Inleiding
Energielabels voor woningen zijn sinds de jaren 2000 in Nederland verplicht geworden, als onderdeel van een bredere inspanning om het energiegebruin in de bouwsector te verlagen. Deze labels geven een overzicht van hoe energiezuinig een woning is, met een cijfer of een letter van A++++ tot G. Het label is niet alleen een vereiste bij verkoop of verhuur, maar ook een waardevolle bron van inzicht voor eigenaren die hun woning willen verduurzamen.
In dit artikel bespreken we de verplichtingen rondom energielabels, de stappen bij een energielabelopname, de voordelen van een goede energieprestatie, en de beschikbare middelen om het label van je woning te verkennen of te verbeteren. We geven ook een overzicht van uitzonderingen, zoals monumentale woningen en kleine vrijstaande woningen, die niet verplicht zijn tot het aanvragen van een energielabel.
Wat is een energielabel?
Een energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label is opgenomen in een officieel certificaat dat meerdere pagina’s telt en gedetailleerde informatie bevat over de energieprestatie van de woning. Het label bestaat uit een letterklasse van A++++ (zeer zuinig) tot G (zeer onzuinig), waarbij A++++ het beste scoret.
Het energielabel is een verplicht document bij de verkoop of verhuur van een woning sinds 2021. Het certificaat moet worden uitgevoerd door een erkend energieadviseur, die de woning inspecteert en een rapport opstelt. Het energielabel wordt vervolgens geregistreerd bij de RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) en is daarna beschikbaar via de openbare database op Zoek je energielabel.
Inhoud van het energielabel
Het energielabel bevat niet alleen een letterklasse, maar ook:
- Een overzicht van de energieprestatie op basis van isolatie, verwarming, ventilatie en eventuele duurzame energiebronnen.
- Mogelijke verbetermaatregelen die de woning energiezuiniger kunnen maken.
- De berekende energiekosten per jaar, op basis van standaardgebruik.
- Een overzicht van de emissies van CO₂.
- Een visuele weergave van het energiegebruin per ruimte in de woning.
Een voorbeeld: een woning met energielabel B scoort goed op isolatie en heeft een efficiënte verwarmingsinstallatie, maar er zijn mogelijk verbeteringen mogelijk op het gebied van ventilatie of het gebruik van zonnepanelen.
Verplichtingen rondom het energielabel
Wanneer is een energielabel verplicht?
Het energielabel is verplicht bij de volgende situaties:
- Verkoop van een woning
- Verhuur van een woning
- Oplevering van een nieuwbouw woning
Als woningeigenaar bent u verplicht om een geldig energielabel aan te leveren aan de koper of huurder. Dit label moet worden uitgevoerd door een erkend energieadviseur.
In advertenties bij verkoop of verhuur is het verplicht om de letterklasse van het energielabel te vermelden. Ook dient het energielabel aan de koper of huurder te worden overhandigd of opgestuurd.
Welke woningen zijn uitgezonderd?
Niet alle woningen zijn verplicht tot het aanvragen van een energielabel. Uitzonderingen zijn:
- Monumentale woningen: officiële monumenten (rijks-, provinciaal- of gemeentelijk) zijn niet verplicht tot het aanvragen van een energielabel.
- Vrijstaande woningen kleiner dan 50 m²: deze woningen zijn in de regel niet onderworpen aan de verplichtingen van het energielabel.
- Woningen met een permanente huurverhouding: in bepaalde gevallen zijn huurwoningen met een permanente huurverhouding vrijgesteld.
Boetes bij nalatigheid
Als u een energielabel niet aanbiedt bij verkoop, verhuur of nieuwbouw, riskeert u een boete. De hoogte van de boete varieert afhankelijk van de situatie en kan worden opgevraagd via de website van de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT).
Hoe verloopt een energielabelopname?
De energielabelopname wordt uitgevoerd door een erkend energieadviseur. Dit is een professional die is geregistreerd bij RVO en die kennis heeft van de technische aspecten van energiezuinig bouwen en wonen. De opname bestaat uit een aantal standaardstappen:
- Voorbereiding: de adviseur stelt een afspraak in via een planningtool.
- Inspectie op locatie: de adviseur bezoekt de woning en inspecteert de volgende onderdelen:
- Isolatie: daken, muren, vloeren, ramen en deuren.
- Verwarming: type installatie, efficiëntie, leeftijd.
- Ventilatie: type systeem, aanwezigheid van HRV (warmteterugwinning).
- Duurzame energie: zonnepanelen, aardwarmtepomp, warmtepomp.
- Energieverbruik: historische gegevens of schattingen.
- Uitwerken van het rapport: de gegevens worden ingevoerd in een rekenprogramma en het energielabel wordt berekend.
- Uitgifte van het label: het energielabel wordt per e-mail naar de klant gestuurd en is te downloaden via MijnOverheid.
Verkrijgbaarheid van het energielabel
Na registratie bij RVO is het energielabel beschikbaar via:
- MijnOverheid.nl voor particulieren.
- ep-online.nl voor zakelijke gebruikers.
- Zoek je energielabel via energielabel.nl.
De rol van erkende energieadviseurs
Een erkend energieadviseur speelt een essentiële rol in het proces van het aanvragen van een energielabel. Deze adviseurs zijn gecertificeerd door RVO en werken binnen de wetgeving en richtlijnen van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Ze zijn verantwoordelijk voor:
- Het inspecteren van de woning volgens een standaardprocedure.
- Het uitwerken van het energielabel in een rekenprogramma.
- Het geven van verduurzamingsadviezen.
- Het registreren van het energielabel bij RVO.
Er zijn meerdere erkende adviseurs beschikbaar in het land. Het is verstandig om meerdere offertes aan te vragen, aangezien de kosten per adviseur kunnen variëren. De gemiddelde kosten liggen rond de €300.
Voorbeeldbedrijf: RegioLabel
RegioLabel is een erkend energieadviseurbureau dat actief is in Deventer en omgeving. Het bedrijf biedt energielabels, inmeetrapporten en advies voor verduurzaming. Het proces is gestructureerd en wordt ondersteund door een digitale planningtool en automatisering. Een van de adviseurs, Luuk van Assendelft, is verantwoordelijk voor de opname, uitwerking en automatisering van energielabels.
RegioLabel richt zich op zowel particulieren als vastgoedprofessionals en biedt klantvriendelijke service. Een van de voordelen van het kiezen van een erkend adviseurbureau zoals RegioLabel is dat het energielabel snel en betrouwbaar wordt uitgevoerd, en dat het advies op maat is voor de klant.
De energielabelkaart en energieprestaties van gebouwen
De Atlas van de Leefomgeving biedt een interactieve kaart waarop energielabels van gebouwen in kaart worden gebracht. Deze kaart is sinds 2022 maandelijks bijgewerkt, met ongeveer 400.000 nieuwe adressen waarbij een energielabel is aangemaakt of bijgewerkt.
De kaart geeft per gebouw het meest voorkomende energielabel, waardoor een duidelijk overzicht is van de energiezuinigheid van een bepaalde wijk of regio. Volgens het Compendium van de Leefomgeving had Nederland op 31 december 2022 ongeveer 4,8 miljoen woningen met een geldig energielabel. Daarvan scoorde 32% een label A of beter, 17% een label B en 25% een label C.
Wat zie je op de kaart?
De kaart bevat per gebouw:
- Het aantal adressen binnen het gebouw.
- Het aantal adressen met een energielabel.
- Het hoogste en laagste energielabel.
- Het meest voorkomende energielabel.
Deze kaart is handig voor mensen die willen weten hoe het energielabel van hun woning of de woning waar ze willen verhuizen zich verhoudt tot de rest van de buurt. Het is ook nuttig voor gemeenten om een overzicht te krijgen van de energieprestaties van woningen in hun regio.
Verbeteringen en verduurzaming
Het energielabel is niet alleen een verplicht document bij verkoop of verhuur, maar ook een waardevolle bron van informatie voor eigenaren die hun woning willen verbeteren. Het label geeft aan waar verbeteringen mogelijk zijn en welke maatregelen het meest effectief zijn.
Populaire verduurzamingsmaatregelen
Bijvoorbeeld:
- Isolatie verbeteren: aanvullende isolatie van muren, daken en vloeren kan het energieverbruik aanzienlijk verminderen.
- Verwarming vervangen: een efficiëntere warmtepomp of aardwarmtepomp kan leiden tot een beter energielabel.
- Ventilatie optimaliseren: het installeren van een HRV-systeem (warmteterugwinning) helpt bij het behouden van warmte.
- Zonnepanelen: het installeren van zonnepanelen draagt bij aan duurzame energieproductie en verlaagt de CO₂-uitstoot.
- Energiebewust gedrag: het gebruik van energiezuinige apparaten en het bewust omgaan met energiegebruin kan ook leiden tot verbeteringen.
Financiële subsidies en steun
De overheid biedt diverse subsidies aan voor verduurzamingsprojecten. Deze subsidies zijn onder andere bedoeld om de kosten van isolatie, warmtepompen en zonnepanelen te verlagen. Eigenaren kunnen aansluiten bij programma’s van de RVO, Stimuleringsregeling Duurzame Energie of lokale overheden.
Veelgestelde vragen over energielabels
Hoe krijg ik mijn energielabel?
- Eigenaar: download het label via MijnOverheid.nl.
- Huurder: vraag het label aan bij de eigenaar via MijnOverheid.
- Erfgenaam: zie de FAQ op energielabel.nl.
Wat als ik geen energielabel zie?
Sommige technische problemen kunnen ervoor zorgen dat het energielabel niet wordt getoond. Tips:
- Ververs de pagina of gebruik Ctrl + F5.
- Wis de browsergeschiedenis of gebruik een incognitovenster.
- Gebruik hoofdletters in de postcode.
Mag ik het energielabel van mijn pand aanbieden aan kopers of huurders?
Ja, het energielabel moet worden aangeboden bij verkoop of verhuur. Het is verplicht om het label te vermelden in de advertentie en aan de koper of huurder te overhandigen.
Wat als ik meerdere woningen heb?
Per woning moet een apart energielabel worden geregistreerd. In sommige gevallen is het mogelijk om energielabels voor meerdere vergelijkbare woningen tegelijk aan te vragen via een representativiteitsmethode.
Energielabels en woningbelegging
Voor vastgoedbeleggers en makelaars is het energielabel een belangrijk hulpmiddel bij de verkoop of verhuur van woningen. Het energielabel geeft niet alleen inzicht in de energieprestatie, maar ook in de potentiële verbeteringen die kunnen leiden tot een hoger label en lagere energiekosten.
Een hoge energielabelklasse kan het aantrekkelijkheid van een woning vergroten, zowel voor kopers als huurders. Makelaars kunnen gebruik maken van energielabel-advies om hun kliënten te begeleiden bij verbeteringen en het label te verhogen.
RegioLabel en andere erkende adviseurbureaus bieden speciale diensten voor makelaars, zoals energielabel-advies, meetrapportages en automatisering. Dit helpt bij het efficiënt verwerken van energielabels en het verbeteren van de energieprestaties van woningen.
Conclusie
Energielabels zijn essentiële documenten voor woningen in Nederland. Ze geven een overzicht van de energiezuinigheid van een woning en zijn verplicht bij verkoop of verhuur. Het energielabel is uitgevoerd door een erkend energieadviseur en wordt geregistreerd bij RVO. Het label is beschikbaar via MijnOverheid en kan worden gebruikt als bron van informatie voor verduurzaming en verbeteringen.
Er zijn uitzonderingen voor monumentale woningen, vrijstaande woningen en woningen met permanente huurverhoudingen. Het energielabel is een waardevol hulpmiddel voor eigenaren, huurders, makelaars en vastgoedbeleggers.
Met de juiste adviseurs en tools is het mogelijk om het energielabel te verbeteren en het energieverbruik van de woning te verlagen. Dit leidt niet alleen tot lagere energiekosten, maar ook tot een duurzamere woning en een beter leefmilieu.