De energietransitie is volop in gang gezet, en kantoorpanden spelen een cruciale rol in dit proces. Vanaf 1 januari 2023 is het in Nederland verplicht dat kantoren groter dan 100 m² minimaal over een energielabel C beschikken. Dit is slechts het begin van een bredere doelstelling: in 2030 moeten alle kantoren gemiddeld minimaal energielabel A behalen. Deze ambities zijn verankerd in het Energieakkoord voor Duurzame Groei en de wettelijke regelgeving. Voor zowel eigenaren als huurders van kantoorruimtes is dit een belangrijk moment om te overwegen hoe zij nu al stappen kunnen zetten richting een duurzamere toekomst.
In deze uitgebreide gids bekijken we de huidige verplichtingen, de toekomstige eisen, en de maatregelen die genomen kunnen worden om het energielabel A te behalen. Bovendien bespreken we de voordelen van vroegtijdige investeringen en de hulpverlening die beschikbaar is.
Huidige energielabelplicht: label C sinds 2023
De energielabelplicht voor kantoren is op 1 januari 2023 in werking getreden. Vanaf dit moment is het wettelijk verplicht dat kantoorpanden met een vloeroppervlak groter dan 100 m² minimaal energielabel C hebben. Dit geldt voor zowel zelfstandige kantoren als kantoorfuncties binnen grotere bedrijven of industriële complexen.
Het energielabel C betekent dat het kantoor maximaal 225 kWh per vierkante meter en per jaar aan fossiele energie mag verbruiken. Kantoorgebouwen die dit niet halen, mogen niet meer als kantoor gebruikt of verhuurd worden. De handhaving van deze verplichting ligt bij de gemeenten en omgevingsdiensten. Als een kantoor niet aan de eisen voldoet, kan het pand gesloten worden totdat maatregelen zijn genomen.
Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) legt deze regels vast. De energielabelplicht is dus geen advies, maar een juridisch bindende verplichting. Het is daarom belangrijk om het energielabel van je kantoor te controleren via de website EP-online. Deeluiters kan het energielabel van een kantoor worden gecontroleerd via postcode en huisnummer, BAG ID of registratienummer.
Toekomstige doelstelling: energielabel A in 2030
De verplichting van energielabel C is slechts een tussenstap. Het doel van de Nederlandse overheid is dat alle kantoren in 2030 gemiddeld minstens energielabel A zullen hebben. Dit is geen ambitiesdoel, maar een verplichting die is vastgelegd in het Energieakkoord voor Duurzame Groei. In tegenstelling tot de energielabel C-verplichting is energielabel A in 2030 wettelijk vastgesteld, ook al zijn de precieze maatregelen voor het behalen van dit label nog niet volledig geregeld.
De overheid wil de gebouwde omgeving CO2-neutraal maken in 2050. Het behalen van energielabel A in 2030 is daarom een belangrijke tussenstap. Omdat de eisen in de komende jaren steeds strenger zullen worden, is het verstandig om nu al plannen te maken voor de toekomstige verplichtingen.
Voor wie geldt de energielabel A-verplichting in 2030?
De verplichting geldt voor: - Zelfstandige kantoorgebouwen vanaf 100 m²; - Kantoorfuncties binnen grotere industriële complexen; - Zowel eigenaren als huurders (afhankelijk van de gemaakte afspraken).
Er zijn enkele uitzonderingen, zoals monumentale gebouwen en tijdelijke kantoren. Voor de overgrote meerderheid van kantoren in Nederland is echter een upgrade naar energielabel A in 2030 onvermijdelijk.
Hoe bereik je energielabel A?
Het behalen van energielabel A vereist ingrijpende maatregelen op meerdere vlakken. Het kantoor moet op meerdere niveaus energiezuiniger worden. De volgende onderdelen zijn cruciaal voor het bereiken van energielabel A:
1. Verbetering van de isolatie
Een goed geïsoleerd kantoor is essentieel voor het behalen van energielabel A. Dit betreft: - Dak, gevel en vloer isoleren; - Vervanging van ongeïsoleerde ramen; - Herstel of vervanging van losse of beschadigde isolatielagen.
Verbeterde isolatie zorgt voor een stabiel binnenklimaat en verminderd het energieverbruik voor verwarming en koeling.
2. Energie-efficiënte installaties
De installaties in kantoren spelen een grote rol in het energieverbruik. Voor energielabel A is het noodzakelijk om te investeren in: - Warmtepompen in plaats van gasverwarming; - Ventilatiesystemen met warmteterugwinning; - Slimme verwarmings- en ventilatieinstallaties die automatisch aanpassen aan het gebruik en het klimaat.
Deze maatregelen zorgen voor een aanzienlijke vermindering van het energieverbruik.
3. Duurzame energieopwekking
Het gebruik van duurzame energie is een essentieel onderdeel van energielabel A. Denk aan: - Zonnepanelen op het dak of op het kantoorplein; - Opslag van duurzame energie via batterijen; - Aansluiting op duurzame warmtebronnen zoals districtswarmte of geothermische energie.
Door de energie die een kantoor verbruikt gedeeltelijk of volledig op te wekken met duurzame middelen, kan het energielabel aanzienlijk worden verbeterd.
4. Slimme gebouwsturing en monitoring
Moderne gebouwen kunnen worden uitgerust met slimme technologie die het energieverbruik optimaliseert. Dit omvat: - Automatische licht- en ventilatiebeheer op basis van bewegingsdetectie en zonneschijn; - Real-time monitoring van het energieverbruik; - Analyse en aanpassing van de energiegebruiksprofielen via software.
Zulke systemen zorgen niet alleen voor energiebesparing, maar ook voor comfort en efficiëntie voor gebruikers.
Voordelen van vroegtijdige investeringen
Wachten tot 2030 om maatregelen te nemen is geen verstandige strategie. Het behalen van energielabel A vereist aanzienlijke investeringen, en het is verstandig om deze te spreiden over de komende jaren. De voordelen van vroegtijdige actie zijn meerdere:
1. Vermijden van leegstand of boetes
Als een kantoor niet voldoet aan de eisen van energielabel A in 2030, mag het niet meer als kantoor gebruikt of verhuurd worden. Door vroegtijdig te investeren, wordt dit risico verminderd.
2. Hogere aantrekkingskracht voor huurders en kopers
Kantoren met een hoog energielabel zijn aantrekkelijker voor huurders en kopers. Ze worden gezien als modern, duurzaam en toekomstbestendig. Dit leidt tot een hogere vastgoedwaarde en makkelijker verhuur of verkoop.
3. Subsidies en fiscale voordelen
De overheid biedt diverse subsidies en fiscale voordelen aan voor maatregelen die leiden tot energiebesparing. Voorbeelden zijn: - Subsidies voor zonnepanelen of warmtepompen; - Aftrek van investeringen in duurzame technologie; - Korting op de gemeentelijke belasting voor duurzame verbouwingen.
Deze voordelen maken het behalen van energielabel A financieel aantrekkelijker.
4. Toekomstbestendige onderneming
Bedrijven die investeren in duurzaamheid zijn beter voorbereid op de toekomstige eisen van banken, investeerders en klanten. Duurzame ondernemingen worden gezien als betrouwbaarder en innovatiever.
Hulp en ondersteuning
Er zijn verschillende manieren waarop eigenaren en huurders van kantoren ondersteuning kunnen krijgen bij het behalen van energielabel A.
1. Energieadviseurs
Het is verstandig om een energieadviseur in te schakelen. Deze professional kan het kantoor inspecteren, verbetermogelijkheden identificeren en een kostenberekening opstellen. Hij of zij kan ook adviseren over de Erkende Maatregellijsten (EML), die maatregelen bevatten die voldoen aan de Energiebesparingsplicht van het Activiteitenbesluit (Wet milieubeheer).
2. GIS-viewer en EP-online
De RVO heeft een GIS-viewer ontwikkeld waarmee kantoorgebouwen in kaart worden gebracht. De viewer geeft een indruk van welke kantoren aan de energielabel C-verplichting voldoen of niet. Dit is een handig hulpmiddel voor zowel kantooreigenaren als gemeenten bij de handhaving. De informatie is echter een inschatting en kan afwijken van de werkelijkheid.
Daarnaast kan het energielabel van een kantoor worden gecontroleerd via EP-online. Deze website geeft geregistreerde energielabels weer op basis van postcode, huisnummer, BAG ID of registratienummer.
3. Informatiepunt Leefomgeving (IPLO)
Voor vragen over de energielabel C-verplichting en andere regelgeving is het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) beschikbaar. Dit is een ondersteuningspunt voor zowel particulieren als overheidsorganen.
Conclusie
De verplichting om kantoren vanaf 2023 minimaal energielabel C te hebben is slechts het begin. Het doel is dat in 2030 alle kantoren gemiddeld minstens energielabel A behalen. Deze ambities vormen de basis voor een CO2-neutrale gebouwde omgeving in 2050. Voor zowel eigenaren als huurders van kantoorruimtes is het belangrijk om nu al stappen te zetten richting deze doelstelling.
Het behalen van energielabel A vereist investeringen in isolatie, energie-efficiënte installaties, duurzame energieopwekking en slimme gebouwsturing. De voordelen van vroegtijdige investeringen zijn meerdere: het vermijden van boetes en leegstand, hogere aantrekkingskracht voor huurders en kopers, subsidies en fiscale voordelen, en toekomstbestendigheid.
De overheid biedt ondersteuning via energieadviseurs, de GIS-viewer, EP-online en het Informatiepunt Leefomgeving. Het is verstandig om gebruik te maken van deze hulpmiddelen om zowel de huidige verplichtingen als de toekomstige eisen te voldoen.
Door nu al te investeren in verduurzaming, kunnen kantoorgebouwen niet alleen de eisen van 2030 halen, maar ook een waardevolle en duurzame toekomst tegemoet treden.