Het energielabel van een woning is sinds 2002 een verplicht onderdeel van de verkoop of verhuur van woningen in Nederland. Het geeft een overzicht van de energieprestaties van een woning en helpt zowel huurders als kopers om inzicht te krijgen in het energieverbruik. In dit artikel bespreken we de werking van het energielabel, de betekenis van de verschillende labels, het proces rondom het verkrijgen van een label, en de invloed van het energielabel op de woningmarkt. We baseren ons exclusief op informatie uit betrouwbare bronnen, zoals energieadviseurs, overheidsdocumenten en marktstatistieken.
Wat is een energielabel?
Een energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label geeft een visuele weergave van de energieprestaties van een woning, van A++++ (zeer zuinig) tot G (niet zuinig). Het label is niet alleen een eenvoudige letter, maar ook een gedetailleerd rapport met meerdere pagina’s, waarin beschreven staat hoe de woning scoort op isolatie, verwarmingsinstallaties, ventilatie, enzovoort. Het document bevat ook aanbevelingen voor mogelijke verbeteringen.
Het energielabel is verplicht bij het verhuren of verkopen van woningen. Sinds 2021 moet dit label door een erkende energieadviseur worden vastgesteld. De kosten liggen gemiddeld rond de €300, en het is verstandig om offertes te vergelijken bij verschillende adviseurs.
Oudere woningen kunnen een voorlopig energielabel hebben, die vaak op basis van schattingen zijn uitgevaardigd. Nieuwe labels sinds 2021 zijn definitief en zijn gebaseerd op fysieke inspecties. Het nieuwe label is uitgebreider, moderner en bevat meer details over de energieprestaties van de woning.
Hoe wordt het energielabel bepaald?
Het energielabel wordt bepaald aan de hand van het energieverbruik van de woning, uitgedrukt in kWh per vierkante meter per jaar. De energiebehoefte wordt berekend aan de hand van een gestandaardiseerde methode, zoals de NTA-norm. Deze methode is toepasbaar op alle woningen in Nederland en zorgt voor consistente labels.
Het energielabel is een schatting van het totale energieverbruik van een woning, inclusief het verbruik voor verwarming, koeling, ventilatie en warm water. Het label is geen directe weergave van het daadwerkelijke verbruik van een huishouden, maar geeft wel een goed inzicht in de energiezuinigheid van de woning zelf.
De volgende tabel geeft een overzicht van de verdeling van energielabels op basis van verbruik in kWh/m² per jaar.
| Energielabel | Verbruik in kWh/m² per jaar | Beschrijving |
|---|---|---|
| A++++ | 0 kWh/m² | Geen energieverbruik, woning levert energie op |
| A+++ | 0–50 kWh/m² | Zeer laag energieverbruik |
| A++ | 50–105 kWh/m² | Zeer laag energieverbruik |
| A+ | 105–160 kWh/m² | Zeer laag energieverbruik |
| B | 160–190 kWh/m² | Laag energieverbruik |
| C | 190–250 kWh/m² | Redelijk laag energieverbruik |
| D | 250–290 kWh/m² | Gemiddeld energieverbruik |
| E | 290–335 kWh/m² | Redelijk hoog energieverbruik |
| F | 335–380 kWh/m² | Hoog energieverbruik |
| G | > 380 kWh/m² | Zeer hoog energieverbruik |
Het energielabel is dus een maatstaf die het verbruik van fossiele brandstoffen weergeeft. Hoe lager het verbruik, hoe beter het label. De hoogste score is A++++, wat betekent dat de woning geen energie verbruikt en mogelijk zelfs energie produceert, bijvoorbeeld via zonnepanelen.
De betekenis van het energielabel
Het energielabel heeft zowel praktische als financiële betekenis. Voor de bewoner van een woning is het energielabel een indicator van het comfort en het verbruik. Een woning met een hoog energielabel (A t/m A++++) is goed geïsoleerd, heeft efficiënte verwarmings- en ventilatiesystemen, en kost daardoor minder aan energierekening.
Voor kopers en huurders geeft het energielabel inzicht in de kwaliteit van de woning en de verwachte kosten. Voor huurders is het energielabel ook van belang, omdat sinds 2021 een verplicht energielabel vereist is bij het verhuren van een woning. Huurders kunnen zo direct zien hoe energiezuinig de woning is en hoeveel ze kunnen verwachten te betalen voor gas en elektriciteit.
Ook voor de eigenaar is het energielabel van belang. Een beter energielabel kan leiden tot een hogere verkoopprijs. Volgens onderzoek van de NVM stijgt de waarde van een woning met ongeveer 3 procent bij het verbeteren van het energielabel. Daarnaast zijn woningen met een beter label vaak sneller te verhuuren of te verkopen, omdat ze aantrekkelijker zijn voor kopers en huurders.
Hoe krijg je een energielabel?
Het verkrijgen van een energielabel gebeurt via een erkende energieadviseur (EPA). Deze adviseur komt bij je langs en inspecteert de woning op verschillende aspecten zoals isolatie, verwarmingsinstallatie, ventilatie, enzovoort. Op basis van deze inspectie wordt een energielabel vastgesteld.
Het proces duurt meestal enkele uren en kost gemiddeld rond de €300. Het is verstandig om offertes te vergelijken bij verschillende adviseurs, aangezien de kosten en kwaliteit van de dienst kunnen variëren.
Er zijn ook uitzonderingen op de regel dat een energielabel verplicht is. Zo hoeven religieuze gebouwen, monumenten en kleine vrijstaande woningen onder de 50 m² geen energielabel te hebben.
Het invloeden van het energielabel op de woningmarkt
Het energielabel heeft een duidelijke invloed op de woningmarkt. Volgens de meest recente data zijn ongeveer 38,29% van alle woningen in Nederland met een label van A t/m A++++ geclassificeerd. Dit is de meest energiezuinige categorie. Aan de andere kant zijn er nog relatief weinig woningen met een slechter label (F of G), namelijk 3,48% en 3,67% respectievelijk.
Deze cijfers tonen aan dat er een trend is naar meer energiezuinige woningen. De regering heeft dit ook ondersteund door te stellen dat alle woningen uiteindelijk een energielabel van A of beter moeten hebben. Dit doel is onderdeel van het klimaatbeleid van Nederland en is bedoeld om het gebruik van fossiele brandstoffen te verminderen.
Ook de hypotheekmarkt is hierbij betrokken. Er zijn nu hypotheekproducten beschikbaar die specifiek gericht zijn op woningen met een beter energielabel. Deze hypotheekproducten zijn vaak gunstiger in rentevoet en bieden extra steun voor verbeteringen.
Het verschil tussen oude en nieuwe energielabels
Sinds 2021 zijn er nieuwe energielabels beschikbaar die fundamenteel anders zijn dan de oude labels. Het nieuwe energielabel is moderner, uitgebreider en bevat meer details over de energieprestaties van de woning. Het werkt met een schaal van G tot A++++, terwijl het oude label tot A liep. Bovendien is het nieuwe energielabel 10 jaar geldig zonder tussentijdse wijzigingen, terwijl het oude label wel onderhevig was aan aanpassingen.
Het nieuwe energielabel is ook beter in staat om de werkelijke energieprestaties van de woning weer te geven. Het oude label was vaak gebaseerd op standaardwaarden en aannames. Het nieuwe label maakt gebruik van fysieke inspecties en meetresultaten, waardoor het een betrouwbaardere weergave is van de werkelijke situatie in de woning.
Energielabel opzoeken
Het energielabel van je woning is eenvoudig op te zoeken via de website van Milieu Centraal. Je kunt hier jouw postcode en huisnummer invullen en direct zien welk energielabel je woning heeft. Deze tool toont alleen definitieve en geldige energielabels. Voorlopige labels sinds 2015 worden niet getoond, omdat ze met een oude methode zijn berekend.
Het energielabeltool is een waardevolle bron van informatie, niet alleen voor kopers en huurders, maar ook voor eigenaren die willen weten hoe ze hun woning kunnen verbeteren. Het energielabel bevat vaak aanbevelingen voor mogelijke maatregelen, zoals het verbeteren van de isolatie of het installeren van een efficiëntere verwarmingsinstallatie.
Energielabel en energievergelijking
Het energielabel kan ook gebruikt worden voor energievergelijking. Als je bijvoorbeeld overweegt om te verhuizen of om een woning te kopen, kun je het energielabel gebruiken om inzicht te krijgen in het energieverbruik van verschillende woningen. Door het jaarverbruik van gas en stroom te vergelijken, kun je een beter beeld krijgen van de kosten die je kunt verwachten.
Het totale energieverbruik van je huishouden staat ook op je laatste energierekening. Door deze rekening te vergelijken met het energielabel van de woning, kun je zien hoeveel van het verbruik afkomstig is van de woning zelf en hoeveel van jouw persoonlijke huishoudelijke activiteiten.
Conclusie
Het energielabel is een essentieel onderdeel van de woningmarkt in Nederland. Het geeft inzicht in de energieprestaties van een woning en helpt zowel kopers, huurders als eigenaren om beslissingen te nemen. Het energielabel is verplicht bij verkoop en verhuur en wordt uitgevaardigd door een erkende energieadviseur. Het label is gebaseerd op een gestandaardiseerde methode en geeft een visuele weergave van het energieverbruik van de woning.
De invloed van het energielabel op de woningmarkt is duidelijk te zien. Meer woningen hebben een hoog energielabel en er zijn hypotheekproducten beschikbaar die gericht zijn op woningen met een beter label. De regering streeft naar een verlaagd gebruik van fossiele brandstoffen en ondersteunt dit via beleid en financiële steun.
Het energielabel is niet alleen een verplichte documentatie, maar ook een waardevolle bron van informatie. Het helpt eigenaren om inzicht te krijgen in de prestaties van hun woning en biedt aanknopingspunten voor mogelijke verbeteringen. Het energielabeltool is een handig instrument om het label van je woning op te zoeken en te vergelijken met andere woningen.