Een woning met energielabel G is het minst efficiënte gebouw op de energieschaal in Nederland. Dit label wijst op extreem hoge energieverbruik en lage duurzaamheid, wat zowel financiële als praktische gevolgen kan hebben voor de eigenaar. In dit artikel wordt ingegaan op wat energielabel G precies betekent, welke eigenschappen typisch zijn voor huizen met dit label, de gevolgen van zo’n laag energielabel, en welke maatregelen en subsidies beschikbaar zijn om de energieprestaties te verbeteren.
Wat is energielabel G?
Energielabel G is het laagste label in de energiezuinigheidsschaal in Nederland, die loopt van A++++ (bijna energieneutraal) tot G (zeer onzuinig). Een woning met een energielabel G verbruikt een extreem hoge hoeveelheid energie ten opzichte van soortgelijke woningen. Typisch voor zo’n woning zijn onder andere:
- Geen of weinig isolatie aan spouwmuur, dak of vloer
- Verouderde verwarmingssystemen zoals oude cv-ketels
- Enkel glas in de ramen
- Slechte ventilatie of gebrekkige afgifte van vocht en lucht
Dit leidt tot verlies van warmte in de winter, een hoge ventilatiebehoefte en daarmee ook hoge energiekosten. In de meeste gevallen zijn huizen met label G gebouwd vóór 1975, toen er nog geen strenge energieprestatie-eisen golden. Deze huizen zijn dus niet ontworpen met huidige duurzaamheidsnormen in gedachten.
De schaal van energielabels
In Nederland is het energielabelsysteem opgezet op een schaal van A++++ tot G. A++++ staat voor een energieneutrale woning die bijna geen netto energie verbruikt, terwijl G aangeeft dat het huis extreem veel energie verbruikt. De energieindex, die in het label vermeld is, geeft een maatstaf voor het energieverbruik per vierkante meter per jaar. Een huis met energielabel G heeft een hoge energieindex, wat duidt op veel verbeterpotentie.
Het energielabel is een momentopname van de huidige situatie van het huis. Als verbeteringen worden doorgevoerd, zoals het isoleren van de spouwmuur of het installeren van zonnepanelen, kan het label significant verbeteren. Een nieuw label kan worden aangevraagd bij een erkende energieadviseur, en blijft dan 10 jaar geldig.
Gevolgen van een laag energielabel
Een woning met energielabel G heeft meerdere gevolgen voor de eigenaar. Deze kunnen zowel financieel, praktisch als juridisch van aard zijn.
1. Hogere energiekosten
Het duidelijkste nadeel van een laag energielabel is het hoge energieverbruik. Slecht geïsoleerde huizen verliezen veel warmte, wat betekent dat de verwarming continu harder moet draaien om het gewenste binnenklimaat te behouden. Dit heeft directe gevolgen voor de energierekening, die aanzienlijk hoger kan liggen dan bij energiezuinige woningen.
2. Invloed op de woningwaarde
Onderzoek wijst uit dat huizen met hogere energielabels (A of B) in het algemeen hoger in waarde staan dan huizen met lage labels (F of G). Bij verkoop kan het verschil tussen een A- en een G-label oplopen tot duizenden euro’s. Informatie over energiezuinigheid is steeds belangrijker geworden voor kopers, die vooral op lange termijn denken en energiekosten willen verminderen.
3. Hypotheekbeperkingen
Sommige banken bieden gunstigere rentetarieven of hogere leningen voor woningen met een beter energielabel. Een G-label kan juist leiden tot minder gunstige voorwaarden, zoals hogere rentes of beperkte leninghoogtes. Dit is een van de redenen waarom het verbeteren van het energielabel ook financieel verstandig kan zijn.
4. Wettelijke verplichtingen
Sinds 2021 is het wettelijk verplicht om een geldig energielabel te hebben bij verkoop of verhuur van een woning. Zonder label is het verbannen om het huis te verkopen of te verhuren. Dit geldt ook voor advertenties: het energielabel moet duidelijk vermeld worden in de advertentie. Bovendien moet een afschrift van het energielabel aan de nieuwe eigenaar of huurder worden overhandigd. Als dit niet gebeurt, kunnen boetes opdraaien. Deze boetes variëren afhankelijk van de situatie en worden bepaald door de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT).
5. Beperkte uitzonderingen
Niet alle woningen zijn verplicht om een energielabel te hebben. Er zijn enkele uitzonderingen, zoals:
- Monumenten
- Woonboten
- Kleinere woningen (< 50 m²)
- Gebouwen met historische of culturele waarde
Deze uitzonderingen zijn afhankelijk van de regelgeving en kunnen variëren per gemeente of situatie.
Hoe kan je je energielabel verbeteren?
Er zijn verschillende maatregelen waarmee het energielabel van een woning kan worden verbeterd. De keuze van de maatregelen hangt af van de huidige staat van het huis, de budgettaire mogelijkheden en de gewenste verbetering. Hieronder worden enkele veelvoorkomende opties besproken.
1. Isolatie verbeteren
Een van de meest effectieve manieren om het energielabel te verbeteren is het isoleren van de spouwmuur, het dak en de vloer. Isolatiemaatregelen voorkomen warmteverlies en zorgen voor een comfortabel binnenklimaat. Typische isolatiematerialen zijn:
- Glaswol
- Stuifzand
- Polyurethaanschuim
- Bambusvezels
De keuze van het materiaal hangt af van de toegankelijkheid van de ruimte en de gewenste duurzaamheid. Bijvoorbeeld, stuifzand is een traditionele oplossing die goed werkt in oude huizen met spouwmuur.
2. Duurzame verwarming
Het vervangen van een verouderde verwarmingsinstallatie door een duurzamere oplossing is een andere manier om het energielabel te verbeteren. Populaire alternatieven zijn:
- Warmtepompen
- Zonnepanelen
- Zonneboilers
- Aansluiting op een warmtenet
Warmtepompen zijn bijvoorbeeld een efficiënte manier om verwarming en warm water te leveren met minder aardgasverbruik. Zonnepanelen leveren bovendien elektriciteit op en kunnen de energierekening verder drukken.
3. Duurzame verbeteringen
Naast verwarming en isolatie zijn er ook andere maatregelen die het energielabel kunnen verbeteren, zoals:
- Vervanging van enkelglas naar dubbel- of drieperglas
- Aanpassen van ventilatiesystemen
- Aanleggen van een duurzame dakeenheid (bijvoorbeeld groendak of zonnepaneelbedekking)
- Installatie van energiezuinige verlichting (LED)
Deze maatregelen hebben vaak een directe invloed op het energieverbruik en kunnen in combinatie met isolatie en verwarmingssystemen tot een aanzienlijke verbetering leiden.
4. Strategische planning
Om de beste resultaten te behalen bij verduurzaming, is het verstandig om de maatregelen strategisch te plannen. Het is bijvoorbeeld slim om eerst de meest rendabele maatregelen uit te voeren, zoals isolatie en ventilatie, voordat duurzamere verwarmingsinstallaties worden aangebracht. Hierdoor voorkom je dubbel werk en maximaliseer je het rendement van je investeringen.
Subsidies en financiële ondersteuning
De kosten van verduurzaming kunnen aanzienlijk zijn, maar er zijn verschillende subsidies en regelingen beschikbaar om de eigenaar te ondersteunen. De belangrijkste subsidies zijn:
- ISDE (Investeringssubsidie Duurzame Energie): Voor warmtepompen, zonneboilers, isolatiemaatregelen en aansluiting op een warmtenet
- Energiebespaarlening: Een lening met lage rente voor energiebesparende maatregelen
- Btw-teruggave op zonnepanelen: Je kunt de btw op aanschaf en installatie van zonnepanelen terugvragen
- Gemeentelijke subsidies: Veel gemeenten bieden eigen regelingen voor verduurzaming
De voorwaarden van deze subsidies kunnen variëren, dus het is verstandig om de actuele mogelijkheden op te zoeken. In de regel is het nodig om de subsidie aan te vragen voordat de maatregel wordt uitgevoerd, en moet je aan specifieke voorwaarden voldoen om in aanmerking te komen.
Het proces van energielabel opstellen
Het opstellen van een energielabel wordt uitgevoerd door een erkende energieadviseur. Dit is een professional die is gecertificeerd om het energielabel vast te stellen op basis van de energieprestaties van het huis. Het proces omvat een inspectie van de woning en het vaststellen van de energieindex en het energielabel.
De kosten van een energielabel liggen gemiddeld rond de €300, hoewel dit kan variëren afhankelijk van de complexiteit van de woning en de adviseur. Het is verstandig om vergelijkingen te maken en meerdere offertes in te vragen.
Het energielabel is 10 jaar geldig vanaf de opnamedatum. Tijdens deze periode kan het label worden gebruikt bij verkoop of verhuur. Als verbeteringen worden doorgevoerd, kan een nieuw label worden aangevraagd, waarmee het energielabel kan verbeteren.
Het energielabel is een document van meerdere pagina’s met duidelijke informatie over de huidige energieprestaties en mogelijke verbeteringen. Het geeft ook aan welke maatregelen het meeste effect kunnen hebben en in welke volgorde ze uitgevoerd kunnen worden.
Voorbeeld van energielabel B
Om het concept van energielabels te verduidelijken, wordt hieronder een voorbeeld gegeven van een woning met energielabel B. Het energielabel bevat meerdere pagina’s met duidelijke informatie over de woning. De eerste pagina toont bijvoorbeeld:
- Het energielabel (B)
- De energieindex
- Een overzicht van de huidige energieprestaties
- Mogelijke verbeteringen
- Kostenindicaties
Het volledige energielabel is vaak meer dan 10 pagina’s lang en geeft een gedetailleerd beeld van de woning en de mogelijkheden voor verduurzaming.
Gratis energielabel opzoeken
Het energielabel van elk huis in Nederland kan gratis worden opgezocht via de website van Milieu Centraal. Dit is een handige tool voor kopers, huurders en eigenaren die willen weten hoe energiezuinig hun woning is.
Samenvatting
Energielabel G is het laagste energielabel in Nederland en wijst op een extreem hoge energieverbruik. Typisch voor zo’n woning zijn oude bouwmethoden, weinig of geen isolatie, en verouderde verwarmingssystemen. De gevolgen van zo’n label zijn niet alleen hogere energiekosten, maar ook invloed op de woningwaarde en beperkingen bij hypotheekafsluiting.
Een woning met energielabel G is echter niet hopeloos. Door strategisch te verduurzamen en gebruik te maken van beschikbare subsidies en maatregelen, kan het energielabel aanzienlijk worden verbeterd. Isolatie verbeteren, duurzamere verwarming installeren en energiezuinige verbeteringen uitvoeren zijn allemaal effectieve opties.
Het opstellen van een energielabel wordt uitgevoerd door een erkende energieadviseur en is verplicht bij verkoop of verhuur. Het label is 10 jaar geldig en kan worden gebruikt om verbeteringen aan te sturen en subsidies aan te vragen.
Het verbeteren van het energielabel is niet alleen verstandig vanuit een duurzaamheidsperspectief, maar ook vanuit een economische en juridische hoek. Door de energieprestaties van een woning te verbeteren, worden de energiekosten lager, de woningwaarde hoger en de juridische risico’s kleiner.