Inleiding
De keuze voor een inbouwkoelkast is voor veel huiseigenaren en woningbouwers een belangrijk onderdeel van de inrichting van de keuken. Niet alleen speelt de esthetiek een rol, ook het energieverbruik en de toekomstbestendigheid zijn essentiële factoren. Sinds 2021 is het energielabelstelsel voor koelkasten en vriezers in Nederland en de EU volledig vernieuwd. Het label met meerdere plusjes (zoals A+++ of A++++) is verdwenen en vervangen door een schaal van A tot en met G, waarbij A het meest energiezuinige label is.
In dit artikel bespreken we de huidige situatie rondom inbouwkoelkasten met energieklasse A, met inzicht in de wijzigingen van het energielabelsysteem, de voordelen van het kiezen voor een energiezuinige inbouwkoelkast, en de verwachtingen voor de toekomst. Op basis van de beschikbare informatie uit betrouwbare bronnen, geven we een overzicht van de huidige marktsituatie, technische kenmerken, en richtlijnen voor het kiezen van een inbouwkoelkast die zowel functioneel als duurzaam is.
De vernieuwing van het energielabelsysteem
Oude en nieuwe labels: wat is het verschil?
Tot 2021 gebruikte Nederland en de EU een systeem waarbij koelkasten en vriezers een energielabel kregen met meerdere plusjes, zoals A, A+, A++, en A+++. Deze labels gaven een indruk van de energiezuinigheid van de apparaten. Echter, naarmate de technologie voorbeden, werden deze labels steeds minder betekenisvol. Een koelkast die vroeger een A+++ label kreeg, kon opnieuw worden getest en inmiddels een A label krijgen, zonder dat het energieverbruik daadwerkelijk was verbeterd. Het systeem werd daardoor minder duidelijk en betrouwbaar.
In 2021 is het systeem daarom herwerkt. Het energielabel is nu opnieuw ingedeeld in klassen A tot en met G, waarbij A het zuinigst is en G het minst. Bovendien is de methode voor het bepalen van de energieklasse aangepast. In plaats van het energieverbruik van het apparaat als geheel te meten, wordt nu het energiegebruik per liter gemeten. Dit zorgt voor een eerlijker vergelijking tussen verschillende modellen, ook al verschillen ze in grootte.
Strengere regels en toekomstige veranderingen
In maart 2024 zijn de regels voor het energielabel nog verder aangescherpt. Fabrikanten mogen sinds deze datum geen koelkasten en vriezers meer op de markt brengen die een F- of G-label hebben. Deze regels zijn bedoeld om de energiezuinigheid van koelapparatuur verder te verbeteren en de markt te stimuleren tot innovatie op het gebied van energie-efficiëntie.
Bovendien is vanaf de zomer van 2024 een koelkast met een F- of G-label niet meer toegestaan in winkels. Hierdoor wordt de markt geleidelijk gecleand van minder efficiënte modellen, en wordt er meer aandacht besteed aan het energieverbruik bij het ontwerp en de productie van nieuwe koelkasten.
Wat betekent energieklasse A voor een inbouwkoelkast?
De voordelen van energieklasse A
Koelkasten met energieklasse A zijn momenteel de meest energiezuinige modellen die op de markt beschikbaar zijn. Deze koelkasten zijn ontworpen om met zo min mogelijk energie te functioneren, zonder in te boeten aan comfort of capaciteit. Voor een inbouwkoelkast betekent dit dat het apparaat niet alleen esthetisch aansluit in de keuken, maar ook een lage impact heeft op het energieverbruik en de CO₂-uitstoot.
De voordelen van een inbouwkoelkast met energieklasse A zijn:
- Lager energieverbruik: Omdat een koelkast continu in gebruik is, kan een energiezuinig model op jaarbasis aanzienlijk besparen op de energierekening.
- Lage CO₂-uitstoot: Minder energieverbruik betekent minder CO₂-uitstoot, wat bijdraagt aan een duurzamere huishouden en een gezonder klimaat.
- Toekomstbestendigheid: Een koelkast met energieklasse A is vandaag de dag het meest innovatief en toekomstbestendig. Het voldoet aan de strengste Europese normen en is geschikt voor de komende jaren.
- Minder geluid: Op het nieuwe energielabel is ook het geluidsniveau weergegeven in klassen A t/m D, waarbij A de stilste koelkasten aanduidt. Energiezuinige modellen zijn vaak ook geluidsarm, wat bijdraagt aan comfort in de woonruimte.
Technische kenmerken van energiezuinige inbouwkoelkasten
Energiezuinige inbouwkoelkasten zijn vaak uitgerust met specifieke technologieën die bijdragen aan een laag energieverbruik. Enkele voorbeelden zijn:
- No Frost-systeem: Dit systeem voorkomt het vormen van ijs, zodat de koelkast minder vaak hoeft te ontdooien en dus energie bespaart.
- Twin Cooling of Multi Cooling: Deze technologie maakt het mogelijk om het koel- en vriesgedeelte apart te koelen, wat het energieverbruik optimaliseert en de kwaliteit van de bewaarde producten verbetert.
- Metal Cool Plate: Een technologie die sneller warmte verspreidt, waardoor de koelkast efficiënter werkt.
- LED-verlichting: Deze verlichting gebruikt minder energie dan traditionele lampen en draagt ook bij aan een laag energieverbruik.
- Automatische deurbelichting en display: Deze kenmerken zijn vaak aanwezig bij moderne modellen en helpen bij het beheren van temperatuur en energieverbruik.
Daarnaast zijn er ook modellen met een groter netto inhoudsvermogen, maar met een lager energieverbruik per liter. Dit maakt het mogelijk om grotere inbouwkoelkasten te kiezen zonder dat het energieverbruik exponentieel toeneemt.
Huidige marktsituatie en beschikbaarheid
Weinig modellen met energieklasse A
Hoewel energieklasse A het zuinigst is, zijn er op dit moment nog relatief weinig inbouwkoelkasten met dit label beschikbaar. Dit komt vooral doordat het nieuwe labelsysteem pas sinds 2021 van kracht is, en fabrikanten nog aanpassingen doorvoeren om aan de strengere EU-normen te voldoen. Onderwijl zijn er al enkele modellen op de markt, zoals bijvoorbeeld de ETNA KCV520NZWA, die behoren tot de meest energiezuinige modellen en een netto inhoud van 370 liter koelen + 168 liter vriezen biedt.
Toekomstige verwachtingen
De verwachting is dat het aantal modellen met energieklasse A op de lange termijn zal stijgen. Dit is mede te danken aan de strengere regels en de EU-doelstellingen rondom energiezuinigheid. Fabrikanten zullen zich verder begeren naar innovaties die het energieverbruik verder verlagen, zoals verbeterde isolatiematerialen, slimme temperatuurbeheersing, en efficiëntere compressoren.
Daarnaast zullen ook consumenten steeds meer aandacht gaan besteden aan het energielabel bij het kopen van een inbouwkoelkast. Dit is een positieve ontwikkeling, omdat het leidt tot een groter bewustzijn rondom energieverbruik en duurzaamheid in het dagelijks gebruik.
Hoe kies je een inbouwkoelkast met energieklasse A?
Let op het energielabel en jaarverbruik
Het energielabel is een belangrijk hulpmiddel bij het kiezen van een inbouwkoelkast. Let op de energieklasse (A t/m G), en kies voor een model met energieklasse A indien mogelijk. Daarnaast is het ook belangrijk om het jaarverbruik in kWh te bekijken, dat op het label vermeld staat. Dit geeft een idee van de daadwerkelijke energiekosten die je kunt verwachten. Let erop dat dit verbruik een indicatie is, want het echte verbruik kan afwijken afhankelijk van gebruiksgewoontes, de omgevingstemperatuur, en hoe vaak de deur open is.
Andere kenmerken die van invloed zijn op het energieverbruik
Naast het energielabel zijn er ook andere kenmerken die het energieverbruik van een inbouwkoelkast beïnvloeden. Enkele belangrijke kenmerken zijn:
- Inhoud en grootte: Grotere koelkasten verbruiken in absolute zin meer energie. Maar zoals hierboven vermeld, wordt het energieverbruik per liter gemeten, zodat ook grote modellen in een hoge energieklasse kunnen vallen.
- Geluidsniveau: Koelkasten met een lager geluidsniveau (klasse A) zijn vaak ook energiezuiniger.
- Vriesruimte: Koelvriescombinaties verbruiken meestal meer energie dan een enkelvoudige koelkast. Kies voor een model met een efficiënt vriesgedeelte.
- Technologieën zoals No Frost, Twin Cooling, en Metal Cool Plate: Deze technologieën spelen een rol bij het energieverbruik en de efficiëntie.
- Levering en installatie: Let op de levermogelijkheden en de eisen rondom inbouw (bijvoorbeeld de afmetingen HxBxD). Een goed passende inbouwkoelkast draagt bij aan een optimaal functioneren.
De rol van inbouwkoelkasten in duurzame woningbouw
Duurzaam bouwen en renoveren
In de huidige context van duurzame woningbouw en renovatie speelt energiezuinigheid een steeds grotere rol. Koelkasten vormen een belangrijk onderdeel van het energieverbruik van een woning. Het kiezen voor een inbouwkoelkast met energieklasse A is daarom niet alleen een keuze voor het huidige gebruik, maar ook voor de toekomst.
In een duurzaam ontworpen woning zijn andere energiezuinige maatregelen vaak ook van toepassing, zoals:
- Energiezuinige verlichting en apparatuur
- Dubbel of driedubbel glas
- Energiezuinige verijdeling
- Zonwering en ventilatie
- Warmtepompinstallatie
Invloed op het energieprestatieniveau van de woning
Hoewel koelkasten een klein deel van het totale energieverbruik van een woning vormen, draagt het kiezen voor een energiezuinige inbouwkoelkast toch bij aan een verbetering van het energieprestatieniveau. Voor woningen die aan de energieprestatienormen moeten voldoen (zoals de NEN 7120 of NEN 7130), kan het gebruik van energiezuinige apparatuur helpen om het vereiste energieverbruik te bereiken.
Daarnaast is er ook een toekomstig kader van de EU waarin ook het energieverbruik van huishoudelijke apparaten een rol speelt bij de bepaling van het energieprestatieniveau. Hierdoor is het steeds belangrijker om apparatuur te kiezen die voldoet aan de hoogste energie-efficiëntienormen.
De consument en het energielabel
Informatie op het label
Het energielabel bevat diverse belangrijke gegevens die de consument kunnen helpen bij de aankoop van een inbouwkoelkast. Deze gegevens zijn:
- Energieklasse (A tot G)
- Jaarverbruik in kWh
- Volume van het koel- en vriesgedeelte
- Geluidsniveau in dB en klasse (A t/m D)
- QR-code voor extra informatie
Het jaarverbruik in kWh geeft een indicatie van de energiekosten die je kunt verwachten. Het is belangrijk om dit in overweging te nemen, omdat het invloed heeft op de maandelijkse energiekosten. Bovendien is het geluidsniveau ook van belang, omdat het de comfortfactor van het apparaat beïnvloedt.
Waarom het energielabel niet alles zegt
Hoewel het energielabel een nuttig hulpmiddel is, is het niet altijd volledig representatief voor het echte verbruik in de praktijk. De EU voorschrijft een standaardmeetmethode, waarbij de deur van de koelkast tijdens de meting gesloten blijft. Dit is niet realistisch, omdat consumenten de deur tijdens het gebruik vaak open hebben. Daarom is het aan te raden om ook te kijken naar extra informatie over het energieverbruik, bijvoorbeeld via de QR-code op het label of via reviews en testresultaten.
Conclusie
Het kiezen voor een inbouwkoelkast met energieklasse A is een verstandige keuze voor wie aandacht wil besteden aan energiezuinigheid, duurzaamheid, en toekomstbestendigheid. Sinds 2021 is het energielabelsysteem vernieuwd, waardoor het nu makkelijker is om de energiezuinigheid van een koelkast te beoordelen. Energieklasse A is op dit moment het meest efficiënte label, en leidt tot een lager energieverbruik, lagere kosten, en een lagere CO₂-uitstoot.
Hoewel het aantal beschikbare modellen met energieklasse A op dit moment nog beperkt is, is de verwachting dat dit aantal op de lange termijn zal stijgen. Fabrikanten worden gestimuleerd tot innovatie, en consumenten zijn steeds bewuster van het belang van energiezuinigheid.
Bij het kiezen van een inbouwkoelkast met energieklasse A is het belangrijk om niet alleen het label te bekijken, maar ook andere kenmerken zoals het jaarverbruik, de geluidsniveaus, de technologieën, en de toepasbaarheid in de keukenruimte. Een energiezuinige inbouwkoelkast is niet alleen een investering in comfort, maar ook in het milieu en in de toekomst.