Een energielabel geeft inzicht in de energiezuinigheid van een woning en speelt een steeds belangrijkere rol in het kopen, verhuren en verbouwen van woningen in Nederland. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) controleert of energielen op orde zijn bij verkoop, verhuur en oplevering van woningen. Dit artikel behandelt de verplichtingen rond het energielabel, het proces van het verkrijgen ervan, en waarom het voor woningeigenaren en huurders van groot belang is.
Energielabel: Wat is het en waarom is het belangrijk?
Een energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label bestaat uit een letter (van A+++ tot G), waarbij A+++ het beste (meest efficiënte) label is en G het slechtst. Het energielabel is gebaseerd op een berekening van de energiebehoeften van de woning, zoals voor verwarming, warm water, ventilatie en eventueel koeling. De isolatie van muren, daken en vloeren, evenals de efficiëntie van installaties zoals cv-ketels en zonnepanelen, worden meegenomen in de beoordeling.
Het energielabel geeft ook aanbevelingen voor eventuele verduurzamingsmaatregelen die de energiezuinigheid van de woning kunnen verbeteren. Voor de huurder is het energielabel bovendien relevant binnen het woningwaarderingsstelsel, omdat het meetelt in de huurpunten, en daarmee in de maximale huurprijs.
Verplichtingen rond het energielabel
De wet stelt duidelijke verplichtingen voor woningeigenaren, verhuurders en verkopers. Als je een woning gaat verhuren of verkopen, of een nieuwe woning oplevert, is het verplicht om een geregistreerd en definitief energielabel aan de koper of huurder te beschikbaar stellen. Bovendien moet het energielabel vermeld worden in advertenties in commerciële media. Informatie over het energielabel moet dus zichtbaar zijn voor potentiële huurders of kopers.
Een energielabel is niet alleen verplicht bij verkoop of verhuur, maar ook bij de oplevering van nieuwe woningen. De ILT controleert of het energielabel aanwezig is en geldig is. Als het energielabel ontbreekt of niet geregistreerd is, lopen woningeigenaren het risico op boetes of dwangsom. De hoogte van boetes varieert per situatie en kan worden ingezien op de website van de ILT.
Er zijn echter enkele uitzonderingen. Zo hoeven sommige kleine vrijstaande woningen (kleiner dan 50 m²) en monumenten geen energielabel te hebben. Deze uitzonderingen zijn vastgelegd in de wetgeving en moeten duidelijk worden geïnterpreteerd.
Het proces van het verkrijgen van een energielabel
Het verkrijgen van een energielabel verloopt in een aantal stappen. Eerst maakt een woningeigenaar of verhuurder contact met een erkende energieadviseur. Deze adviseur moet gecertificeerd zijn en is verplicht om bepaalde standaarden te volgen.
1. Afspraak en opname
De adviseur komt op locatie om de woning te inspecteren. Tijdens de opname worden belangrijke kenmerken van de woning beoordeeld, zoals de isolatie van muren, daken en vloeren, de efficiëntie van de verwarmingsinstallaties en eventueel de aanwezigheid van zonnepanelen. Het duurt gemiddeld 1 tot 2 uur. De woningeigenaar moet aanwezig zijn en zoveel mogelijk documentatie bij de hand hebben, zoals bouwtekeningen of facturen van voorgaande verbetermaatregelen.
2. Verwerking van gegevens
Na de opname worden de gegevens verwerkt in een rekenprogramma. Hiermee wordt bepaald hoeveel energie er nodig is voor de verwarming, het opwekken van warm water, ventilatie en eventueel koeling. De berekening leidt tot het energielabel.
3. Afschrift en registratie
De adviseur stelt vervolgens het energieprestatiecertificaat vast en stuurt dit per e-mail naar de woningeigenaar. Het energielabel moet daarna worden geregistreerd in het kadastrale register. De eigenaar of verhuurder is verplicht om een afschrift van het energielabel aan de koper of huurder te geven bij verkoop of verhuur.
Kosten en voordelen van een energielabel
Het verkrijgen van een energielabel kost gemiddeld ongeveer €300, afhankelijk van de complexiteit van de woning en de ervaring van de adviseur. Het is verstandig om bij verschillende adviseurs een offerte aan te vragen om kosten te vergelijken.
Ondanks de kosten is het energielabel een waardevolle informatiebron. Het geeft inzicht in de energiezuinigheid van de woning en biedt aanbevelingen voor mogelijke verbeteringen. Deze maatregelen kunnen leiden tot lagere energierekeningen en een betere huurwaarde of verkoopprijs. Bovendien is het energielabel een vereiste bij verkoop en verhuur, waardoor het ook functioneel een noodzakelijke documentatie is.
Energielabels voor recreatiewoningen
Recreatiewoningen zijn ook onderworpen aan energielabelverplichtingen. Als je een recreatiewoning gaat verhuurden of verkopen, moet je een geldig energielabel aan de koper of huurder beschikbaar stellen. Sinds 1 januari 2024 controleert de ILT of deze verplichtingen zijn nagekomen.
Het energielabel van een recreatiewoning is slechts geldig voor een periode van 10 jaar. Nadat deze termijn verstreken is, moet er een nieuw energielabel worden geregistreerd. Dit geldt ook als de woning zelf niet is veranderd. Adverteert een recreatiewoning in commerciële media, dan moet de labelklasse in de advertentie worden vermeld.
Energielabel downloaden en inzien
Een energielabel kan via MijnOverheid worden gedownload. Voor toegang is een DigiD nodig. Na inloggen kan het label via de tegel "Energielabel" worden geopend. Dit is handig voor zowel huurders als eigenaren om snel inzicht te krijgen in de energiezuinigheid van een woning.
Ook is het mogelijk om het energielabel van een woning gratis op te zoeken via de website van Milieu Centraal. Deze optie is vooral nuttig voor potentiële kopers of huurders die snel willen weten wat het energielabel is van een bepaalde woning.
Energielabel en verduurzaming
Het energielabel is niet alleen een informatieve tool, maar ook een richtinggevend document voor verduurzamingsmaatregelen. Het bevat aanbevelingen voor eventuele verbeteringen, zoals het aanbrengen van extra isolatie, het vervangen van een verouderde cv-ketel of het installeren van zonnepanelen. Deze maatregelen kunnen leiden tot een beter energielabel en daarmee tot lagere energiekosten.
Het energielabel kan ook beïnvloed worden door veranderingen in de rekenmethode. Deze wijzigingen kunnen ertoe leiden dat het energielabel beter of slechter wordt, zonder dat er fysieke veranderingen in de woning zijn geweest. Voor woningeigenaren is het daarom belangrijk om regelmatig te controleren of het energielabel up-to-date is en of er verbeteringen mogelijk zijn.
Energielabel en makelaars
Voor makelaars is het energielabel een belangrijk hulpmiddel bij het bepalen van de verkoop- of huurwaarde van een woning. Het energielabel beïnvloedt niet alleen de aantrekkingskracht van de woning, maar ook de huurpunten en daarmee de huurprijs. Makelaars kunnen in overleg treden met energieadviseurs om energielabels snel en efficiënt te verkrijgen.
Een aantal bedrijven, zoals RegioLabel, biedt specialistische diensten aan voor het verkrijgen van energielen. Deze partijen combineren ervaring, professionaliteit en klantvriendelijkheid om zowel woningeigenaren als makelaars te ondersteunen. Ze werken nauw samen met erkende energieadviseurs en zorgen voor een gladde en transparante afhandeling van het energielabelproces.
Veelgestelde vragen over het energielabel
Wat gebeurt er als je geen energielabel hebt?
Als je een woning verkoopt of verhuurt zonder een geldig energielabel, loop je het risico op boetes of dwangsom. De ILT controleert of het energielabel aanwezig is en geregistreerd. In sommige gevallen kunnen boetes aanzienlijk zijn, afhankelijk van de situatie.
Moet je het energielabel altijd bijwerken?
Het energielabel is in de meeste gevallen geldig voor 10 jaar. Echter, bij verkoop of verhuur moet het energielabel wel geregistreerd zijn en geldig zijn. Als de woning is aangepast (bijvoorbeeld met extra isolatie of nieuwe installaties), kan een herberekening nodig zijn om het energielabel te verifiëren.
Wat bepaalt het energielabel?
Het energielabel wordt bepaald door de isolatie, de efficiëntie van de installaties, de energiebehoefte voor verwarming, warm water en ventilatie, en eventueel de opbrengst van zonnepanelen. Een goede isolatie en energiezuinige apparatuur leiden meestal tot een beter energielabel.
Energielabel en de toekomst
Het energielabel speelt een steeds groter rol in de energiebeleidstrategie van Nederland. Het is niet alleen een verplicht document bij verkoop en verhuur, maar ook een stimulans om woningen verduurzamer te maken. Door het energielabel te gebruiken als richtinggevend voor verbeteringen, kunnen woningeigenaren aanzienlijke besparingen realiseren op hun energierekening en hun woning aantrekkelijker maken voor kopers of huurders.
Bovendien kan het energielabel helpen bij het bereiken van de nationale doelstellingen op het gebied van energiezuinigheid en duurzaamheid. Door energiezuinige maatregelen aan te nemen, bijvoorbeeld het isoleren van de woning of het installeren van zonnepanelen, kunnen woningeigenaren hun bijdrage leveren aan het verlagen van CO₂-uitstoot en het verhogen van de energieefficiëntie van het woningbestand.
Conclusie
Het energielabel is een essentieel onderdeel van het woonmarktproces in Nederland. Het geeft inzicht in de energiezuinigheid van een woning en beïnvloedt de huurwaarde, verkoopprijs en eventuele huurpunten. Het is verplicht bij verkoop, verhuur en oplevering van woningen en wordt geregistreerd bij de ILT. Het energielabel is een waardevolle tool voor woningeigenaren, verhuurders en makelaars om de energiezuinigheid van een woning te bepalen en eventuele verbeteringen in overweging te nemen.
Het proces van het verkrijgen van een energielabel is relatief eenvoudig, maar vereist wel het inschakelen van een erkende energieadviseur. De kosten zijn redelijk en het energielabel kan langdurig geldig zijn. Echter, bij verkoop of verhuur moet het energielabel altijd op orde zijn en geregistreerd zijn.
Het energielabel is dus niet alleen een verplicht document, maar ook een waardevolle bron van informatie voor verduurzamingsmaatregelen. Door het energielabel te gebruiken als richtinggevend document, kunnen woningeigenaren hun woning efficiënter en duurzamer maken, wat leidt tot lagere energiekosten en een betere huur- of verkoopwaarde.