isolatie, verwarmingsinstallaties en het gebruik van duurzame energie.

De toekomstige ontwikkelingen in 2025 en daarbuiten

De Europese richtlijn EPBD IV (Energy Performance of Buildings Directive IV), die in 2024 is aangenomen, heeft grote gevolgen voor de Nederlandse vastgoedsector. Deze richtlijn moet volledig worden omgezet in nationale wetgeving in 2026. De richtlijn legt extra verplichtingen op, met name voor kantoren en utiliteitsgebouwen, zoals scholen en ziekenhuizen. Bijvoorbeeld, kantoren moeten vanaf 2025 minimaal een energielabel C hebben. In 2029 wordt het label A++++ vervangen door A0, wat alleen emissievrije gebouwen kunnen behalen.

Ook wordt er een duidelijke verschuiving waargenomen in de regelgeving. Waar vroeger vooral kantoorpanden onder regelgeving vielen, zullen in de komende jaren ook huurwoningen, bedrijfsruimtes en monumenten aan verduurzamingseisen moeten voldoen. Voor verhuurders is het van belang om hier rekening mee te houden, met name bij woningen met lage energielabels zoals E, F of G. Er zijn plannen om verhuurders verplicht te maken om energiebesparende maatregelen te nemen vooraleer de woning te verhuren, wat extra druk op hen legt.

Het impact op de markt en de verkoopbaarheid van woningen

Het energielabel heeft een directe impact op de verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van woningen. In de huidige markt is het energielabel niet alleen een wettelijke eis, maar ook een commerciële factor. Woningen met een hoger energielabel (zoals A of A+) zijn aantrekkelijker voor kopers en huurders, omdat ze lage energiekosten beloven en duurzamer zijn.

Er zijn verwachtingen dat in de komende jaren woningen met lage energielabels (zoals F of G) moeilijker te verkopen of verhuren zullen zijn, zeker wanneer extra regelgeving in werking treedt. Kopers en huurders zijn steeds bewuster van energiekosten en wooncomfort, en woningen die niet voldoen aan de duurzaamheidsnormen worden minder aantrekkelijk.

Voor verkopers en verhuurders is het daarom belangrijk om vroegtijdig te investeren in verduurzamingsmaatregelen. Dit kan bijvoorbeeld het installeren van zonnepanelen zijn, het isoleren van daken en muren of het vervangen van een verouderd verwarmingsinstallatie door een warmtepomp. Deze investeringen kunnen op de lange termijn kosten besparen en de marktwaarde van de woning verhogen.

Praktische stappen voor woningeigenaren

Voor eigenaren die in 2025 hun woning willen verhuren of verkopen, zijn er een aantal praktische stappen die ze kunnen ondernemen:

Een energielabel laten uitgeven: Inschakelen van een gecertificeerde energieadviseur om een geldig energielabel te verkrijgen. Dit is verplicht bij verkoop of verhuur.
Verduurzamingsmaatregelen overwegen: Investeer in isolatie, warmtepompen of zonnepanelen om het energielabel te verbeteren. Dit kan zowel de energieprestatie van de woning verbeteren als de marktwaarde verhogen.
Een energiebesparingsscan laten uitvoeren: Sommige gemeenten bieden subsidies of ondersteuning voor energiebesparing. Een energiebesparingsscan kan inzicht geven in mogelijke verbeteringen en hun kostprijs.
Op de hoogte blijven van nieuwe regelgeving: De wetgeving rondom energielabels verandert regelmatig. Het is belangrijk om op de hoogte te blijven van wettelijke verplichtingen en aanbevolen praktijken.
Informatie delen bij verkoop of verhuur: Kopers en huurders verwachten steeds vaker inzicht in de energieprestaties en de verduurzamingsmogelijkheden van de woning. Dit kan een vertrouwen opbouwen en de transactie vergemakkelijken.

De rol van de overheid en Europese richtlijnen

De Nederlandse overheid speelt een centrale rol in de ontwikkeling en uitvoering van energielabels. Het ministerie van Vastgoed en Milieu heeft minimumeisen uitgewerkt voor de energieprestatie van huurwoningen en utiliteitsgebouwen, zoals scholen en ziekenhuizen. Deze eisen zijn bedoeld om de duurzaamheid van de vastgoedsector te verhogen en de CO₂-uitstoot te verminderen.

Buiten landsgrenzen is de Europese richtlijn EPBD IV een belangrijk stuurinstrument voor de toekomstige wetgeving in Nederland. Deze richtlijn stelt strengere eisen voor de energieprestatie van gebouwen en legt extra verplichtingen op. In 2026 moet deze richtlijn volledig zijn omgezet in Nederlandse wetgeving, wat betekent dat er in de komende jaren nog meer wettelijke veranderingen kunnen volgen.

De toekomst van energielabels

De toekomst van energielabels in Nederland lijkt duidelijk getekend door strengere eisen en een verandering in kijk naar duurzaamheid. Energielabels zullen niet langer alleen een administratieve verplichting zijn, maar ook een bepalende factor in het klimaatbeleid. In 2025 wordt verduurzamen niet langer een keuze, maar een verplichting.

De komende jaren zullen de regels rondom energielabels verder worden aangescherpt, met name voor huurwoningen en utiliteitsgebouwen. Daarnaast is er verwachting dat het energielabel A++++ in 2029 zal verdwijnen en vervangen wordt door het label A0, wat alleen emissievrije gebouwen kunnen behalen.

De overheid en Europese instanties zullen hierbij voortdurend een rol spelen, met nieuwe richtlijnen en regelgevingen die in 2026 en verder worden ingevoerd. Voor woningeigenaren, verhuurders en kopers is het belangrijk om hier rekening mee te houden en zich voor te bereiden op de toekomstige ontwikkelingen.

Conclusie

Energielabels zijn tegenwoordig niet alleen een administratieve vereiste, maar ook een maat voor de duurzaamheid van woningen en gebouwen. In 2025 zijn deze labels verder verankerd in de wetgeving, met strengere eisen voor nieuwbouw en bestaande woningen. Voor woningeigenaren is het van belang om op de hoogte te blijven van de wettelijke verplichtingen, de verwachtingen van de markt en de technische aspecten van verduurzaming.

Energielabels hebben een directe impact op de verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van woningen. Woningen met een hoger energielabel (zoals A of A+) zijn aantrekkelijker voor kopers en huurders, terwijl woningen met lage energielabels (zoals F of G) moeilijker te verkopen of verhuren zijn. Het is daarom belangrijk om vroegtijdig te investeren in verduurzamingsmaatregelen en het energielabel te verbeteren.

Voor woningeigenaren, kopers en verhuurders is het daarom essentieel om op de hoogte te blijven van de wettelijke verplichtingen en aanbevolen praktijken. Door vroegtijdig investeringen te doen in verduurzamingsmaatregelen, kan men de marktwaarde van de woning verhogen en zich voorbereiden op de toekomstige ontwikkelingen in de vastgoedsector.