Inleiding
Het begrip EPC (Energie Prestatie Coëfficiënt) en het energielabel zijn essentiële onderdelen in de Nederlandse woningbouwsector. Deze indicatoren geven inzicht in de energieprestatie van woningen en zijn verplicht bij verkoop, verhuur en oplevering. Het energielabel is een visuele weergave van de EPC-waarde en maakt het voor kopers of huurders eenvoudiger om in te schatten hoe energiezuinig een woning is. De EPC is een numerieke weergave die de energie-efficiëntie van een woning op een gestandaardiseerde manier beschrijft.
Het energielabel is niet alleen een verplicht document bij transacties, maar ook een instrument voor eigenaars om te begrijpen waar verbeteringen mogelijk zijn. Het energielabel bevat meer dan alleen een letter (A t/m G), maar ook gedetailleerde informatie over de thermische isolatie, het gebruik van duurzame energie, en mogelijke verbetermaatregelen.
In dit artikel bespreken we de betekenis van de EPC en het energielabel, hoe deze worden berekend, de huidige indelingen, de rol van EP-Online als centrale database, en de praktische toepassing voor zowel particuliere als zakelijke eigenaars.
Wat is de EPC?
De Energie Prestatie Coëfficiënt (EPC) is een maat voor de energie-efficiëntie van een woning. De EPC geeft aan hoeveel energie per vierkante meter en per jaar nodig is om een woning comfortabel warm te houden. De waarde wordt berekend aan de hand van een gestandaardiseerde methode zoals de NEN 7120. Deze methode houdt rekening met factoren zoals de isolatie van muren, daken, vloeren, het type verwarmingssysteem, het gebruik van duurzame energiebronnen, en eventuele renovaties of verbetermaatregelen.
De EPC-waarde is uitgedrukt in kWh per vierkante meter per jaar (kWh/m²/jaar). Hoe lager de EPC-waarde, hoe beter de energieprestatie van de woning. Bij nieuwbouw wordt het energielabel bepaald op het moment van oplevering. Op dat moment vindt een opleverkeuring plaats, waarbij de berekende EPC-waarde wordt geverifieerd. Als de woning voldoet aan de vereisten, ontvangt de eigenaar een energielabel dat varieert van A+++ tot A++++.
De indeling van energielabelklasse voor nieuwbouw is als volgt:
| EPC-waarde | Energielabel |
|---|---|
| ≤ 0,2 | A ++++ |
| 0,2 < EPC ≤ 0,4 | A +++ |
| 0,4 < EPC ≤ 0,6 | A ++ |
| 0,6 < EPC ≤ 0,8 | A + |
| 0,8 < EPC < nog onbekend | A |
De bovengrens voor het energielabel A is nog niet officieel vastgesteld. Dit betekent dat de indeling op langere termijn verder kan worden verfijnd. Voor utiliteitsgebouwen is de indeling tot op heden nog niet bekend.
Wat is het energielabel?
Het energielabel is een document dat het energielabelklasse en de EPC-waarde weergeeft. Het energielabel is een verplicht document bij verkoop of verhuur van woningen sinds 1 januari 2008. Het energielabel is meer dan alleen een letterklasse; het is een gedetailleerd rapport dat informatie bevat over de thermische eigenschappen van de woning, mogelijke verbeteringen, en de impact van energiebesparing op de energierekening.
Het energielabel bestaat uit meerdere pagina’s en geeft inzicht in:
- De huidige energieprestatie van de woning;
- Mogelijke verbetermaatregelen, zoals het isoleren van muren of het installeren van een warmtepomp;
- De impact van deze maatregelen op de EPC-waarde en de energiekosten;
- De energie-index (EI), een andere maat voor energie-efficiëntie die sinds 2015 wordt gebruikt.
Het energielabel wordt uitgevoerd door een erkend energieadviseur. Sinds 2021 is het verplicht om een erkend adviseur in te schakelen. De kosten voor het energielabel liggen gemiddeld rond de €300. Het energielabel is verplicht bij verkoop of verhuur en dient te worden geregistreerd in de landelijke database EP-Online.
EP-Online: De centrale energielabeldatabase
EP-Online is de officiële database waarin energielabels en energieprestatie-indicatoren van gebouwen worden geregistreerd. Deze database is ontwikkeld door RVO en is bedoeld voor energieadviseurs, eigenaars en andere betrokken partijen. Via EP-Online kunnen energielabels en EPC-waarden worden opgevraagd, geregistreerd en geverifieerd.
De database is toegankelijk voor iedereen die informatie wil vinden over het energielabel van een woning of gebouw. Er zijn verschillende manieren om in EP-Online te zoeken:
Zoeken op gebiedsniveau: Cijfers over energielabels in een bepaald gebied, zoals een buurt of gemeente, zijn beschikbaar via de Klimaatmonitor. Hier kunt u filteren op niveau (buurt, wijk, gemeente of provincie).
Zoeken op adresniveau: Via de website ‘Zoek je energielabel’ of via EP-Online zelf kunt u het energielabel opzoeken op basis van adres. Beide sites tonen ook de labelklasse voor het Woningwaarderingsstelsel (WWS), dat gerelateerd is aan huurpunten.
Zoeken op bulkniveau: Voor zowel particuliere als zakelijke eigenaars die meerdere woningen willen onderzoeken, is het mogelijk om grote hoeveelheden energielabels handmatig op te vragen of via een webservice (API). Dit vereist ICT-kennis voor gebruik van de API, maar biedt automatische mutatiebestanden van geregistreerde labels.
Alle energielabels zijn pas geldig als ze zijn geregistreerd in EP-Online. Het energielabel is verplicht bij verkoop of verhuur en dient geregistreerd te zijn in de database. Voor particuliere eigenaars is het energielabel sinds 2015 geregistreerd. Voor utiliteitsgebouwen geldt deze eis sinds 2021.
Het energielabel en de Energie-Index (EI)
De Energie-Index (EI) is een alternatieve maat voor energie-efficiëntie die naast de EPC wordt gebruikt. De EI geeft een vergelijking van de energieprestatie van een woning ten opzichte van een standaardwoning. De indeling van het energielabel op basis van de EI is als volgt:
| Energielabel | Grenswaarden Energie-Index (EI) |
|---|---|
| A | ≤ 1,20 |
| B | 1,21 - 1,40 |
| C | 1,41 - 1,80 |
| D | 1,81 - 2,10 |
| E | 2,11 - 2,40 |
| F | 2,41 - 2,70 |
| G | > 2,70 |
De EI is een maat die ook wordt gebruikt in het Woningwaarderingsstelsel (WWS), waarin energieprestaties worden weergegeven in huurpunten. Het energielabel bevat deze informatie, en via EP-Online kan de koppeling tussen het energielabel en de EI worden gemaakt voor woningen met registratiedatum tussen 2 januari 2015 en 28 maart 2018.
Energielabel downloaden en authenticatie
Het energielabel is een officieel document dat door een erkend energieadviseur wordt uitgevoerd. Voor particuliere eigenaars is het energielabel beschikbaar via MijnOverheid. Voor zakelijke eigenaars is toegang tot het energielabel via EP-Online mogelijk mits inloggen met eHerkenning. Sinds 1 januari 2021 is het verplicht om via eHerkenning in te loggen voor zakelijke gebruikers.
Het energielabel is pas geldig als het geregistreerd is in EP-Online. Voor woningen geldt dit sinds 2015 en voor utiliteitsgebouwen sinds 2021. Het energielabel bevat sinds 1 januari 2021 een digitale ondertekening. De echtheid van het energielabel kan worden gecontroleerd via een stappenplan dat op de website van RVO beschikbaar is.
Energielabel en de bouwsector
Het energielabel is niet alleen relevant voor particuliere eigenaars, maar ook voor bouwbedrijven en ontwikkelaars. Voor nieuwbouw is het energielabel verplicht op het moment van oplevering. Bouwbedrijven moeten dus zorgen dat de energieprestatie van de woning voldoet aan de eisen van het energielabel. Dit betekent dat isolatie, verwarmingssystemen en het gebruik van duurzame energiebronnen moeten worden meegenomen in de bouwplannen.
Bouwbedrijven en ontwikkelaars kunnen gebruikmaken van EP-Online om energielabels te registreren en te verifiëren. Voor energieadviseurs is toegang tot EP-Online verplicht en is het gebruik van eHerkenning vereist. Het energielabel is dus ook een instrument om de kwaliteit van nieuwbouw te waarborgen en te bewaken.
Conclusie
Het EPC en het energielabel zijn essentiële indicatoren in de Nederlandse woningbouwsector. De EPC geeft een numerieke weergave van de energieprestatie van een woning, terwijl het energielabel deze informatie vertaalt in een visuele weergave (A t/m G). Het energielabel is verplicht bij verkoop en verhuur en dient geregistreerd te zijn in de landelijke database EP-Online.
EP-Online speelt een centrale rol in het beheer en de registratie van energielabels. Het is een essentieel instrument voor zowel particuliere als zakelijke eigenaars om energielabels te zoeken, te downloaden en te verifiëren. Het energielabel bevat meer dan alleen een letterklasse; het is een gedetailleerd rapport dat inzicht biedt in de energieprestatie van een woning en mogelijke verbetermaatregelen.
In de bouwsector is het energielabel een kwaliteitsmaat om de energie-efficiëntie van nieuwbouw te waarborgen. Bouwbedrijven en ontwikkelaars moeten rekening houden met de eisen van het energielabel bij de ontwikkeling van nieuwe woningen. Het energielabel is dus niet alleen een verplicht document bij transacties, maar ook een instrument om de duurzaamheid van de woningbouwsector te verhogen.