De verplichte overgang naar Energielabel C voor kantoorgebouwen in Nederland stelt eigenaars en beheerders van ondernemingsruimtes voor een duidelijke uitdaging: het energieverbruik moet verlaagd worden tot maximaal 225 kWh per vierkante meter per jaar. Een efficiënte en toekomstbestendige oplossing om aan deze eisen te voldoen is het toepassen van infraroodverwarming in combinatie met duurzame energieproductie, zoals zonnepanelen. Deze techniek biedt een aantal unieke voordelen, waaronder directe warmteopwekking, laag energieverbruik en eenvoudige integratie in bestaande ruimtes. In dit artikel wordt ingegaan op de werking van infraroodverwarming, de voordelen en beperkingen, en hoe deze technologie kan bijdragen aan het behalen van Energielabel C. Daarnaast worden richtlijnen gegeven voor een efficiënte implementatie.
Hoe werkt infraroodverwarming?
Infraroodverwarming is een vorm van elektrische verwarming die directe warmtestraling produceert. In tegenstelling tot traditionele verwarmingssystemen zoals cv-ketels of convectieverwarmers, verwarmt infraroodverwarming niet eerst de lucht in een ruimte, maar zorgt het direct voor warmte op mensen, objecten en oppervlakken. Dit proces is vergelijkbaar met de warmte van de zon, waarbij UV-straling ontbreekt.
Directe warmteopwekking
De directe warmtestraling van infraroodpanelen zorgt voor snelle verwarming van de gebruikers van de ruimte. In kantoren, bijvoorbeeld, kan dit efficiënter zijn in ruimtes die niet constant bezet zijn, zoals vergaderruimtes of kleine werkkamers. Omdat de warmte direct op de gebruiker of op meubilair terechtkomt, is het mogelijk om de thermostaat lager in te stellen en toch een behaaglijk gevoel te verkrijgen.
Lage installatie- en onderhoudskosten
Infraroodpanelen zijn eenvoudig te installeren. Ze kunnen snel worden bevestigd aan muren of plafonds met standaardbeugels en zijn vaak compatibel met bestaande elektriciteitsnetwerken. In sommige gevallen zijn inbouwmodules beschikbaar, die klein zijn en makkelijk weg te werken in een elektrische doos. Daarnaast zijn er geen externe ventilatiesystemen of complexe buizen nodig, zoals bij een cv-system. Dit maakt infraroodverwarming ideaal voor renovatieprojecten waarbij minimale ingrepen gewenst zijn.
Beperkingen van infraroodverwarming
Infraroodverwarming is niet bedoeld als hoofdverwarmingssysteem voor het gehele gebouw. Volgens het Bouwbesluit mag elektrische verwarming, inclusief infraroodverwarming, niet als hoofdverwarming voor de volledige woning of ruimte worden gebruikt. De technologie is vooral geschikt als bijverwarming voor specifieke plekken of ruimtes, zoals zithoeken, bureaus of eettafels. Voor grotere ruimtes is het aanbevolen om infraroodverwarming te combineren met andere duurzame verwarmingsoplossingen.
Infraroodverwarming en het behalen van Energielabel C
De verplichting om Energielabel C te behalen sinds 1 januari 2023 voor kantoorgebouwen is een duidelijke impuls richting duurzaamheid. Energielabel C betekent dat het primair fossiel energieverbruik van het kantoor mag maximaal 225 kWh per vierkante meter per jaar bedragen. Infraroodverwarming is een manier om dit doel efficiënt en duurzaam te behalen.
Efficiënte energiegebruik
Een van de voornaamste voordelen van infraroodverwarming is het lage energieverbruik. Infraroodpanelen zorgen voor gerichte warmteopwekking, wat leidt tot minder energieverlies ten opzichte van traditionele systemen. Dit betekent dat infraroodverwarming bijdraagt aan een lagere kWh-gebruik per vierkante meter, wat direct helpt bij het behalen van Energielabel C.
Combinatie met zonnepanelen
Om de efficiëntie van infraroodverwarming verder te verhogen, is het aan te raden deze te combineren met zonnepanelen. Zonnepanelen wekken groene stroom op, die direct gebruikt kan worden om de infraroodpanelen te voeden. Hierdoor wordt het energieverbruik van het kantoor afhankelijk gemaakt van duurzame bronnen, waardoor het primair fossiel energiegebruik verder kan worden verlaagd. Deze combinatie zorgt niet alleen voor energiezuinigheid, maar ook voor kostenbesparing op langere termijn.
Toekomstbestendigheid en CO₂-reductie
De combinatie van infraroodverwarming en zonnepanelen draagt bij aan de overgang naar een duurzamere woning- en bouwsector. Aangezien Nederland in 2050 streeft naar CO₂-neutraliteit, is het belangrijk om vandaag al te beginnen met maatregelen die dit doel ondersteunen. Infraroodverwarming in combinatie met zonnepanelen helpt hieraan door het gebruik van fossiele brandstoffen te verminderen en het gebruik van duurzame energie te vergroten.
Stappenplan voor verduurzaming met infraroodverwarming
Om infraroodverwarming effectief in te zetten als onderdeel van de verduurzaming van een kantoor of woning, zijn er verschillende stappen die kunnen worden gevolgd:
1. Energieadvies opstellen
Het eerste stuk van het verduurzamingsproces is het inschakelen van een erkend energieadviseur. Deze professional kan bepalen welke maatregelen het meest efficiënt zijn voor het behalen van Energielabel C. Het adviseren van infraroodverwarming en zonnepanelen als onderdeel van een breedere verduurzamingsstrategie is essentieel.
2. Subsidies onderzoeken
Er zijn subsidies beschikbaar die de aanschaf en installatie van infraroodverwarming en zonnepanelen kunnen ondersteunen. De Investeringssubsidie duurzame energie (ISDE) is een voorbeeld hiervan. Deze subsidie kan een deel van de kosten voor verduurzaming compenseren en zo de financiële drempel verlagen voor eigenaars.
3. Oplossingen implementeren
Nadat de energieadviseur een plan heeft opgesteld en subsidies zijn onderzocht, kan de daadwerkelijke implementatie beginnen. Dit omvat de aanschaf en installatie van infraroodpanelen en zonnepanelen. Het is belangrijk om ervaren professionals in te schakelen voor de installatie, zodat alle normen en veiligheidsvoorschriften worden nageleefd.
4. Nieuw energielabel opstellen
Nadat de verduurzamingsmaatregelen zijn uitgevoerd, kan een nieuw energielabel worden geregistreerd door een erkend energieadviseur. Dit label blijft 10 jaar geldig, wat betekent dat het kantoor gedurende die periode voldoet aan de eisen van Energielabel C.
Aanbevolen keurmerken en veiligheid
Voor de aanschaf van infraroodpanelen is het aan te raden om keurmerken te controleren om ervoor te zorgen dat de producten veilig en efficiënt zijn. De meest relevante keurmerken zijn:
- CE-logo: Dit is verplicht voor de verkoop van infraroodpanelen in de EU.
- TÜV of GS (Geprüfte Sicherheit): Deze merken duiden op gecontroleerde veiligheid.
- KEMA: Dit is een Nederlandse certificering die vaak wordt gebruikt in het bouw- en installatiebedrijf.
- ROHS-keurmerk: Dit zorgt ervoor dat gevaarlijke stoffen in het product zijn uitgesloten.
Daarnaast is het verstandig om ervaringen van anderen te raadplegen. Informeer bij buren, vrienden of familie over infraroodverwarming, of bezoek een showroom van een leverancier om het systeem zelf te testen. In het begin kan het verstandig zijn om één paneel te kopen en te testen of het systeem voldoet aan de verwachtingen.
Technische aspecten en kosten
Infraroodpanelen zijn gemakkelijk te bevestigen aan muren of plafonds. Ze zijn meestal uitgerust met beugels voor directe montage. De installatie vereist een stroompunt (stopcontact), maar het is ook mogelijk om de elektriciteitskabels weg te werken. Voor dieper ingrepen zijn speciale inbouwmodules beschikbaar, die klein zijn en gemakkelijk te integreren in een plafond of wand.
De prijs van infraroodpanelen varieert per model en kwaliteit. Een standaardpaneel kost tussen € 100 en € 500 per stuk. De investering kan zich op de lange termijn terugverdienen door lage energiekosten en subsidies. De terugverdientijd hangt af van de omvang van de installatie en het energieverbruik voorheen.
Wetgeving en normen
Infraroodverwarming valt onder bepaalde wetten en normen die betrekking hebben op energieprestaties en elektrische installaties. De belangrijkste normen zijn:
- NEN3140:2011 + A3:2019: Bedrijfsvoering van elektrische installaties.
- NTA8800:2020 + A1:2020: Energieprestatie van gebouwen.
- NEN-EN-IEC 60675-3:2021: Direct werkende elektrische verwarmingselementen voor ruimteverwarming.
- NEN-EN-ISO 7730:2005: Klimaatomstandigheden.
Deze normen zorgen voor veiligheid, efficiëntie en conformiteit met Europese en nationale regelgeving. Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat infraroodpanelen conform deze normen zijn, om problemen met inspecties of energielabels te voorkomen.
Conclusie
Infraroodverwarming biedt een efficiënte, duurzame en eenvoudige oplossing voor het behalen van Energielabel C in kantoorgebouwen en woningen. Door de directe warmtestraling, het lage energieverbruik en de eenvoudige installatie is infraroodverwarming geschikt voor renovaties en nieuwbouw. De combinatie met zonnepanelen versterkt de duurzaamheid en draagt bij aan de CO₂-reductie. Voor de aanschaf is het aan te raden om keurmerken te controleren en ervaringen te delen. Met de juiste planning, subsidies en technische ondersteuning kan infraroodverwarming een waardevolle bijdrage leveren aan een duurzamere toekomst.