Inleiding
De energielabel wetgeving in Nederland staat voor een grote verandering. Vanaf 2026 wordt het energielabelsysteem opnieuw ingesteld, met strengere eisen, een vernieuwde rekenmethodiek en een uitgebreidere scope. Deze wijzigingen hebben directe gevolgen voor woningeigenaren, woningcorporaties en vastgoedbeleggers, aangezien energielabels niet alleen verplicht worden in meer situaties, maar ook een groter invloedrijk worden op de waarde, verkoopbaarheid en financieringsmogelijkheden van woningen en gebouwen.
Volgens actuele onderzoeken kan één labelstap tot 3% waardestijging opleveren, terwijl huizen met slechte labels mogelijk in de toekomst financieel minder aantrekkelijk worden. De overheid streeft naar een klimaatneutrale woningmarkt en wil hierbij stimuleren dat woningen worden verduurzaamd. De nieuwe regels zullen vanaf 2026 een essentieel onderdeel worden van iedere vastgoedtransactie, verbouwing of nieuwbouw.
In deze artikel worden de belangrijkste ontwikkelingen in de energielabel wetgeving van 2026 beschreven, inclusief de verplichtingen voor verschillende groepen, de invloed op waarde en verkoopbaarheid, en de rol van het energielabel in de toekomstige woningmarkt. Daarnaast worden de technische en praktische aspecten van het energielabel in kaart gebracht, zoals de nieuwe berekeningsmethodiek en het verplichte gebruik van erkende EP-adviseurs.
De Nieuwe Regels Energielabel 2026
Meer Indicatoren en Strengere Eisen
De huidige energielabels zijn gebaseerd op de NTA 8800 en geven informatie over de energieprestatie van een woning of gebouw. Vanaf 2026 wordt deze methode verder uitgebouwd en worden er extra indicatoren toegevoegd. Dit betreft niet alleen het jaarlijkse energieverbruik en de CO₂-uitstoot, maar ook aspecten zoals automatisering en opslagcapaciteit.
Het nieuwe energielabel is dus niet alleen uitgebreider, maar ook nauwkeuriger. Het bevat ook suggesties voor verbeteringen en bespaarmogelijkheden, waardoor woningeigenaren beter inzicht krijgen in mogelijke renovatiestappen.
Verplichtingen per Data
De volgende data zijn cruciaal voor de implementatie van de nieuwe wetgeving:
- Mei 2026: Invoering van de nieuwe labelmethodiek met extra indicatoren.
- Juli 2026: Energielabel verplicht bij verkoop, verhuur, renovatie, nieuwbouw en gebruik door overheidsinstanties.
- 2029: Woningen met energielabel E, F of G moeten minimaal energielabel D behalen.
- 2030: Nieuwe indeling van energielabels van A t/m G. De oude labels A+ t/m A++++ vallen weg. Daarnaast komen er minimumeisen voor utiliteitsgebouwen.
Deze data zorgen voor een geleidelijke, maar krachtige transformatie in de vastgoedsector. Eigenaren en vastgoedbedrijven moeten dus op tijd plannen maken om aan de eisen te voldoen.
Invloed per Doelgroep
Voor Particuliere Woningeigenaren
Particuliere woningeigenaren die hun woning willen verkopen, verhuren of verbouwen, krijgen vanaf juli 2026 te maken met nieuwe verplichtingen. Het energielabel is verplicht bij deze activiteiten, en het moet volgens de nieuwe NTA 8800:2026 worden bepaald.
Monumenten worden niet langer vrijgesteld van het energielabel. Dit betekent dat zelfs oude en historische woningen een label moeten hebben. Het energielabel 2026 bevat meer informatie dan vroeger, waaronder het jaarlijkse energieverbruik en de CO₂-uitstoot.
Woningen met een energielabel E, F of G moeten uiterlijk in 2029 minimaal het label D behalen. Dit heeft directe gevolgen voor de waarde en verkoopbaarheid van deze woningen. Huizen die niet verduurzaam worden, zullen op de lange termijn financieel minder aantrekkelijk worden.
Voor Woningcorporaties
Voor woningcorporaties betekent de nieuwe wetgeving grote uitdagingen. Alle huurwoningen met een slecht energielabel moeten vóór 2029 worden opgewaardeerd naar minimaal label D. Aangezien gemeenten actief gaan handhaven, is het essentieel voor woningcorporaties om nu al te beginnen met het plannen van verduurzamingsprojecten.
Er zijn wel subsidies en stimuleringsregelingen beschikbaar, maar het vereist een duidelijke strategie om kostenefficiënt te verduurzamen. De aanpassing van de rekenmethodiek (NTA 8800:2026) kan ervoor zorgen dat bestaande labels opnieuw beoordeeld worden en lager uitvallen. Daardoor is het belangrijk om vroegtijdig actie te ondernemen.
Voor Beleggers en Vastgoedeigenaren
Vastgoedeigenaren met een portefeuille van meerdere woningen of appartementen moeten zich goed voorbereiden op de nieuwe eisen. Een energielabel is niet alleen verplicht bij verkoop of verhuur, maar ook bij renovatieprojecten. Dit betekent dat verduurzaming niet meer alleen een kwestie van keuze is, maar een verplichting.
Een hoger energielabel leidt tot hogere huuropbrengsten, lagere energiekosten en een betere marktwaarde. Voor beleggers is het dus belangrijk om nu al te beginnen met het verbeteren van de energieprestaties van hun panden. Dit zorgt niet alleen voor waardebehoud, maar ook voor toekomstbestendigheid.
De Rol van het Energielabel in de Vastgoedmarkt
Verkoopbaarheid en Marktwaarde
Een hoger energielabel heeft een directe invloed op de marktwaarde van een woning. Onderzoek laat zien dat één labelstap gemiddeld zo’n 3% waardestijging kan opleveren. Dit betekent dat woningen met een energielabel A of B aanzienlijk waardevoller zijn dan woningen met een label E of F.
Daarnaast is een energielabel een belangrijk onderdeel van iedere vastgoedtransactie. Het label moet verplicht worden opgenomen in advertenties en beschikbaar gesteld aan kopers of huurders. Een ontbrekend of verouderd energielabel kan leiden tot boetes, afhankelijk van de situatie.
Financieringsmogelijkheden
Ook de financieringsmogelijkheden van woningen worden beïnvloed door het energielabel. Banken en andere financiële instellingen zien energiezuinige woningen als minder risicovolle investeringen. Dit kan leiden tot gunstigere leningvoorwaarden en lagere rentetarieven voor eigenaren met een hoog energielabel.
Daarnaast zijn er subsidies beschikbaar voor verduurzamingsprojecten, zoals het aansluiten op duurzame energiebronnen of het verbeteren van de isolatie. Eigenaren die nu al investeren in verduurzaming profiteren van deze maatregelen en vermijden toekomstige kosten.
Praktische Aandachtspunten
Het Nieuwe Energielabel en de NTA 8800:2026
Het nieuwe energielabel is gebaseerd op de berekeningsmethode NTA 8800:2026. Deze methode geldt voor zowel bestaande als nieuwe gebouwen. Tot en met 31 december 2020 gold nog de NEN 7120. Energielabels blijven 10 jaar geldig, ook als ze volgens de NEN 7120 of NTA 8800 zijn bepaald.
Een energieprestatie-adviseur (EP-adviseur) bepaalt het energielabel op basis van het gebruik van fossiele energie. Hoe minder fossiele energie wordt gebruikt, hoe beter het energielabel. Het energielabel zegt niets over het energiegebruik van elektronische apparaten of het leefgedrag van de inwoner. Het geeft alleen informatie over de bouw- en installatiekenmerken van het gebouw.
Uitzonderingen en Handhaving
Niet voor iedere woning of gebouw is een energielabel verplicht. Er gelden uitzonderingen, zoals kleine woningen en gebouwen met een tijdelijke functie. Deze uitzonderingen zijn te vinden op de website van de Rijksoverheid.
De Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT) is verantwoordelijk voor de handhaving van de energielabel wetgeving. Eigenaren die niet voldoen aan de eisen lopen risico op boetes. De hoogte van de boete hangt af van de situatie, zoals verkoop, verhuur of nieuwbouw.
Hoe Komt het Energielabel Tot Stand?
Rol van de EP-Adviseur
Een energielabel wordt opgesteld door een erkend energieprestatie-adviseur (EP-adviseur). Deze adviseur werkt voor een bedrijf dat gecertificeerd is volgens BRL9500. Het EP-adviseur voert een gebouwopname uit en registreert het label in de landelijke energielabel-database EP-Online van de Rijksoverheid.
Tot 2021 kon een energielabel nog online worden gegenereerd door een aantal gebouwkenmerken in te vullen. Sindsdien is dit niet meer mogelijk. Het energielabel moet nu altijd door een EP-adviseur worden bepaald. Dit zorgt voor een nauwkeurigere en objectievere beoordeling van de energieprestaties van een gebouw.
Het Nieuwe Energielabel
Het nieuwe energielabel is aanzienlijk uitgebreider dan het oude systeem. Het bevat niet alleen de energielabelklasse, maar ook het primair fossiel energieverbruik in kWh per m², het aandeel hernieuwbare energie en suggesties voor verbeteringen.
Het label geeft een duidelijk overzicht van de energieprestaties van een gebouw en helpt eigenaren en huurders bij het maken van beslissingen over verduurzaming en energiebesparing.
Wat Moet Ik Nu Doen?
Voorbereiding is Essentieel
Voor iedereen die woningen of gebouwen beheert, is het essentieel om nu al te beginnen met het analyseren van de energieprestaties. Een EP-adviseur kan u helpen bij het bepalen van het huidige energielabel en de mogelijke verbeteringen.
Eigenaren met een slecht energielabel moeten nu al plannen maken om deze woning te verduurzamen, zodat ze vóór 2029 aan de eisen kunnen voldoen. Dit is niet alleen een verplichting, maar ook een kans om de waarde en verkoopbaarheid van de woning te verhogen.
Verduurzaming: Kansen en Uitdagingen
Verduurzaming brengt zowel kansen als uitdagingen met zich mee. De investering in isolatie, warmtepompen en duurzame energiebronnen kan leiden tot aanzienlijke besparingen op de energierekening en een hogere marktwaarde. Aan de andere kant is het voor sommige woningen en beleggers niet altijd eenvoudig om de benodigde investeringen te doen.
Het is daarom belangrijk om verduurzamingsprojecten goed te plannen en te financieren. Subsidies en stimuleringsregelingen kunnen hierbij van grote betekenis zijn. Daarnaast is het ook belangrijk om rekening te houden met de bouwkundige en technische aspecten van een woning.
Conclusie
De energielabel wetgeving van 2026 brengt een revolutie met zich mee in de Nederlandse vastgoedmarkt. Het energielabel wordt niet alleen verplicht in meer situaties, maar ook uitgebreider en nauwkeuriger. De nieuwe regels hebben directe gevolgen voor de waarde, verkoopbaarheid en financieringsmogelijkheden van woningen en gebouwen.
Voor particuliere woningeigenaren, woningcorporaties en vastgoedbeleggers is het dus essentieel om nu al te beginnen met het analyseren van de energieprestaties van hun panden. Verduurzaming is niet alleen een verplichting, maar ook een kans om de waarde en toekomstbestendigheid van hun vastgoed te verhogen.
Door de nieuwe regels in de gaten te houden en vroegtijdig actie te ondernemen, kunnen eigenaren en beleggers profiteren van de voordelen van een hoog energielabel. Dit zorgt niet alleen voor een betere marktpositie, maar ook voor een duurzamere en toekomstbestendige woningmarkt.