Het energielabel van een woning is een belangrijk hulpmiddel om inzicht te krijgen in het energieverbruik en de energiezuinigheid. Het label geeft aan hoe efficiënt een woning met energie omgaat, en dit heeft directe gevolgen voor het gasverbruik, de energiekosten en de woningwaarde. Voor zowel woningeigenaren als huurders is het begrijpen van het verband tussen energielabel en gasverbruik essentieel bij beslissingen rond renovatie, verkoop of verhuur.
In dit artikel bespreken we hoe energielabels werken, welke invloed ze hebben op het gasverbruik van een woning en wat de financiële, milieugevoelige en functionele voordelen zijn van het verbeteren van het energielabel. We geven ook inzicht in de huidige stand van zaken in Nederland, gebaseerd op recente gegevens en praktijkvoorbeelden.
Wat is een energielabel?
Een energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label bestaat uit een lettercode die loopt van A++++ (zeer energiezuinig) tot G (zeer energieonzuinig). Het label geeft niet alleen het energieverbruik van de woning weer, maar ook welke verbeteringen mogelijk zijn en hoe deze verbeteringen kunnen bijdragen aan een lagere energiekosten, hogere woningwaarde en lagere CO₂-uitstoot.
Het energielabel is sinds 2021 gebaseerd op de NTA 8800, een nieuwe berekeningsmethode die beter aansluit bij Europese normen. Deze methode vereist een inspectie van de woning door een erkende energieadviseur, die het label vaststelt.
Deze inspectie leidt tot een gedetailleerd rapport dat meerdere pagina’s bevat. Het document bevat informatie over de huidige staat van de woning, het energieverbruik per bron (zoals gas en elektriciteit), en mogelijke verbeterpunten. Voor woningeigenaren is dit rapport een waardevolle gids bij het plannen van renovatieprojecten.
Energielabel en gasverbruik: het verband
Het energielabel heeft een directe invloed op het gasverbruik van een woning. Een woning met een hoger energielabel gebruikt minder gas dan een woning met een lager label. Dit is het gevolg van betere isolatie, efficiëntere verwarmingsinstallaties en energiezuinigere woningconstructie.
Een woning met energielabel A+++ kan bijvoorbeeld tot wel 70% minder energie verbruiken dan een woning met energielabel G. Voor een gemiddelde tussenwoning betekent dit dat het gasverbruik kan variëren van ongeveer 700-900 m³ per jaar (label A) tot meer dan 2.400 m³ (label G). Het jaarlijks kostenverschil kan zo oplopen tot €900-1.800.
Deze gegevens zijn gebaseerd op een gemiddelde woning van 110 m². Voor grotere woningen, zoals vrijstaande huizen, zijn de verbruikscijfers vaak hoger. Appartementen daarentegen zijn vaak zuiniger, omdat ze minder buitenmuren hebben en vaak beter geïsoleerd zijn.
Het energieverbruik is afhankelijk van verschillende factoren, zoals woninggrootte, isolatie, apparaten en gedrag van de bewoners. Een alleenstaande in een woning met energielabel G kan bijvoorbeeld minder verbruiken dan een groot gezin in een woning met label B. Daarom zijn de verbruikscijfers in de volgende tabel gemiddelden en moeten worden geïnterpreteerd met inachtneming van de specifieke situatie van de woning.
| Energielabel | Gasverbruik (m³ per jaar) | Elektriciteitsverbruik (kWh per jaar) |
|---|---|---|
| A of hoger | 700-900 | 2.500-3.000 |
| B | 900-1.200 | 2.800-3.200 |
| C | 1.200-1.500 | 3.000-3.400 |
| D | 1.500-1.800 | 3.200-3.600 |
| E | 1.800-2.100 | 3.300-3.700 |
| F | 2.100-2.400 | 3.400-3.800 |
| G | >2.400 | >3.800 |
Bron: Label-up.nl
Invloed van stadsverwarming
Een belangrijke factor die het gasverbruik van woningen beïnvloedt, is stadsverwarming. Stadsverwarming is een systeem waarbij woningen in een wijk worden verwarmd via een ondergronds netwerk van warmwaterleidingen. In veel gevallen maakt stadsverwarming gebruik van restwarmte van bijvoorbeeld elektriciteitscentrales of industriële installaties.
Woningen die zijn aangesloten op stadsverwarming hebben vaak een zeer laag of zelfs nul gasverbruik. Dit heeft een directe impact op de gemiddelde gasverbruikscijfers van een regio. In stadsdelen of wijken waar stadsverwarming aanwezig is, is het gemiddelde gasverbruik vaak aanzienlijk lager dan in wijkdelen waar individuele verwarmingssystemen gebruikt worden.
De tabel hieronder toont een voorbeeld van regionale gasverbruikscijfers voor verschillende gemeenten in Nederland. De cijfers zijn afgerond op tientallen en zijn alleen vermeld bij zes of meer bewoonde woningen per woningtype of eigendom.
| Woningkenmerken | Regioaanduiding | Gemiddeld aardgasverbruik (m³) | Gemiddelde elektriciteitslevering (kWh) | Stadsverwarming (%) |
|---|---|---|---|---|
| Totaal woningen | Bergen op Zoom | 790 | 2.620 | 3,4 |
| Totaal woningen | Goes | 750 | 2.480 | . |
| Totaal woningen | Helmond | 710 | 2.660 | 13,2 |
| Totaal woningen | Lansingerland | 760 | 2.890 | 3,8 |
Bron: CBS.nl
Deze cijfers zijn voorlopig en beschikbaar voor 2024. Volgende update is verwacht in het derde kwartaal van 2026. Het percentage stadsverwarming is een belangrijk element bij de interpretatie van de gemiddelde gasverbruikscijfers, omdat het aangeeft hoeveel woningen geen gas gebruiken voor verwarming.
Financiële voordelen van een beter energielabel
Een hoger energielabel betekent niet alleen een lagere CO₂-uitstoot en meer wooncomfort, maar ook aanzienlijke besparingen op de energierekening. Voor een gemiddelde tussenwoning kan het verbeteren van het energielabel van E naar B leiden tot een maandelijkse energierekening die met ongeveer €75-150 daalt. Over het hele jaar opgeteld betekent dit een besparing van €900-1.800.
Deze voordelen zijn niet alleen van toepassing op woningeigenaren, maar ook op huurders. In huurwoningen met een lager energielabel worden de energiekosten vaak hoger doorgevoerd, wat een extra belasting vormt voor huurders. Een beter energielabel kan dus ook een maatschappelijke voordeel hebben.
Invloed op woningwaarde
Naast de directe energiekosten heeft het energielabel ook invloed op de woningwaarde. Woningen met een hoger energielabel zijn in de regel beter verkoopbaar en hebben een hogere koopwaarde. In de huidige markt, waar duurzaamheid en energiezuinigheid steeds belangrijker worden, is een goed energielabel een waardevolle asset.
Sinds 2023 is het verplicht om bij verkoop of verhuur van een woning een geldig energielabel aan te houden. Dit betekent dat woningeigenaren die hun energielabel willen verbeteren, dit niet alleen doen voor de financiële besparing, maar ook om te voldoen aan juridische eisen.
Het aanvragen van een energielabel kan via erkende adviseurs zoals Label-up of via de website van Milieu Centraal. De kosten voor een energielabel lopen gemiddeld tussen €300 en €500, afhankelijk van de adviseur en de complexiteit van de woning.
Energiezuinig wonen in de praktijk
Om energiezuinig te wonen, zijn er verschillende maatregelen die kunnen worden genomen. Deze maatregelen zijn vaak gebaseerd op de aanbevelingen die op het energielabel staan. Voorbeelden van mogelijke verbeteringen zijn:
- Verbetering van de isolatie, zoals de installatie van dubbele glas, isolatie in de muren en de zolder.
- Vervanging van het verwarmingsinstallatie, zoals de verwisseling van een oude ketel voor een condensketel of de overgang naar een warmtepomp.
- Installatie van zonnepanelen, waarmee een deel van het energieverbruik kan worden opgewekt.
- Aansluiting op stadsverwarming, indien beschikbaar.
- Aanpassing van het stookgedrag, zoals het gebruik van thermostaten en het vermijden van oververhitting.
De keuze voor een specifieke maatregel hangt af van de huidige staat van de woning, de budgettaire mogelijkheden en de wensen van de woningeigenaar of bewoner. Een erkende energieadviseur kan hierbij ondersteuning bieden en een maatwerkplan opstellen.
Conclusie
Het energielabel van een woning is een krachtig instrument om inzicht te krijgen in het energieverbruik en de mogelijke verbeterpunten. Het label geeft niet alleen het huidige energieniveau van de woning weer, maar ook welke maatregelen kunnen worden genomen om het energieverbruik te verlagen en de woningwaarde te verhogen.
Een hoger energielabel betekent lager gasverbruik, lagere energiekosten en een lagere CO₂-uitstoot. Het heeft ook een positieve invloed op het wooncomfort en de verkoopbaarheid van de woning. In de huidige context van duurzaamheid en klimaatmaatregelen is een goed energielabel niet alleen een financieel voordelige keuze, maar ook een verantwoordelijke keuze.
Voor woningeigenaren is het verstandig om het energielabel van hun woning regelmatig te controleren en eventuele verbeteringen te overwegen. Voor huurders is het energielabel een waardevolle informatiebron bij het beoordelen van een woning en het begrijpen van de energiekosten.