Inleiding
Sinds 1 januari 2023 is het energielabel voor bedrijfspanden een centrale verplichting in Nederland. Deze regelgeving richt zich vooral op kantoorgebouwen met een gebruiksoppervlakte groter dan 100 m², waarbij de kantoorfunctie meer dan 50% van het totale oppervlak beslaat. Voor zulke gebouwen is minimaal energielabel C verplicht. Gebouwen die hier niet aan voldoen, mogen niet langer worden gebruikt of verhuurd. Deze maatregel is een onderdeel van het Klimaatakkoord en de bredere Nederlandse klimaatdoelstellingen, waarin de overheid streeft naar een aanzienlijke vermindering van CO2-uitstoot.
In dit artikel bespreken we de huidige regelgeving rondom energielabels voor bedrijfspanden, de gevolgen van het niet voldoen aan de eisen, en de acties die ondernemers en vastgoedeigenaren kunnen ondernemen om hun panden aan te passen. We geven ook een overzicht van de wettelijke verplichtingen, de rol van gecertificeerde adviseurs, en de toekomstige doelen in het kader van duurzame bouw.
De wettelijke verplichting: energielabel C voor bedrijfspanden
Sinds 1 januari 2023 is het verplicht dat kantoorgebouwen met een gebruiksoppervlakte groter dan 100 m² minimaal over een energielabel C beschikken. Dit label wordt toegekend op basis van het primair fossiel energieverbruik, dat maximaal 225 kWh per m² per jaar mag zijn. Deze verplichting geldt voor kantoorgebouwen waarbij de kantoorfunctie meer dan 50% van het totale gebruiksoppervlak beslaat.
De regel is onderdeel van het Bouwbesluit 2012 en wordt uitgevoerd in het kader van de Nederlandse klimaatdoelstellingen. Het doel is om de energieprestatie van gebouwen te verbeteren en zo de CO2-uitstoot te verminderen. Deze verplichting geldt voor een breed spectrum aan bedrijfspanden, waaronder kantoren, onderwijspanden, publieke panden, horeca- en logiesgezichten, sportgebouwen en winkels. Industriële bedrijfspanden zijn hier echter buiten beschouwing gelaten.
Het energielabel voor bedrijfspanden wordt uitgevoerd door gecertificeerde EP-U adviseurs (Energieprestatie van Utiliteitsgebouwen). Deze adviseurs voeren berekeningen uit op basis van specifieke gegevens over het gebouw, zoals de isolatie, het type verlichting, het energieverbruik en de aard van de technische installaties. Het energielabel is 10 jaar geldig, maar de daadwerkelijke energieprestatie van een pand kan veranderen als gevolg van renovaties of andere verbetermaatregelen.
Uitzonderingen
Er zijn enkele uitzonderingen op de verplichting van energielabel C. Zo zijn monumenten, tijdelijke gebouwen met een gebruiksduur korter dan twee jaar, en gebouwen die binnen twee jaar gesloopt worden, vrijgesteld. Daarnaast vallen religieuze gebouwen, zelfstandige kantoorruimtes kleiner dan 100 m², en panden waarbij de kantoorfunctie minder dan 50% van het oppervlak beslaat, ook buiten de verplichting.
De handhaving van deze regelgeving ligt bij de gemeenten, die controleren of bedrijfspanden aan de eisen voldoen. Als een pand niet over een geldig energielabel C beschikt, kunnen boetes worden opgelegd door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Bovendien mag het pand in dat geval niet meer worden gebruikt of verhuurd.
De gevolgen van een slecht energielabel
Een slecht energielabel kan verschillende negatieve gevolgen hebben voor ondernemers en vastgoedeigenaren. De belangrijkste risico's zijn:
Gebruik en verhuur in gevaar: Zonder minimaal energielabel C mag het pand niet langer worden gebruikt als kantoor of verhuurd. Dit betekent dat de functie van het gebouw tijdelijk of permanent verloren kan gaan, met mogelijke verlies van inkomsten of huurinkomsten.
Lagere waarde van vastgoed: Een bedrijfspand met een laag energielabel trekt minder kopers of huurders, omdat het energieverbruik hoger is en de verbouwingsachterstand duidelijk zichtbaar is. Dit kan leiden tot lagere waarderingen op de markt en langere leegtijd.
Hogere financieringsdruk: Banken en investeerders kijken steeds kritisch naar energielabels voordat ze financiering aan een project of pand verstrekken. Gebouwen met een slecht energielabel kunnen moeilijker worden gefinancierd of duurder zijn.
Daarentegen levert een beter energielabel duidelijke voordelen, zoals waardebehoud, lagere energiekosten, en een snellere verkoop- of verhuurmarkt. Het energielabel is ook verplicht bij verkoop, verhuur of oplevering van een bedrijfspand, en moet zichtbaar zijn bij de entree. Daarnaast moet het energielabel worden vermeld in advertenties, zodat kopers en huurders een eerlijke inschatting kunnen maken van de energiekosten.
Hoe kan je aan een energielabel komen?
Het verkrijgen van een energielabel voor een bedrijfspand is een proces dat verplicht is, maar ook een kans biedt om het pand te verbeteren en aan de toekomst te voorbereiden. Voor het verkrijgen van een geldig energielabel zijn enkele stappen essentieel:
Contact met een gecertificeerde EP-U adviseur: Een energielabel mag alleen worden uitgevoerd door een gecertificeerde adviseur voor utiliteitsgebouwen. Deze adviseur voert een grondige inventarisatie van het pand uit, inclusief meetbare parameters zoals isolatie, verlichting, aard van de installaties en energieverbruik.
Berekening van het energielabel: Op basis van de verzamelde informatie berekent de adviseur het energielabel. Dit label wordt uitgedrukt in de vorm van een letter (A t/m G) en een getal dat het energieverbruik in kWh per m² per jaar aangeeft. Voor bedrijfspanden moet dit label minimaal C zijn.
Aanvragen van het energielabel: Na de berekening ontvangt de eigenaar of beheerder het energielabel, dat 10 jaar geldig is. Het label moet zichtbaar worden weergegeven bij de entree van het pand en vermeld in advertenties bij verkoop of verhuur.
Verbetermaatregelen: Het energielabel bevat ook een lijst met mogelijke verbetermaatregelen die het energieverbruik van het pand kunnen verlagen. Deze maatregelen kunnen helpen om het label op te krikken naar een betere categorie, zoals B of zelfs A.
Kosten en tijdsinvestering
De kosten van een energielabel voor een bedrijfspand variëren afhankelijk van de complexiteit van het gebouw en de ervaring van de adviseur. In de praktijk varieert de prijs tussen €300 en €1.000. De tijdsinvestering is meestal beperkt tot een paar weken, waarin de inventarisatie, berekening en uitgifte van het label plaatsvinden.
Acties voor ondernemers en vastgoedeigenaren
Voor zowel ondernemers als vastgoedeigenaren is het essentieel om actie te ondernemen om aan de verplichtingen rondom energielabels te voldoen. Hieronder geven we een overzicht van mogelijke acties die genomen kunnen worden:
Controle op het huidige energielabel: Als het pand nog geen energielabel heeft of als het label verlopen is, is het van belang om spoedig contact op te nemen met een gecertificeerde EP-U adviseur. Dit voorkomt eventuele boetes en zorgt ervoor dat het pand op tijd gelegaliseerd wordt.
Verduurzaming van het pand: Gebouwen die niet voldoen aan de eisen voor energielabel C, moeten worden verduurzaamd. Dit kan behoren tot kleine maatregelen, zoals het vervangen van verlichting of het optimaliseren van de CV-installatie, tot grotere verbouwingen, zoals het isoleren van muren, daken of ramen.
Financiële planning: Het verbeteren van een pand kan kosten met zich meebrengen. Het is daarom verstandig om een financiële planning op te stellen, met aandacht voor mogelijke subsidies of leningen die gericht zijn op duurzame verbouwingen. In sommige gevallen zijn er ook fiscale voorkeuren of belastingaftrekken beschikbaar voor duurzame investeringen.
Communicatie met huurders en kopers: Het energielabel is een belangrijk criterium voor kopers en huurders. Het is daarom verstandig om het label duidelijk te communiceren in advertenties en bij de oplevering van een pand. Bovendien kan het label gebruikt worden om de duurzaamheid van het pand te benadrukken en extra waarde toe te voegen.
Toekomstbestendige voorbereiding: De regelgeving rond energielabels voor bedrijfspanden wordt verwacht verder aan te scherpen in de komende jaren. Het is daarom verstandig om vroegtijdig te beginnen met verbetermaatregelen en aan te sturen op langdurige duurzaamheid. Dit helpt om de kosten en moeilijkheden van toekomstige verplichtingen te verminderen.
Conclusie
Het energielabel voor bedrijfspanden is sinds 1 januari 2023 een verplichte maatregel voor kantoorgebouwen met een gebruiksoppervlakte groter dan 100 m², waarbij de kantoorfunctie meer dan 50% van het totale oppervlak beslaat. Gebouwen die niet voldoen aan deze eisen mogen niet langer worden gebruikt of verhuurd. Het energielabel moet minimaal C zijn, wat betekent dat het primair fossiel energieverbruik maximaal 225 kWh per m² per jaar mag zijn.
De verplichting is onderdeel van de bredere klimaatdoelstellingen van Nederland, waarin de overheid streeft naar een aanzienlijke vermindering van CO2-uitstoot. Het energielabel is verplicht bij verkoop, verhuur of oplevering van een bedrijfspand, en moet zichtbaar zijn bij de entree. Bovendien moet het label worden vermeld in advertenties, zodat kopers en huurders een eerlijke inschatting kunnen maken van de energiekosten.
Voor ondernemers en vastgoedeigenaren is het van belang om actie te ondernemen om aan deze verplichtingen te voldoen. Dit kan door het verkrijgen van een energielabel, het verbeteren van de energieprestatie van het pand, en het voorbereiden op toekomstige regelgeving. Het energielabel is niet alleen een verplichte maatregel, maar ook een kans om het pand te verbeteren en aan de toekomst te voorbereiden.