Het energielabel van huishoudelijke apparaten en woningen is sinds de invoering van de nieuwe EU-regels in maart 2021 sterk veranderd. Veel consumenten en huiseigenaren merken dat hun oude A+++ koelkast nu een C-label heeft of dat hun woning een energielabel A++ heeft gekregen. Dit is niet een teken van slechtere prestaties, maar juist het resultaat van strengere testmethoden en een herwaardering van de energiezuinigheid. In deze gids leggen we de kern van deze veranderingen uit, met aandacht voor zowel huishoudelijke apparaten als woningen, en geven we praktische tips voor het vergelijken van apparaten en het verbeteren van energielabels.
Inleiding
Het energielabel is sinds 2021 herwerkt om het vergelijkingsvermogen tussen producten te verbeteren en te stimuleren tot duurzamere technologieën. Voor woningen is het energielabel eveneens vernieuwd, waarbij nu een schaal van G tot A++++ wordt gebruikt. Deze schaal geeft een duidelijkere indeling van de energiezuinigheid en helpt bijvoorbeeld bij de keuze van energieefficiente woningen of bij renovatieprojecten.
Deze artikel geeft een overzicht van de veranderingen in energielabels voor zowel huishoudelijke apparaten als woningen. We leggen uit wat er precies is veranderd, waarom het nodig was, en hoe je deze veranderingen kunt gebruiken bij het kopen van apparaten of het verbeteren van een woning.
De veranderingen in energielabels voor huishoudelijke apparaten
Waarom zijn de energielabels veranderd?
Sinds de invoering van de nieuwe EU-regels in maart 2021 is de energielabeling van huishoudelijke apparaten aangepast. Dit gebeurde omdat de oude schaal (A t/m A+++) te beperkt was geworden. Na verloop van tijd kreeg bijna alles een A+++ label, waardoor het moeilijk was om producten te vergelijken op energiezuinigheid.
De nieuwe schaal loopt van A t/m G, waarbij A de meest energiezuinige categorie is. A wordt bewust leeg gelaten voor toekomstige innovaties, waardoor fabrikanten blijven innoveren.
Wat betekent het voor je oude A+++ apparaat?
Als je bijvoorbeeld een oude A+++ koelkast hebt, dan heeft deze nu waarschijnlijk een label C. Dit betekent echter niet dat het apparaat minder energiezuinig is geworden. Het verbruik is hetzelfde gebleven. De verandering zit in de beoordelingsmethode, die nu strenger is.
De EU heeft de testmethoden aangepast, bijvoorbeeld voor wasmachines: deze worden nu getest met volle, halve en kwart-volle trommels, wat realistischer is dan de oude methode. Hierdoor verandert de labelklasse, maar niet het daadwerkelijke verbruik.
Hoe kies je een energiezuinig apparaat?
Het is belangrijk om niet alleen naar de letterklasse te kijken, maar ook naar het exacte kWh-verbruik per jaar. Dit staat op het energielabel en geeft een betere vergelijking tussen verschillende merken en modellen. Daarnaast bevat het nieuwe energielabel ook een QR-code die je naar de EU-database EPREL leidt. Hier vind je gedetailleerde technische specificaties, zoals geluidniveau, energieverbruik per cyclus en andere relevante gegevens.
Voor wasmachines is het bijvoorbeeld ook nuttig om het waterverbruik en de duur van het eco-programma in overweging te nemen. Bij koelkasten kun je kijken naar de geluidklasse en het totale volume van koel- en vriesruimte.
Tabellen: oude vs. nieuwe labels per apparaattype
Hieronder volgt een overzicht van hoe de labels veranderd zijn voor verschillende huishoudelijke apparaten:
Koelkasten en vriezers
| Oud energielabel | Nieuw energielabel (ongeveer) | Opmerking |
|---|---|---|
| A+++ | B of C | Nog steeds zeer zuinig |
| A++ | C of D | Goede energieprestatie |
| A+ | F | Minder zuinig |
| A | G | Minst zuinige categorie |
Wasmachines
| Oud energielabel | Nieuw energielabel (ongeveer) | Energiebesparing per jaar* |
|---|---|---|
| A+++ | B | Zeer laag verbruik |
| A+++ | C of D | Laag verbruik |
| A++ | E of F | Gemiddeld verbruik |
| A+ | G | Hoog verbruik |
Vaatwassers
| Oud energielabel | Nieuw energielabel (ongeveer) | Water- en energieverbruik |
|---|---|---|
| A+++ | B of C | Zeer laag verbruik |
| A++ | D of E | Gemiddeld verbruik |
| A+ | G | Hoger verbruik |
Televisies
| Oud energielabel | Nieuw energielabel (ongeveer) | Energieverbruik |
|---|---|---|
| A++ | F | Nog steeds zuiniger |
| A+ | G | Hogere kosten |
Let op: Deze vergelijkingen zijn indicatief en kunnen per merk of model verschillen. Kijk altijd naar het kWh-verbruik per jaar voor een eerlijke vergelijking.
Tijdlijn van de verandering
Hier is een overzicht van de implementatie van de nieuwe energielabels:
- November 2020: Fabrikanten moeten nieuwe energielabels toevoegen aan hun producten.
- 1 maart 2021: Nieuwe labels verschijnen in winkels voor koelkasten, wasmachines, vaatwassers en tv’s.
- September 2021: Lampen krijgen nieuwe energielabels.
- December 2021: Oude labels zijn volledig uitgefaseerd.
- 2025: Vrijwel alle andere productgroepen volgen.
De veranderingen in energielabels voor woningen
Wat is een energielabel van een woning?
Het energielabel van een woning geeft aan hoe energiezuinig een huis is in vergelijking met soortgelijke woningen. Het label is gebaseerd op de isolatie en de installaties voor verwarming, koeling, warm water en ventilatie. Hoe beter deze aspecten, hoe lager het verbruik van fossiele energie, en hoe beter het energielabel.
De schaal loopt van G (zeer energieverspillend) tot A++++ (zeer energiezuinig). Het energielabel is nu 10 jaar geldig, in tegenstelling tot het oude label dat tussentijdse wijzigingen kon ondergaan.
Energielabels van A tot A++++
De gradaties van energielabels voor woningen zijn als volgt:
- A: Duurzaam, verbruikt 105–160 kWh/m²/jaar.
- A+: Betere energiezuinigheid, verbruikt 75–105 kWh/m²/jaar.
- A++: Zeer energiezuinig, verbruikt 50–75 kWh/m²/jaar.
- A+++: Bijna energieneutraal, verbruikt <50 kWh/m²/jaar.
- A++++: Energieneutraal of zelfs energieleverend, verbruikt evenveel energie als het produceert (nul-op-de-meter woning).
De meeste nieuwbouwhuizen krijgen tegenwoordig een energielabel A met drie plusjes (A+++), wat betekent dat ze bijna energieneutraal zijn.
Voorlopig vs. definitief energielabel
Er zijn twee soorten energielabels:
- Voorlopig energielabel: Wordt op basis van schattingen gemaakt, zonder fysiek onderzoek. Wordt vaak gebruikt in nieuwbouw.
- Definitief energielabel: Wordt op basis van fysiek onderzoek gemaakt en is een officiële beoordeling van de energiezuinigheid van een woning.
Sinds 2021 zien zowel voorlopige als definitieve labels er hetzelfde uit, met uitzondering van het label "voorlopig" bovenaan in het rood.
Waarom zijn nieuwe labels belangrijk?
De nieuwe energielabels voor woningen zijn belangrijk omdat ze realistischer zijn en meer informatie bevatten. Ze zijn gebaseerd op werkelijke energieprestaties van de woning in plaats van aannames en standaardwaarden. Dit maakt het voor kopers en huiseigenaren makkelijker om een goed beeld te krijgen van de energiekosten en de duurzaamheid van een woning.
Daarnaast zorgt het nieuwe labelstelsel voor betere vergelijkbaarheid tussen woningen en stimuleert het investeringen in energiebesparende maatregelen. Voor kopers is dit een waardevolle tool bij het nemen van beslissingen.
Wat betekent een energielabel A voor je woning?
Een energielabel A betekent dat een woning goed geïsoleerd is en weinig fossiele energie verbruikt. Het is een duurzame woning die niet alleen goed is voor het milieu, maar ook voor je portemonnee. De overheid wil toewerken naar een situatie waarin zoveel mogelijk woningen energieneutraal of zelfs energieleverend zijn.
Een energielabel A of hoger betekent dat de woning:
- Goed geïsoleerd is (muur, daken, ramen).
- Zuinige installaties heeft voor verwarming, koeling, warm water en ventilatie.
- Eventueel zonnepanelen of andere duurzame energiebronnen bevat.
Hoe verbeter je je energielabel?
Als je woning een lager energielabel heeft dan je zou willen, zijn er verschillende maatregelen die je kunt nemen om het label te verbeteren. Deze maatregelen kunnen zowel kleine als grootschalige renovaties inhouden.
1. Verbeter de isolatie
Een van de meest effectieve manieren om je energielabel te verbeteren is het verbeteren van de isolatie. Denk aan:
- Muurisolatie (binnen- of buitenkant).
- Dakisolatie (minimaal 20 cm dik).
- Vloerisolatie, vooral als de woning op de grond staat.
- Triple glas voor ramen, wat een aanzienlijke isolatieverbetering biedt.
2. Zuinigere installaties
De installaties voor verwarming, koeling, warm water en ventilatie hebben een grote invloed op het energieverbruik. Overweeg:
- Warmtepomp (luchtwarmtepomp of bodemwarmtepomp).
- Zonnepanelen voor elektriciteit en warm water.
- Warmteterugwinning in de ventilatieinstallatie.
- Efficiënte boilers of warmwaterinstallaties.
3. Slimme apparaten en systemen
- Smartthermostaat: Voor betere temperatuurcontrole.
- Energiemeter: Voor inzicht in het verbruik.
- Zuinige LED-verlichting.
4. Energieprestatiegarantie (A++++)
Als je een nieuwbouw woning koopt of laat bouwen, kun je overwegen voor een woning met energielabel A++++ met energieprestatiegarantie. Deze woningen zijn uitgerust met:
- Triple glas.
- Bodemwarmtepomp.
- Warmteterugwinnen.
- Zonnepanelen.
- Een garantie van minimaal 10 jaar op de energieprestatie.
Energielabel opzoeken
Als je wilt weten wat het energielabel van jouw woning is, kun je dit opzoeken via een online tool door jouw postcode en huisnummer in te vullen. De tool toont alleen definitieve en geldige energielabels. Voorlopige labels sinds 2015 worden niet getoond, omdat ze met een oude methode zijn berekend.
Het energielabel is een waardevolle tool bij energievergelijking. Je kunt het gebruiken om het jaarverbruik van je huishouden te berekenen, inclusief het extra gas- en stroomverbruik, gebaseerd op het aantal personen. Dit gegeven staat ook op je laatste energierekening.
Conclusie
Het veranderen van energielabels — zowel voor huishoudelijke apparaten als woningen — is een logisch gevolg van de toegenomen energiezuinigheid van apparaten en woningen. Het nieuwe labelsysteem biedt betere vergelijkbaarheid, stimuleert innovatie en helpt consumenten en huiseigenaren bij het nemen van bewuste keuzes.
Een oude A+++ koelkast die nu label C heeft, verbruikt nog steeds evenveel energie als voorheen. Het verschil zit in de strengere beoordelingsmethode. Voor woningen geeft het energielabel A tot A++++ een duidelijk beeld van de energiezuinigheid, waarbij A++++ staat voor energieneutrale of zelfs energieleverende woningen.
Of je nu een nieuw apparaat koopt of overweegt om je woning te renoveren, het energielabel is een essentieel instrument. Het biedt inzicht in de werkelijke energiekosten en de duurzaamheid van je keuze. Door te investeren in energiebesparende maatregelen, kun je je energielabel verbeteren en je woning duurzamer maken, zowel voor het milieu als voor je portemonnee.