Een energielabel is een essentieel onderdeel bij het verhuren van woningen. Het dient zowel als informatief instrument voor huurders als een juridisch vereist document bij de verkoop of verhuur van een woning. In dit artikel wordt een gedetailleerde uitleg gegeven over de verplichtingen rond het energielabel voor huurwoningen, de uitzonderingen waarin het niet verplicht is en de praktische stappen die verhuurders moeten nemen om aan de wettelijke eisen te voldoen. Het artikel is gebaseerd op de meest recente en betrouwbare bronnen uit overheidswebsites en landelijke databases.
Wat is een energielabel?
Een energielabel voor huurwoningen geeft een overzicht van de energiezuinigheid van een woning. Het label is gebaseerd op een klassificatie van A+++ tot G, waarbij A+++ staat voor de meest energiezuinige woning en G voor een woning met het hoogste energieverbruik. Het label bevat ook aanbevelingen voor mogelijke verbetermaatregelen die kunnen leiden tot lagere energiekosten en een duurzamere woning.
Het energielabel is niet alleen een informatief document, maar ook een juridisch verplichte bijlage bij de verkoop of verhuur van een woning. Het moet worden opgesteld door een gecertificeerd energieadviseur en geregistreerd in de nationale database EP-Online. Deze database is de centrale plek waar energielabels en energieprestatie-indicatoren van gebouwen worden opgeslagen en openbaar gemaakt.
Energielabel verplicht bij verhuur
Een energielabel is verplicht bij de verkoop of verhuur van vrijstaande huurwoningen. Dit geldt zowel voor particuliere verhuurders als voor professionele verhuurbedrijven. De verplichting geldt niet voor het verhuren van losse kamers, zoals bij kamerverhuur, omdat in dergelijke gevallen de keuken, badkamer en toilet vaak worden gedeeld met andere bewoners. Daarom is het energielabel niet verplicht voor studentenkamers of kamers in kamerverhuur.
Wanneer een woning wordt verhuurd, dient de verhuurder een geregistreerd en definitief energielabel aan de huurder te overhandigen. Dit label moet zijn opgesteld door een erkende energieadviseur. Deze adviseur komt ter plaatse, neemt de kenmerken van de woning op en berekent de energieprestatie op basis van het energielabelsysteem.
Naast het leveren van het energielabel aan de huurder, moet het label ook worden vermeld in advertenties. Als een woning via een advertentie wordt aangeboden voor verkoop of verhuur, dient de letter van het energielabel (labelklasse) te worden opgenomen. Dit is wettelijk verplicht sinds 1 januari 2024 en wordt gecontroleerd door de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT).
Uitzonderingen op de verplichting
Niet voor elke woning of bouw is een energielabel verplicht. Er zijn een aantal uitzonderingen op de verplichting die in de wet zijn opgenomen. Deze uitzonderingen zijn afhankelijk van de aard van het gebouw, de gebruiksduur en de energiegebruikscategorie. De belangrijkste uitzonderingen zijn:
Vrijstaande woningen met een gebruiksoppervlakte tot 50 m² zoals tiny houses, woonwagens of woonboten. Deze woningen zijn vrijgesteld van de verplichting om een energielabel te verkrijgen.
Gebouwen die binnen 2 jaar zijn in gebruik gekomen, zoals tijdelijke noodwoningen of noodlokalen. Deze woningen zijn opnieuw verplicht om een energielabel te verkrijgen na verloop van die periode.
Gebouwen voor religieuze doeleinden, zoals kerken en moskeeën, zijn vrijgesteld van de verplichting.
Woningen die minder dan 4 maanden per jaar in gebruik zijn, zoals recreatiewoningen die alleen in het hoogseizoen worden gebruikt. Voor deze woningen geldt dat het energielabel alleen verplicht is als de verhuur of bewoning langere tijd voorkomt.
Beschermde monumenten zijn vrijgesteld van de verplichting tot en met 29 mei 2026. Vanaf dat moment moeten ook deze gebouwen een energielabel verkrijgen bij verkoop of verhuur.
Hoe verkrijg je een energielabel?
De verplichting om een energielabel te verkrijgen betekent dat verhuurders een gecertificeerd energieadviseur moeten inschakelen. Deze adviseur is verantwoordelijk voor het uitvoeren van een energiecontrole in de woning. Tijdens de controle worden de kenmerken van het gebouw vastgelegd, zoals het type isolatie, de verwarmingsinstallatie en de eventuele aanwezigheid van duurzame energieopwekking zoals zonnepanelen.
Na afloop van de inspectie ontvangt de verhuurder een energielabelrapport. Dit rapport bevat niet alleen de klassificatie van de woning, maar ook aanbevelingen voor mogelijke verbetermaatregelen. Het energielabel kan vervolgens worden geregistreerd in de nationale database EP-Online. Deze database is toegankelijk voor iedereen en bevat de openbare informatie van geregistreerde energielabels.
Het is mogelijk om meerdere woningen tegelijk te laten voorzien van een energielabel, mits deze woningen qua kenmerken sterk op elkaar lijken. In dergelijke gevallen kan een energieadviseur op basis van representativiteit het energielabel sneller en efficiënter vaststellen.
Boetes bij ontbreken van energielabel
Het is belangrijk dat verhuurders zich bewust zijn van de gevolgen van het ontbreken van een energielabel. Als bij een inspectie blijkt dat een verplicht energielabel ontbreekt, kunnen boetes worden opgelegd. Deze boetes zijn afhankelijk van de situatie en variëren per regio. De exacte boetes zijn te raadplegen op de website van de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT).
Het is dus verstandig om zorgvuldig te plannen en te zorgen dat alle verplichte documenten op orde zijn voordat een woning wordt verhuurd of verkocht.
Verduurzaming en energielabels
Nadat het energielabel is verkregen, kan het worden gebruikt als basis voor verdere verbeteringen in de woning. Het label geeft duidelijke aanbevelingen voor mogelijke verbetermaatregelen, zoals betere isolatie, het vervangen van verouderde installaties of het aanbrengen van duurzame energieopwekking. Deze maatregelen kunnen leiden tot lagere energiekosten en een comfortabelere woning voor de huurder.
Particuliere verhuurders die geïnteresseerd zijn in verduurzaming vinden op de website van Vastgoed Belang nuttige informatie over mogelijke subsidies, verduurzamingsplannen en advies over het verbeteren van de energieprestatie van hun woningen.
Energielabel en de woningwaardering
Een ander aspect van het energielabel is de invloed op de woningwaardering. In het woningwaarderingsstelsel (wws) telt de energiezuinigheid van een huurwoning mee in het puntensysteem. Dit betekent dat een woning met een beter energielabel meestal meer huurpunten oplevert en dus een hogere maximale huur toelaat. Voor verhuurders onder de liberalisatiegrens is het energielabel dus niet alleen een juridische verplichting, maar ook een instrument om de huurprijs te bepalen.
Energielabel voor recreatiewoningen
Een aparte categorie binnen de verplichting voor energielabels is de recreatiewoning. Deze woningen zijn verplicht tot het verkrijgen van een energielabel sinds 1 januari 2024. Na verloop van 10 jaar moet het energielabel opnieuw worden geregistreerd, zelfs als de woning niet is veranderd. In advertenties dient de labelklasse te worden vermeld, en zonder geldig energielabel kan een boete worden opgelegd.
Controle van het energielabel
Het energielabel dat sinds 1 januari 2021 is geregistreerd, bevat een digitale ondertekening. Deze ondertekening maakt het mogelijk om het echtheid van het energielabel te controleren. Een stappenplan op de website van RVO helpt bij het verifiëren van het energielabel.
Energieadviseurs en registratie
Het vinden van een erkende energieadviseur is belangrijk voor de juiste registratie van het energielabel. Verhuurders kunnen via de website zoekeenenergieadviseur.nl een gecertificeerde adviseur vinden. Deze adviseurs zijn verantwoordelijk voor het uitvoeren van de energiecontrole en het opstellen van het energielabel. De adviseur kan ook uitleggen over eventuele uitzonderingen en het voordelen van een representatieve controle bij meerdere vergelijkbare woningen.
Conclusie
Een energielabel is een wettelijk verplicht document bij de verkoop of verhuur van vrijstaande huurwoningen. Het dient zowel als informatief instrument voor huurders als een juridisch vereist onderdeel van de verhuurprocedure. Het energielabel moet worden opgesteld door een erkende energieadviseur en geregistreerd in EP-Online. Er zijn uitzonderingen op de verplichting, zoals bij kamerverhuur, recreatiewoningen onder bepaalde voorwaarden en vrijstaande woningen met een gebruiksoppervlakte tot 50 m².
Het energielabel is niet alleen een juridische verplichting, maar ook een instrument voor verdere verduurzaming en het verbeteren van de energieprestatie van een woning. Het label kan leiden tot lagere energiekosten, een comfortabeler woning en een hogere woningwaardering. Verhuurders die het energielabel verwaarlozen, lopen het risico op boetes en moeten zich bewust zijn van de verplichtingen en de gevolgen van het niet voldoen aan deze wettelijke eisen.