Inleiding
Energielabels voor gebouwen en woningen spelen een steeds belangrijkere rol in de Nederlandse maatschappij. Ze geven een overzicht van de energiezuinigheid van een woning of gebouw en zijn verplicht bij verkoop, verhuur of oplevering. Het energielabel is niet alleen een hulpmiddel voor kopers en huurders, maar ook voor eigenaren die hun woning verder willen verduurzamen en energiekosten willen besparen.
Deze artikel biedt een gedetailleerd overzicht van de huidige situatie rondom energielabels. We bespreken de verplichtingen, de bepalingsmethode, uitzonderingen, het gebruik van de energieprestatie-adviseur (EP-adviseur), en de mogelijkheden voor verbetering. Bovendien geven we een blik op de toekomst van energielabels en hoe ze kunnen veranderen na aanpassingen of verbouwingen.
Verplichtingen en Reguleringen
Energielabels zijn verplicht bij verkoop, verhuur en oplevering
Sinds 1 januari 2008 is het verplicht om een geregistreerd en definitief energielabel te overhandigen bij de verkoop, verhuur of oplevering van een woning of gebouw. Dit geldt zowel voor particuliere als zakelijke eigendommen. Het energielabel moet worden uitgegeven door een erkende EP-adviseur en vervolgens geregistreerd in de landelijke database EP-Online.
Een energielabel moet ook worden vermeld in advertenties waarin een woning wordt aangeboden voor verkoop of verhuur. De labelklasse (zoals A of C) moet duidelijk worden opgenomen, evenals een kopie van het energielabel aan de koper of huurder worden gegeven.
Boetes bij niet-compliance
Wanneer een eigenaar geen geldig energielabel presenteert bij verkoop of verhuur, kan hij of zij boetes opgelegd krijgen. De precieze boetes zijn afhankelijk van de situatie en zijn beschikbaar via de website van de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT). De boetes kunnen variëren van enkele honderden euro’s tot meerdere duizenden euro’s, afhankelijk van de mate van schuld en de omstandigheden.
Uitzonderingen
Niet voor alle woningen en gebouwen is een energielabel verplicht. Er zijn enkele uitzonderingen die worden uitgelegd op de website van de Rijksoverheid. Deze uitzonderingen zijn bijvoorbeeld gericht op gebouwen met historische waarde, woningen die binnen een bepaalde periode zijn aangeboden, of woningen die aan bepaalde technische criteria niet voldoen.
Energieprestatie en Beoordelingsmethode
Wat bepaalt het energielabel?
Het energielabel geeft een maat voor hoeveel fossiele energie een woning gebruikt. Fossiele energie komt van kolen, olie en aardgas. Hoe minder fossiele energie een woning verbruikt, hoe beter het energielabel. Het energielabel gaat alleen over de energiezuinigheid van het gebouw zelf, niet over het energieverbruik van elektrische apparaten of het leefgedrag van de bewoner.
Bepalingsmethode NTA 8800
Sinds 1 januari 2021 is de bepalingsmethode NTA 8800 van toepassing. Deze methode geldt zowel voor bestaande als nieuwe gebouwen. Tot en met 31 december 2020 gold de methode NEN 7120. Energielabels blijven 10 jaar geldig, ongeacht welke methode gebruikt is.
Het energielabel wordt bepaald door een EP-adviseur, die op basis van de bouwkundige eigenschappen en de installaties een berekening uitvoert. Deze berekening levert de energie-index op, die vervolgens wordt omgezet in een labelklasse (A+++ tot G).
De Rol van de EP-Adviseur
Wat doet een EP-adviseur?
Een EP-adviseur is een erkende professional die het energielabel voor een woning of gebouw bepaalt. De adviseur voert een inspectie uit en maakt een berekening volgens de NTA 8800. Daarnaast geeft hij advies over mogelijke verbetermaatregelen om het energielabel te verbeteren.
Verklaringen voor labelverschuivingen
Het kan voorkomen dat een woning een nieuw energielabel krijgt dat afwijkt van het oude. Dit kan het geval zijn bij:
- Aanpassingen aan het gebouw, zoals een aanbouw of het plaatsen van dakramen.
- Verbeteringen zoals isolatie, vervanging van de cv-ketel of het installeren van zonnepanelen.
- Aanpassingen aan de energievoorziening, zoals overgang naar duurzamere verwarmingsbronnen.
In dergelijke gevallen kan het energielabel verbeteren, wat gunstig is voor de verkoop of verhuur.
Hoe vind je je energielabel?
Voor particuliere eigenaren
Particuliere eigenaren kunnen hun energielabel vinden via mijnoverheid.nl. Ze kunnen het label downloaden en opslaan voor toekomstige verkoop of verhuur.
Voor zakelijke eigendommen
Zakelijke gebouweigenaren kunnen hun energielabel raadplegen via ep-online.nl. Voor toegang is een eHerkenning-pas vereist. Energielabels vanaf 2015 voor woningen en vanaf 2021 voor utiliteitsgebouwen zijn beschikbaar.
Problemen met het vinden van het label
Als het energielabel niet te vinden is, zijn er enkele tips:
- Ververs het scherm.
- Wis de browsergeschiedenis of gebruik een incognitovenster.
- Controleer of de postcode correct is ingevoerd (met hoofdletters).
Voor verder hulp is er een helpdesk beschikbaar via 0800 0808 of via de website van Energielabel.nl.
Verbetermogelijkheden en Verduurzaming
Wat zijn de mogelijke verbetermaatregelen?
Naast het energielabel zelf bevat het document ook advies over mogelijke verbetermaatregelen. Deze kunnen onder andere zijn:
- Verbetering van de isolatie van muren, dak en vloer.
- Vervanging van oude cv-ketels door efficiëntere modellen.
- Installatie van zonnepanelen of andere duurzame energiebronnen.
- Aanpassing van het lichtsysteem naar LED-verlichting.
- Verduurzaming van het ventilatiesysteem of de warmtepompinstallatie.
Deze maatregelen kunnen het energielabel verbeteren, wat gunstig is voor de verkoop of verhuur en leidt tot lagere energiekosten.
Effecten van verduurzaming
Er zijn onderzoeken gaande naar het effect van verduurzaming op het energieverbruik en het klimaat. De overheid doet onderzoek naar hoe verduurzaming daadwerkelijk leidt tot energiebesparing en hoe groot de impact is op de CO₂-uitstoot.
De Toekomst van Energielabels
Nieuwe eisen voor huurwoningen en utiliteitsgebouwen
Minister Keijzer heeft minimumeisen uitgewerkt voor de energieprestatie van huurwoningen en utiliteitsgebouwen. Deze omvatten scholen, ziekenhuizen en andere grote gebouwen. Het doel is om het energieverbruik van deze gebouwen te verminderen en duurzamere oplossingen te bevorderen.
Kantoren met minimaal label C
Op 1 juli 2024 voldeed 78% van het kantoorgebied aan de verplichting van minimaal energielabel C. Dit toont aan dat er al vooruitgang is gemaakt in de verduurzaming van kantoren. De doelstelling is om dit percentage in de toekomst verder te verhogen.
Verwachtingen voor de toekomst
De kaart met energielabels wordt maandelijks bijgewerkt. Dit betekent dat de data op de hoogte blijft van de huidige situatie en veranderingen in het energieverbruik. De toekomstige ontwikkelingen zullen waarschijnlijk gericht zijn op het verder verbeteren van het energielabel en het verminderen van de CO₂-uitstoot van gebouwen.
Conclusie
Energielabels spelen een cruciale rol in de verkoop, verhuur en beheer van woningen en gebouwen in Nederland. Ze geven een duidelijk beeld van de energiezuinigheid van een woning en bieden mogelijke verbetermaatregelen om het energielabel te verbeteren. Het energielabel is verplicht bij verkoop, verhuur en oplevering en moet worden uitgegeven door een erkende EP-adviseur.
De huidige situatie toont aan dat er al behoorlijk veel vooruitgang is gemaakt in de verduurzaming van gebouwen, met name in kantoren en utiliteitsgebouwen. Toch blijft er nog veel te verbeteren, en de overheid stelt nieuwe eisen om de energieprestatie van gebouwen verder te verhogen.
Voor eigenaren is het belangrijk om op de hoogte te blijven van de regelgeving en de mogelijkheden voor verbetering. Dit helpt bij het verminderen van energiekosten, het verbeteren van de verkoopkansen en het bijdragen aan een duurzamere toekomst.