In Nederland is het energielabel voor huizen een essentieel instrument voor zowel kopers, huurders als woningeigenaren. Het energielabel geeft een overzicht van hoe energiezuinig een woning is en welke verbeteringen mogelijk zijn. Sinds de invoering in 2002 zijn er voortdurend veranderingen en vernieuwingen in de regelgeving en beoordelingsmethoden. Deze artikelen willen een overzicht geven van de huidige situatie in 2025-2026, inclusief hoe het energielabel wordt bepaald, welke labels het meest voorkomen, en wat de verplichtingen zijn voor woningeigenaren.
Wat is een energielabel?
Een energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label bestaat uit een letter, variërend van A++++ (zeer energiezuinig) tot en met G (minst energiezuinig). Daarnaast bevat het label meerdere pagina’s met gedetailleerde informatie over de energieprestaties van de woning, inclusief waar verbeteringen mogelijk zijn.
Het energielabel is niet alleen belangrijk om energie- en kostenbesparing te realiseren, maar ook omdat het verplicht is bij de verkoop of verhuur van een woning. Sinds 2021 is het verplicht om een erkende energieadviseur in te schakelen om het energielabel vast te stellen. De kosten liggen gemiddeld rond de €300, en het is verstandig om bij verschillende adviseurs een offerte aan te vragen.
Onderdelen van het energielabel
Het energielabel bevat meerdere belangrijke onderdelen die de energieprestatie van een woning weergeven. Deze onderdelen zijn:
- Energiebehoefte (kWh/m²/jaar): Het energieverbruik dat nodig is om een comfortabel binnenklimaat te garanderen.
- Primair fossiel energiegebruik (kWh/m²/jaar): Het gebruik van fossiele brandstoffen zoals aardgas en olie voor verwarming, koeling en ventilatie.
- Aandeel hernieuwbare energie (%): Het percentage van het energieverbruik dat afkomstig is van hernieuwbare bronnen zoals zonnewarmte of windenergie.
Deze parameters worden samengevat in een energielabel, dat bestaat uit een letter van A t/m G. Deze letters geven een overzicht van de energiezuinigheid van de woning.
Hoe word het energielabel bepaald?
Sinds januari 2021 wordt het energielabel berekend aan de hand van de NTA8800-norm, die de oudere NEN 7120-norm heeft vervangen. De NTA8800-norm is een modernere en gedetailleerdere methode om de energieprestaties van gebouwen in te schatten.
Een woning scoort op drie samenhangende punten:
- Energiebehoefte: De hoeveelheid energie die nodig is voor een comfortabel binnenklimaat.
- Primair fossiel energiegebruik: Het gebruik van fossiele brandstoffen voor verwarming en ventilatie.
- Aandeel hernieuwbare energie: Het percentage energie dat afkomstig is van duurzame bronnen.
Deze drie parameters worden samengevat in een energielabel dat uit een letter bestaat. Aangezien het label is gebaseerd op een schatting, is het mogelijk dat er verschillen zijn tussen de feitelijke energieverbruiken van een huishouden en het theoretisch berekende verbruik.
Welke energielabels zijn het meest voorkomend?
In 2025-2026 is 63% van de Nederlandse woningen voorzien van een geldig energielabel. Het meest voorkomende label is A t/m A++++, wat betekent dat ongeveer 38,29% van de woningen in Nederland in deze categorie vallen. Dit is een aanzienlijke verbetering ten opzichte van vroegere jaren, aangezien energiezuinigheid steeds meer in de belangstelling staat.
De volgende labels zijn relatief minder voorkomend, maar nog steeds significant:
| Energielabel | Aantal woningen | % van totaal |
|---|---|---|
| A t/m A++++ | 2.018.870 | 38,29% |
| B | 850.915 | 16,14% |
| C | 1.238.335 | 23,50% |
| D | 490.945 | 9,31% |
| E | 295.220 | 5,60% |
| F | 183.285 | 3,48% |
| G | 193.565 | 3,67% |
Deze cijfers duiden op een landelijke toewachting naar meer energiezuinige woningen. De labels F en G zijn relatief weinig voorkomend, wat aangeeft dat de meeste woningen in Nederland al enige verbetering hebben gemaakt op het gebied van energie-efficiëntie.
Energielabels en verkoop of verhuur van woningen
Het energielabel is verplicht bij de verkoop of verhuur van woningen. Als woningeigenaar bent u verplicht om een geregistreerd en definitief energielabel aan de koper of huurder beschikbaar te stellen. Dit geldt ook als u een woning oplevert of via een advertentie plaatst. In het laatste geval moet u de letter van het energielabel vermelden in de advertentie en een kopie van het label aanbieden aan de koper of huurder.
Het ontbreken van een geldig energielabel bij verkoop of verhuur kan leiden tot boetes. Deze boetes zijn afhankelijk van de situatie en kunnen worden opgezocht op de website van de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT).
Uitzonderingen
Niet alle woningen zijn verplicht tot het aanbieden van een energielabel. Er zijn enkele uitzonderingen:
- Kleine vrijstaande woningen van minder dan 50 m².
- Monumenten.
- Religieuze gebouwen.
- Nieuwe woningen die voldoen aan de eisen van het Energieprestatierichtlijn (EPBD).
Waarom is een energielabel belangrijk?
Een energielabel heeft meerdere voordelen, zowel voor woningeigenaren als voor huurders en kopers.
1. Energiebesparing en kostenverlaging
Een beter energielabel betekent dat de woning energiezuiniger is, wat resulteert in lagere energiekosten. Voor kopers en huurders is dit een aantrekkelijk argument om een woning te kopen of te huren.
2. Verkoop- en huurbekwaamheid
Een goed energielabel verhoogt de aantrekkingskracht van een woning op de markt. Volgens de NVM, is een beter energielabel een positief effect op de verkoopkans en de waarde van een woning.
3. Duurzaamheid en CO2-reductie
Het energielabel draagt bij aan de duurzaamheid van de woning en helpt bij het verlagen van CO2-uitstoot. In combinatie met andere maatregelen, zoals het installeren van zonnepanelen of het verbeteren van de isolatie, kan een woning aanzienlijk bijdragen aan de nationale duurzaamheiddoelen.
Hoe verbeter je je energielabel?
Een energielabel is geen eindproduct, maar een aanwijzing voor mogelijke verbeteringen. Op het energielabel wordt aangegeven welke maatregelen mogelijk zijn om de energieprestaties van de woning te verbeteren.
1. Isolatie verbeteren
Een van de meest effectieve manieren om het energielabel te verbeteren is het verbeteren van de isolatie. Dit kan door het aanbrengen van extra isolatiemateriaal in de muren, dak of vloer. Goed geïsoleerde woningen verliezen minder warmte en vereisen dus minder energie voor verwarming.
2. Verwarmingssysteem verbeteren
Het verwarmingssysteem is een belangrijke factor bij het energielabel. Het vervangen van oude verwarmingsinstallaties door energiezuinigere modellen, zoals een warmtepomp, kan het energielabel aanzienlijk verbeteren. Daarnaast is het gebruik van een slimme thermostaat een eenvoudige manier om het energieverbruik te beheren.
3. Hernieuwbare energie installeren
Het installeren van zonnepanelen of een zonnewarmtepomp is een manier om het aandeel hernieuwbare energie in het energielabel te verhogen. Dit leidt tot een beter energielabel en kan ook leiden tot energieopslag of teruglevering aan het net.
4. Ventilatie en koeling verbeteren
Een goed gereguleerd ventilatiesysteem zorgt ervoor dat de lucht in de woning fris en zuinig wordt aangevuld. Dit vermindert het energieverbruik voor ventilatie en koeling. Bovendien kan het installeren van een koelinstallatie met een hoge energieklasse het energielabel verbeteren.
5. Energieverbruik inzichtelijk maken
Het energielabel is een uitgangspunt, maar het is ook mogelijk om het energieverbruik van een huishouden nauwkeuriger in kaart te brengen. Door het vergelijken van het jaarverbruik op de energierekening met het berekende verbruik op het energielabel, is het mogelijk om specifieke verbeterpunten te identificeren.
Energielabel opzoeken
Het energielabel van elk huis in Nederland is gratis op te zoeken via de website van Milieu Centraal. Dit is een handige tool voor kopers, huurders en woningeigenaren om het energielabel direct te raadplegen.
De tool toont alleen definitieve en geldige energielabels. Voorlopige labels sinds 2015 worden niet getoond, omdat deze berekend zijn met een oude methode. Dit betekent dat de informatie die op de website wordt getoond, actueel en accuraat is.
Hoe werkt de energielabeltool?
- Voer de postcode en huisnummer in.
- De tool toont het energielabel van de woning.
- De tool geeft ook informatie over het jaarverbruik aan energie.
- Het is mogelijk om het verbruik van jouw huishouden te vergelijken met het verbruik op het label.
Deze tool is dus niet alleen nuttig voor het verkrijgen van het label, maar ook voor het inzichtelijk maken van het energieverbruik van een woning.
Verhoogde hypotheek voor energielabelverbetering
Een andere manier om het energielabel te verbeteren is via een verhoogde hypotheek. Sinds 2021 is het mogelijk om een hogere hypotheek af te sluiten om verbeteringen aan te brengen die het energielabel verbeteren. Dit maakt het mogelijk om investeringen in isolatie, verwarming of zonnepanelen te doen zonder dat het een directe financiële belasting is.
Conclusie
Het energielabel is een essentieel onderdeel van de woningmarkt in Nederland. Het geeft een overzicht van de energieprestaties van een woning en helpt bij het identificeren van verbeterpunten. Het energielabel is verplicht bij verkoop of verhuur en is een waardevolle bron van informatie voor kopers en huurders.
In 2025-2026 is 63% van de woningen in Nederland voorzien van een geldig energielabel. Het meest voorkomende label is A t/m A++++, wat aangeeft dat de meeste woningen al een aanzienlijke verbetering hebben gemaakt op het gebied van energie-efficiëntie. Toch zijn er nog steeds verbetermogelijkheden, en het energielabel is een handig instrument om deze te identificeren.
Voor woningeigenaren is het belangrijk om het energielabel te laten beoordelen door een erkende energieadviseur. Dit is niet alleen een verplichtheid bij verkoop of verhuur, maar ook een manier om inzicht te krijgen in de energieprestaties van de woning en mogelijke verbeterpunten.
Door het verbeteren van het energielabel is het mogelijk om energiekosten te besparen, de verkoopwaarde van de woning te verhogen en bij te dragen aan de duurzaamheidsdoelen van Nederland.