Energielabels voor huishoudelijke apparaten zijn een essentieel instrument voor consumenten om energiezuinige keuzes te maken. Deze labels geven duidelijke informatie over het energieverbruik, watergebruik en geluidsniveau van apparaten. Sinds begin 2021 zijn de energielabels voor een aantal apparaten gewijzigd, waardoor het label een nieuwe indeling heeft gekregen. In dit artikel worden de wijzigingen, toepassing en controle van energielabels voor huishoudelijke apparaten besproken, op basis van de meest actuele informatie uit betrouwbare bronnen.
Wat is het energielabel voor huishoudelijke apparatuur?
Het energielabel voor huishoudelijke apparatuur is een verplicht informatielabel dat is vastgelegd in Europese wetgeving. Het doel van dit label is om consumenten te informeren over het energieverbruik van elektrische apparaten, waarmee ze betere keuzes kunnen maken op het gebied van energieefficiëntie. Het label geeft informatie over het jaarlijks energieverbruik in kWh, het waterverbruik (waarvan toepasbaar), het geluidsniveau en eventueel de CO₂-uitstoot.
Het energielabel is verplicht voor een reeks huishoudelijke apparaten, zoals:
- Koelkasten en vriezers
- Was- en wasdroogcombinaties
- Vaatwassers
- Ovens
- Televisies en beeldschermen
- Cv-ketels
- Airconditioners
- Afzuigkappen
- Stofzuigers (tot begin 2019)
- Lampen
- Warmtepompen
Het energielabel is een belangrijk hulpmiddel om consumenten bewust te maken van de energiekosten van hun huishoudelijke apparaten. Tevens stimuleert het producenten om energiezuinigere producten te ontwikkelen, aangezien consumenten zich steeds meer richten op het energielabel bij aankoop.
Wijzigingen in het energielabel sinds 1 maart 2021
Op 1 maart 2021 zijn de energielabels voor een aantal huishoudelijke apparaten vernieuwd. Deze vernieuwing betrof onder andere wasmachines, wasdroogcombinaties, vaatwassers, koelkasten, vriezers en beeldschermen. De nieuwe labels gebruiken een eenduidige schaal van A (meest zuinig) tot G (minst zuinig), met gekleurde linten om het energieverbruik visueel duidelijk te maken.
De energielabels zijn nu gestructureerd om de consument beter te informeren over de werkelijke energie-efficiëntie. De kleurcodes en letters geven een snelle indruk van hoe zuinig een apparaat is vergeleken met vergelijkbare modellen.
Bijvoorbeeld:
- Donkergroen met de letter A (A++ of A+++) staat voor het meest energiezuinige model.
- Rood met de letter G staat voor het minst energiezuinige model.
Deze vernieuwing maakt het energielabel overzichtelijker en transparanter voor de consument. Tevens is het in lijn met Europese regelgeving, die streelt naar een hogere energie-efficiëntie in huishoudelijke apparaten.
Uitleg van het energielabel
Het energielabel bevat meerdere onderdelen die samen een duidelijk beeld geven van het energieverbruik van het apparaat. Dit geldt zowel voor elektrische als voor gasgestookte apparaten.
1. Energieklasse
De energieklasse is aangegeven met de letters A tot en met G. De klasse A is het meest zuinig, G is het minst zuinig. Bij bepaalde apparaten, zoals afzuigkappen, airconditioners en warmtepompen, kunnen er ook plusjes achter de A staan, bijvoorbeeld A+++. Deze plusjes geven aan dat het apparaat extra energiezuinig is.
2. Energieverbruik
Het energieverbruik wordt uitgedrukt in kWh per jaar. Deze waarde geeft een indruk van de jaarlijkse elektriciteitskosten van het apparaat. Voor koelkasten en vriezers is dit verbruik bijvoorbeeld belangrijk om de warmtebeheersing en de isolatie van het apparaat te beoordelen.
3. Waterverbruik
Voor apparaten als vaatwassers en wasmachines is het waterverbruik een belangrijk criterium. Het energielabel geeft het jaarlijks waterverbruik in liter per jaar. Dit helpt consumenten bij het beoordelen van de duurzaamheid van het apparaat.
4. Geluidsniveau
Het geluidsniveau wordt uitgedrukt in decibel (dB). Voor apparaten zoals wasmachines, droogtrommels en stofzuigers is het geluidsniveau een belangrijk aankoopcriterium, vooral in dichtbevolkte gebieden of bij mensen die sterk gevoelig zijn voor geluid.
5. Aanvullende informatie
Het energielabel kan ook aanvullende informatie bevatten, zoals de hoogte van het apparaat, het netto gewicht of de capaciteit van het apparaat. Deze informatie helpt bij het beoordelen van de praktische toepassing van het apparaat.
Apparaten zonder energielabel
Sinds 2019 is het energielabel voor stofzuigers niet meer verplicht. Dit betekent dat stofzuigers sinds die datum geen energielabel meer kunnen of moeten dragen. Voor consumenten is dit een nadeel, omdat het energieverbruik van stofzuigers niet langer transparant is.
Voor andere apparaten, zoals ovens, is het energielabel nog steeds verplicht. In het algemeen geldt: hoe kleiner een oven, hoe minder energie hij verbruikt. Het energielabel helpt bij het beoordelen van de efficiëntie van het apparaat.
Toepassing van energielabels in de praktijk
Het energielabel is een essentieel hulpmiddel voor consumenten bij het kiezen van huishoudelijke apparaten. Het label helpt bijvoorbeeld bij het bepalen van de energiekosten die te verwachten zijn bij het gebruik van een bepaald apparaat.
Bijvoorbeeld bij een wasmachine: het energielabel geeft aan hoeveel kilo was het apparaat per wasbeurt kan verwerken, hoeveel energie het verbruikt per wasbeurt en hoeveel het jaarlijks kost aan elektriciteit. Deze informatie helpt bij het plannen van wasbeurten en het beheren van energiekosten.
Voor cv-ketels is het energielabel eveneens belangrijk. Het label geeft informatie over de efficiëntie van de ketel. Consumenten kunnen op basis van het label kiezen voor een energiezuinige cv-ketel, wat op de lange termijn leidt tot lagere energiekosten en een lagere CO₂-uitstoot.
Controle en toezicht op energielabels
De NVWA controleert of producenten en leveranciers zich aan de wettelijke eisen houden op het gebied van energielabels. Het energielabel moet zichtbaar op het apparaat zijn aangebracht. Winkeliers zijn verantwoordelijk voor het juiste aanbrengen van het label.
De NVWA voert inspecties uit bij (web)winkels om te controleren of de labels aanwezig zijn, correct zijn aangebracht en de juiste informatie bevatten. Deze toezichtsmaatregelen zijn van belang om fraude en onjuiste informatie te voorkomen.
Producenten zijn verplicht om het energieverbruik van hun apparaten te meten en het label te maken. Dit kan worden gedaan door middel van een testlaboratorium. De winkelier haalt het label op bij de leverancier of downloadt het via het Europees register voor energie-etikettering (EPREL).
Het EPREL-register is een centrale database waarin alle energielabels van apparaten zijn opgenomen. Consumenten kunnen hier informatie vinden over het energieverbruik en andere kenmerken van apparaten. Dit register is een waardevolle hulp bij het beoordelen van apparaten.
Energielabels en duurzaamheid
Het energielabel draagt bij aan duurzaamheid in de woningbouwsector. Consumenten die energiezuinige apparaten kiezen, verbruiken minder elektriciteit en water. Dit leidt tot lagere energiekosten en een lagere CO₂-uitstoot. Het energielabel stimuleert dus zowel individuele als collectieve duurzaamheid.
Bijvoorbeeld bij een koelkast of vriezer: een model met energielabel A verbruikt minder energie dan een model met energielabel G. Over een lange periode leidt dit tot aanzienlijke besparingen op de energierekening.
Voor appartementen en woningen met meerdere huishoudelijke apparaten is het energielabel een waardevolle hulp bij het bepalen van de totale energiebehoefte. Dit is ook van belang bij energieaudit en energiebesparingstips voor huurders en eigenaars.
Energielabels en subsidies
In sommige gevallen zijn er subsidies beschikbaar voor energiezuinige huishoudelijke apparaten. Deze subsidies zijn bedoeld om consumenten te stimuleren om energiezuinige modellen te kopen. Het energielabel speelt een rol bij het bepalen of een apparaat aan de voorwaarden voor subsidies voldoet.
De regering en andere overheidsinstellingen bieden subsidies aan voor maatregelen die leiden tot energiebesparing, zoals het vervangen van oude apparaten door energiezuinige modellen. Het energielabel is een essentieel criterium bij het beoordelen van of een apparaat subsidiebevoegd is.
Uitdagingen bij energielabels
Hoewel energielabels een waardevolle hulp zijn voor consumenten, zijn er ook uitdagingen. Een van de uitdagingen is de complexiteit van sommige labels. Niet alle consumenten begrijpen het energielabel volledig, wat kan leiden tot onjuiste keuzes.
Daarnaast zijn er apparaten waarvoor het energielabel niet meer verplicht is, zoals stofzuigers sinds 2019. Dit betekent dat consumenten voor deze apparaten geen duidelijke informatie hebben over het energieverbruik. Het is daarom van belang dat producenten en winkeliers extra informatie leveren over het energieverbruik van apparaten zonder energielabel.
Conclusie
Het energielabel voor huishoudelijke apparaten is een wettelijk verplicht instrument dat consumenten helpt bij het maken van energiezuinige keuzes. Sinds 1 maart 2021 is het energielabel vernieuwd voor een aantal apparaten, waardoor het label overzichtelijker en transparanter is geworden. Het label geeft informatie over het energieverbruik, waterverbruik, geluidsniveau en eventueel CO₂-uitstoot.
De NVWA controleert of producenten en winkeliers zich aan de wettelijke eisen houden. Het energielabel draagt bij aan duurzaamheid en stimuleert producenten om energiezuinigere apparaten te ontwikkelen. Consumenten kunnen op basis van het energielabel betere keuzes maken, wat leidt tot lagere energiekosten en een lagere CO₂-uitstoot.
Hoewel het energielabel een waardevolle hulp is, zijn er ook uitdagingen. Niet alle consumenten begrijpen het energielabel volledig, en voor sommige apparaten is het label niet meer verplicht. Het is daarom van belang dat producenten en winkeliers extra informatie leveren over het energieverbruik van apparaten zonder energielabel.