Energielabel C voor kantoren: wat betekent dit voor kantoorgebouwen in Nederland?

Sinds 1 januari 2023 is het verplicht dat kantoorgebouwen in Nederland overeenkomstig het energielabel C zijn. Deze verplichting is onderdeel van het brede beleid van de overheid om de gebouwde omgeving duurzamer te maken. Het energielabel C betekent dat het primair fossiele energiegebruik van een kantoorpand maximaal 225 kWh per m² per jaar mag zijn. Als een kantoorpand niet voldoet aan deze eisen, mag het niet meer worden gebruikt als kantoor. In dit artikel leggen we de wettelijke eisen, uitzonderingen, praktische stappen en maatregelen uit die kantoorgebouweigenaars kunnen nemen om te voldoen aan deze verplichting.

Wat is energielabel C en waarom is het belangrijk?

Een energielabel geeft een overzicht van het energieverbruik van een gebouw. Het label wordt uitgedrukt in een letter (A t/m G) of een cijfer (1 t/m 100), waarbij A het beste label is en G het slechtste. Het energielabel C betekent dat een kantoorpand voldoet aan een bepaalde minimale energieprestatie. Concreet betekent dit dat het primair fossiele energiegebruik van het gebouw maximaal 225 kWh per m² per jaar mag zijn.

Deze verplichting is opgenomen in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en is onderdeel van de Omgevingswet. Het doel van deze verplichting is om de CO₂-uitstoot in de gebouwde omgeving te verminderen en de energiezuinigheid van bestaande gebouwen te verbeteren. Het energielabel is bovendien 10 jaar geldig, maar bij verkoop of verhuur dient altijd een actueel label te worden overlegd.

Wettelijke eisen en toepassingsgebied

De energielabel C-verplichting geldt voor kantoorgebouwen die aan bepaalde criteria voldoen. Dit zijn:

Kantoorgebouwen waarbij de gebruiksoppervlakte van de kantoorfunctie meer dan 50% uitmaakt van de totale gebruiksoppervlakte.
Kantoorgebouwen waarbij de gebruiksoppervlakte van de kantoorfunctie en eventuele nevenfuncties (zoals een winkel met kantoor) meer dan 100 m² bedraagt.

Een nevenfunctie is een gebruiksfunctie die ten dienste staat van een andere gebruiksfunctie. Bijvoorbeeld: een winkel met een kantoorfunctie in hetzelfde gebouw. In dit geval is het kantoor een nevenfunctie van de winkel.

Handhaving en sancties

De handhaving van de energielabel C-verplichting is sinds 1 januari 2023 in handen van de gemeenten en omgevingsdiensten. Als een kantoorpand niet voldoet aan de eisen van energielabel C, mag het niet meer worden gebruikt als kantoor. Dit betekent dat de ruimte niet langer kan worden verhuurd of gebruikt voor kantooractiviteiten totdat er maatregelen zijn genomen om het energielabel te verbeteren.

In sommige gevallen zijn gemeenten al overgegaan tot het opleggen van last onder dwangsom om kantooreigenaren aan te sporen om de eisen te voldoen. Daarnaast hebben verschillende Rijksorganisaties afspraken gemaakt om zo snel mogelijk energielabel C te behalen voor hun kantoren.

Uitzonderingen op de energielabel C-verplichting

Niet alle kantoorpanden vallen onder de energielabel C-verplichting. Er zijn een aantal uitzonderingen waarbinnen kantoorgebouweigenaars geen actie hoeven te ondernemen. Deze uitzonderingen zijn:

Kantoorgebouwen die kleiner zijn dan 100 m².
Kantoorgebouwen die niet voldoen aan de criteria voor hoofdfunctie of nevenfunctie.
Gebouwen met een speciale wettelijke bepaling, zoals historische panden die onder beschermingsregels vallen.

Hoewel u niet verplicht bent om energielabel C te behalen, is het nog steeds raadzaam om energiebesparende maatregelen te nemen. Dit heeft voordelen zowel op het vlak van milieu als op het vlak van kostenbesparing en vermogen van het gebouw.

Hoe bepaal je of jouw kantoorpand onder de verplichting valt?

Als eigenaar of gebruiker van een kantoorpand, is het belangrijk om te weten of jouw pand onder de energielabel C-verplichting valt. Dit kun je bepalen met behulp van de volgende stappen:

Controleer de gebruiksoppervlakte van de kantoorfunctie. Is deze meer dan 50% van de totale gebruiksoppervlakte van het pand?
Controleer de totale gebruiksoppervlakte van de kantoorfunctie en eventuele nevenfuncties. Is deze groter dan 100 m²?
Controleer of het kantoor een eigen energieaansluiting heeft. Dit is een vereiste voor het toepassen van de energielabel C-verplichting.

Als jouw pand aan deze criteria voldoet, dan valt het onder de verplichting en dient er een energielabel C te worden behaald. Als het niet voldoet, dan valt het buiten de wettelijke verplichting, maar kun je nog steeds kiezen voor verduurzaming.

Hoe krijg je energielabel C voor jouw kantoorpand?

Als je kantoorpand onder de energielabel C-verplichting valt en je wilt voldoen aan de eisen, zijn er verschillende stappen die je kunt ondernemen:

Controleer of je al een energielabel hebt. Je kunt dit doen via de website ep-online.nl, waar je op basis van postcode en huisnummer kunt controleren of jouw pand al een geldig energielabel heeft.
Waar is jouw pand geplaatst op de energieprestatieschaal? Als je energielabel D of lager is, dan dient er actie te worden genomen om het label te verbeteren.
Bepaal welke energiemaatregelen je kunt nemen. Dit kan variëren van het vervangen van verlichting (zoals het vervangen van fluorescentielampen door LED-lampen) tot het isoleren van muren en daken.
Voer energiemaatregelen uit. Dit dient te gebeuren door een erkend adviseur of een erkende energieadviseur.
Laat het energielabel maken en registreren. Nadat de maatregelen zijn genomen, dient er een nieuw energielabel gemaakt en geregistreerd te worden.
Houd het label actueel. Energieverbruik kan veranderen, dus is het belangrijk om het label regelmatig te controleren, vooral bij verkoop of verhuur van het pand.

Praktijkvoorbeelden van energiemaatregelen

Er zijn verschillende energiemaatregelen die kantoorgebouweigenaars kunnen nemen om energielabel C te behalen. Deze maatregelen kunnen zowel klein als groot zijn, afhankelijk van de huidige staat van het pand. Hier zijn enkele voorbeelden:

Vervanging van verlichting: Het vervangen van oude fluorescentielampen door LED-lampen kan aanzienlijk bijdragen aan het verlagen van het energieverbruik. Verlichting is immers een vaste factor in de energielabelberekening.
Verbetering van de gevel- en dakisolatie: Goede isolatie zorgt ervoor dat minder warmte verloren gaat, wat het energieverbruik voor verwarming vermindert.
Installatie van slimme verwarmings- en ventilatiesystemen: Slimme systemen kunnen ervoor zorgen dat energie alleen wordt gebruikt wanneer het nodig is.
Toepassing van duurzame energiebronnen: Het installeren van zonnepanelen of andere duurzame energiebronnen kan het primair fossiele energiegebruik verder verlagen.
Verbetering van de klimaatbeheersing: Door betere klimaatbeheersing te garanderen, kan het energieverbruik voor koeling en verwarming worden verminderd.

Alle energiemaatregelen moeten uitgevoerd worden door erkende professionals. Dit zorgt ervoor dat de maatregelen voldoen aan de wettelijke eisen en dat het energielabel correct kan worden aangemaakt.

De economische en maatschappelijke impact van energielabel C

De energielabel C-verplichting heeft zowel economische als maatschappelijke gevolgen. Een belangrijke uitkomst van de evaluatie van deze verplichting is dat er een aanzienlijke verbetering is geweest in de energieprestaties van kantoorgebouwen in Nederland. In 2024 was 78% van het vloeroppervlak aan kantoorruimte in overeenstemming met energielabel C of beter, tegenover 72% in 2023.

Daarnaast blijkt uit onderzoek van Maastricht University dat kantoorgebouwen met betere energielabels meer gewild en waardevaster zijn. Dit betekent dat het behalen van energielabel C niet alleen een wettelijke verplichting is, maar ook een economische kans.

Toekomstige plannen en trends

De huidige energielabel C-verplichting is slechts het begin. De overheid heeft als doel dat alle kantoren in 2030 minimaal energielabel A behalen. Dit betekent dat de eisen voor energieprestaties in de toekomst nog strenger zullen worden. Dit maakt het belangrijk dat kantoorgebouweigenaars al vroeg beginnen met verduurzaming en energiebesparende maatregelen nemen.

Daarnaast zijn er verschillende financiële regelingen beschikbaar om kantoorgebouweigenaars te ondersteunen bij de verduurzaming van hun panden. Deze regelingen kunnen variëren van subsidie tot lening, afhankelijk van de maatregel en de omvang van het project.

Conclusie

De energielabel C-verplichting voor kantoren is een belangrijk onderdeel van het beleid van de overheid om de gebouwde omgeving duurzamer te maken. De verplichting geldt voor kantoorgebouwen die aan bepaalde criteria voldoen en betekent dat het primair fossiele energiegebruik maximaal 225 kWh per m² per jaar mag zijn. Als een kantoorpand niet voldoet aan deze eisen, mag het niet meer worden gebruikt als kantoor.

De verplichting heeft geleid tot een aanzienlijke verbetering in de energieprestaties van kantoorgebouwen in Nederland. Bovendien blijkt dat kantoorgebouwen met betere energielabels meer gewild en waardevaster zijn. De toekomstige plannen van de overheid zijn gericht op het behalen van energielabel A voor alle kantoren in 2030.

Kantoorgebouweigenaars die onder de verplichting vallen, moeten actie ondernemen om energielabel C te behalen. Dit kan door energiemaatregelen te nemen, zoals het vervangen van verlichting, het verbeteren van de isolatie of het installeren van duurzame energiebronnen. Het is belangrijk om dit zo snel mogelijk te doen, omdat anders het pand niet meer kan worden gebruikt als kantoor. Door vroegtijdige actie te ondernemen, kunnen kantoorgebouweigenaars niet alleen voldoen aan de wettelijke eisen, maar ook profiteren van de economische en maatschappelijke voordelen van een duurzaam kantoorpand.